Նյարդային անոռեքսիա. armeniamedicalcenter.am

Նյարդային անոռեքսիան` կյանքին սպառնացող սննդային վարքագծի խանգարումն է, որի ընթացքում տեղի է ունենում մարմնի սխալ ընկալում, մարմնի զանգվածի զգալի կորուստ, սննդի ընդունման սահմանափակում: Վերջին տասնամյակներում սննդային վարքագծի խանգարումների հաճախացումը տեղի է ունենում ինչպես Հայաստանում, այդպես էլ ողջ աշխարհում: Սննդային վարքագծի խանգարումները այսօր դիտվում են որպես բազմագործոն խանգարումներ: Հետաքրքրություն է առաջացնում միջավայրային, սոցիալական գործոնների, հոգեբանական և ժառանգական  նախատրամադրվածության փոխազդեցությունը: Սննդի սահմանափակումը, սննդակարգ պահելը համարվում է հիվանդության ելակետը: Այն երկրներում, որտեղ ժամանակակից կնոջ իդեալական պատկերը  և հաջողակ լինելը զուգակցվում է նիհարության հետ, անոռեքսիան և բուլիմիայի դեպքերը ավելի շատ են գրանցվում: Դեռահասները հաճախ ունենում են խնդիրներ սեփական մարմնի ընկալման տեսակետից: Դեռահասները զարգացման ընթացքում, հատկապես միջին դեռահասության փուլում, մտահոգված են սեփական արտաքինով և փորձում են ավելի գրավիչ լինել հասակակիցների համար:

Ռիսկի գործոններ

Սննդային վարքագծի խանգարումների զարգացման ռիսկի գործոններն են համարվում.

• Հիվանդության ընտանեկան բնույթ. Անոռեքսիայի, բուլիմիայի կամ ճարպակալման դեպքերի առկայությունը ընտանիքում, բարեկամների մոտ:
• Մասնագիտացված պարային, բալետային, մոդելային, սպորտային խմբակներում ներգրավված լինելը (հատկապես աղջիկների համար):
• Խառնվածքի հատկությունները`պերֆեկցիոնիզմ. «իդեալական» լինելու ձգտում:
• Ցածր ինքնագնահատական:
• Հիվանդագին անհանգստություն արտաքին տեսքով:
• Անամնեզում կրկնվող սննդակարգեր, սննդից հրաժարում, ֆիզիկական գերակտիվություն, գերծանրաբեռնվածություն ֆիզիկական վարժություններով:
• Ֆիզիկական կամ սեռական բռնության դրվագներ:
• Վաղ սեռական հասունացում:
• Ավելորդ քաշի կապակցությամբ վիրավորանքի ենթարկվելը:
• Կորուստներ կամ կյանքի դժբախտություններ, խնդիրներ հասակակիցների հետ  և դպրոցում:

Անհրաժեշտ է հիշել. ցանկացած դեռահաս, որը մտահոգված է սեփական քաշով, կարծում է, որ գեր է, փորձում է կամ ցանկանում է նիհարել, անհանգստացած է արտաքին տեսքով, ունի առաջնային կամ երկրորդային ամենորեա, պետք է ստուգվի սննդային վարքագծի խանգարումների (անոռեքսիայի կամ բուլիմիայի) վերաբերյալ:

Նյարդային անոռեքսիայի ախտորոշման չափանիշները հետևյալներն են.

• գիրանալու սաստիկ վախը, որը չի նվազում նույնիսկ քաշի կորստի հետ,
• խիստ անհանգստություն մարմնակազմության վերաբերյալ. «ճարպի շոշափում»  ակներև հյուծվածության պայմաններում,
• քաշը տարիքային նորմայի ստորին սահմաններում պահպանելու համառ մերժումը,
• դաշտանային ցիկլի բացակայություն`3 և ավել ամիսների ընթացքում:

Ընդհանուր առմամբ, նյարդային անոռեքսիան համարում են քրոնիկական հիվանդություն կասկածելի ելքով: Որքան շուտ է հայտնաբերված հիվանդությունը, այդքան արդյունավետ է ընթացքը և ելքը:

Անոռեքսիայի բուժումը բազմամասնագիտական է, ներգրավվում է մանկաբույժին, դեռահասային բժշկին, հոգեբանին, հոգեբույժին, դիետոլոգին, բուժքրոջը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ