Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Միելինը

Միելինը նյարդային թելերի միելինային թաղանթը կազմող նյութն է։ Միելինային թաղանթը էլեկտրոիզոլացնող թաղանթ է, որը ծածկում է բազմաթիվ նեյրոնների աքսոնները։ Միելինային թաղանթը կազմավորում են գլիալ բջիջները. Ծայրամասային նյարդային հմանակարգում Շվանյան բջիջները, ԿՆՀ-ում` օլիգոդենտրոցիտները։

 

Միելինային թաղանթը կազմավորվում է գլիալ բջջի մարմնի տափակ արտափքումից, իզոլացիոն ժապավենի նման բազմակի փաթաթում է աքսոնը։ Արտափքման մեջ ցիտոպլազման գրեթե բացակայում է, որի արդյունքում միելինային թաղանթն իրենից ներկայացնում է բազմաշերտ բջջային թաղանթ։


Նեյրոնի կառուցվածքը Նարնջագույն գույնով ցույց է տրված միելինային թաղանթըՆեյրոնի կառուցվածքը Նարնջագույն գույնով ցույց է տրված միելինային թաղանթը

 

Միելինն ընդհատվում է միայն Ռանվիեյի գրավման շրջաններում, որոնք հանդիպում են մոտավորապես 1մմ մեկ։ Քանի որ, իոնային հոսանքները չեն կարող անցնել միելինի միջով, իոնների մուտքն ու ելքն իրականանում է միայն գրավման շրջաններում։ Սա հանգեցնում է նյարդային իմպուլսի անց կացման արագության մեծացմանը։ Այսպիսով, միելինապատ թելերով իմպուլսը 5-10 անգամ ավելի արագ է անցնում, քան ոչմիելինապատ թելերով։


Վերոհիշյալից պարզ է դառնում, որ միելինը և միելինային թաղանթը հոմանիշներ են։ Սովորաբար միելին տերմինն կիրառվում է բիոքիմիայում, ընդհանրապես դրա մոլեկուլյար կառուցվածքի հիշեցման ժամանակ, իսկ միելինային թաղանթը `մորֆոլոգիայում և ֆիզիոլոգիայում։


Տարբեր տիպի գլիալ բջիջների արտադրած միելինի քիմիական կազմը և կառուցվածքը տարբեր է։ Միելինային նեյրոնների գույնն սպիտակ է, այստեղից էլ ուղեղի “սպիտակ նյութ” անվանումը։ Միելինը մոտավորապես 70-75 % -ով բաղկացած է լիպիդներից, 25-30 % և սպիտներից։ Լիպիդների այսպիսի բարձր պարունակությունը տարբերում է միելինը մյուս կենսաբանական թաղանթներից։


Միելինի մոլեկուլյար կազմակերպությունը


Միելինի յուրահատկությունը դրա կազմավորումն է գլիալ բջիջների ելուստների աքսոնների շուրջ սպիրալաձև ընդգրկաման արդյունքում, այնքան պինդ, որ թաղանթի երկու շերտերի միջև ցիտոպլազմա չի մնում։ Միելինը այդ երկշերտ թաղանթն է, այսինքն կազմված է լիպպիդային երկշերտից և դրանց հետ կապված սպիտներից։


Միելինի սպիտակուցների մեջ առանձնացնում են այսպես կոչված արտաքին և ներքին սպիտակուցներ։ Ներքինները մտած են թաղանթի մեջ, արտաքինները մակերեսորեն են տեղակայված և դրա համար էլ թույլ են կապված դրա հետ։ Միելինը պարունակում է նաև գլիկոպրոտեիդներ և գլիկոլիպիդներ։


Սպիտակուցները կազմում են կաթնասունների ԿՆՀ-ի նեյրոնների միելինային թաղանթի չոր զանգվածի 25 և 30 % -ը։ Լիպիդները կազմում են չոր զանգվածի 70-75 %-ը։ Ողնուղեղի միելինում լիպիդների պարունակությունն աստիճանն ավելի բարձր է, քան գլխուղեղի միելինինը։ Լիպիդների մեծ մասը կազմում են ֆոսֆոլիպիդները (43 %), մնացածը` խոլեստերոլը և գալակտոլիպիդները մոտավորապես նույն քանակով։


Աքսոնների միելինացումը


ԿՆՀ-ի և ծայրամասային նյարդային համակարգի միելինային թաղանքի կազմավորման և կառուցվածքի մեջ կան տարբերություններ։


Միելինացումը ԿՆՀ-ում


Ապահովում են օլիգոդենտրոցիտները։ Յուրաքանչյուր օլիգոդենտրոցիտ կազմավորում է մի քանի «ոտքեր», որոնցից ամեն մեկը փաթաթում է որևէ աքսոնի մասը։ Արդյունքում մի օլիգոդենտրոցիտ կապված է մի քանի աքսոնների հետ։ Ռանվիեյի գրավումներն այստեղ ավելի լայն են, քան ծայրամասում։


Միելինացումը ծայրամասային ՆՀ-ում


Ապահովում են Շվանյան բջիջները։ ՅուրաքանչյուրՇվանյան բջիջ կազմավորում է միելինի պարուրաձև թիթեղիկներ և պատասխան է տալիս առանձին աքսոնի միելինային թաղանթի առանձին հատվածի համար։ Շվանյան բջջի ցիտոպլազման մնում է միայն միելինային թաղանթի արտաքին և ներքին մակերեսին։ Առանձնացնող բջիջների միջև մնում են Ռանվիեյի գրավումներ, որոնք այստեղ ավելի նեղ են, քան ԿՆՀ-ում։


Այսպես կոչված «չմիելինիզացված» թելերը նույնպես առանձնացված են, սակայն այլ սխեմայով։ Որոշ աքսոններ մասնակիորեն մխրճված են առանձնացված բջջի մեջ, որը դրանց շուրջ մինջև վերջ չի փակվում։

Հեղինակ. Հ.Մ. Մանվելյան
Սկզբնաղբյուր. Նեյրոֆարմակոլոգիա
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com
Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com

Դիստոնիան ընդհանուր բժշկական տերմին է, որը ներառում է մկանային կծկանքները, ջղակծկումները կամ ցնցումներ առաջացնող մի շարք շարժողական խանգարումներ...

Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com
Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com

Միգրեն ունեցող մարդիկ հաճախ նշում են, որ իրենց նոպաների առաջացմանը նպաստում են իրավիճակը, իրադարձությունները, որոշակի սնունդը և ըմպելիքը։ Այս սադրիչ գործոններին այլ կերպ անվանում են նաև տրիգերներ...

Ցավ
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com

Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները: «Էրեբունի» ԲԿ նյարդավիրաբույժ Սարգիս Եղունյանը պարզաբանում է աշխարհում մեծ տարածում ունեցող այս խնդիրը...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Վիրաբուժություն
Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ ախտաբանություն է կաթվածը:

Կաթվածը (ինսուլտ), արյան շրջանառության խանգարման պատճառով առաջացող ախտաբանություն է...

Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com
Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com

Օստեոպորոզը միջողային սկավառակներում դեգեներատիվ գործընթացների զարգացումն է, թեև հիվանդության ժամանակ գանգատները հիմնականում կապված են վերջինիս նյարդաբանական բարդությունների հետ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com

Գանգուղեղային վնասվածք (ՄՌՏ իրականացվում է համակարգչային տոմոգրաֆիայից (ՀՏ) հետո), ուղեղի արյան շրջանառության իշեմիկ կամ հեմոռագիկ բնույթի սուր խանգարում (ՄՌՏ իրականացվում է ՀՏ-ից հետո)...

Ախտորոշում
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am

Հիշողության վատացումը զարգանում է տարիքի հետ, աստիճանաբար՝ նյարդային հյուսվածքի օրգանական ախտահարման արդյունքում: Այցհեյմերի հիվանդության  (ծերունական թուլամտության) ժամանակ առաջանում են...

Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com
Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com

Բուժական մերսումները, ֆիզկուլտուրան և դեղորայքը միշտ չէ, որ կարողանում են վերացնել միջողային ճողվածքը։ Հաճախ կոնսերվատիվ բուժումը քիչ արդյունավետ է, ինչի պատճառով պացիենտը ընդհանուր վիճակի թեթևացում...

Վիրաբուժություն
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com

Ծոծրակային նևրալգիան (կամ` օքսիպիտալ) qրոնիկ գլխացավային համախտանիշ է, որը տեղակայված է պարանոցի վերին, ծոծրակային նյարդերի դուրս գալու հատվածում, և ճառագայթում մինչև գլխամաշկ...

Վիրաբուժություն
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am

Գլխապտույտը վիճակ է, երբ զգացողություն է, կարծես շրջապատի առարկաները և իր մարմինը շարժվում կամ պտտվում են որոշակի ուղղությամբ (սիստեմային գլխապտույտ): Բայց հաճախ մարդը չի կարողանում հստակ ասել...

Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Երբ դաստակները կորցնում են իրենց զգացողությունը, այն արտահայտվում է ձեռքերի թմրածությամբ, ինչը հաճախ առաջանում է սխալ դիրքի պատճառով: Բայց երբեմն պատճառը կարող է շատ լուրջ լինել...

Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com
Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների, աշխարհում մահացության հիմնական պատճառը սիրտ-անոթային հիվանդություններն են։ Հենց դրանից են հիմնականում մարդիկ մահանում...

Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Բերանի թմրածությունը նյարդաբանական խնդիրների հետևանք է: Այն կարող է առաջանալ հանկարծ կամ զարգանալ աստիճանաբար: Ամեն դեպքում, այդ ախտանշանի հայտնվելուն պես անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի...

Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am
Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am

Թմրածությունը՝ պարեսթեզիան, մաշկի զգացողության կորուստը կամ խանգարումն է: Հնարավոր է լինեն նաև այլ զգացողություններ՝ այրոց, ծակծկոց և այլն: Թմրածությունը կարող է արտահայտվել մարմնի...

Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com
Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com

Ուղեղի և նրա թաղանթների ախտահարման հետ կապված ախտանիշների առաջացումը կարող է վկայել շատ ծանր հիվանդությունների մասին։ Ուղեղային ախտանիշների ամբողջությունը կրում է մենինգեալ համախտանիշ...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ