Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Հովհաննես Մանվելյան. Դեմենցիան սոցիալական խնդիր է

Հովհաննես Մանվելյան. Դեմենցիան սոցիալական խնդիր է

Մեզանում շատ հաճախ թաքցնում են, որ իրենց մեծահասակը հիշողության կորուստ ունի։ «Համարում են, որ ինչպես հոգեկան կամ վեներական հիվանդություն ունենալն է ամոթ, այնպես էլ՝ դեմենցիան։ Ցավոք, այսօր մեր հասարակական մոտեցումն այդպիսին է։


Քաղաքակիրթ աշխարհում արդեն 30 տարի է դեմենցիայի, Ալցհեյմերի հիվանդության մասին ամեն օր հեռուստատեսությամբ խոսում են։ Մեզ մոտ ընդունված չէ այդ հիվանդությունների մասին բարձրաձայնել։ Մեզանում մարդիկ չեն ուզում իմացվի, որ ընտանիքը նման խնդիր ունի։ Ավելին՝ փորձում են տարիներ շարունակ փակ դռների ետեւում պահել։ Որովհետեւ տարեց հիվանդը կարող է դռան հետեւից դուրս գալ եւ, իրենց կարծիքով, մի խայտառակություն անել՝ որից կամաչեն։ Եվ խնդիրը, որը պետք է լինի հասարակական՝ դառնում է ընտանեկան։

Ամբողջ աշխարհում դեմենցիայով մեկ հիվանդով մոտ 12 մարդ է զբաղվում՝ խնամող, բարեկամ, բժիշկ, բուժքույր, սոցիալական աշխատող, կինեզոթերապեւտ եւ այլք։ Մեզ մոտ այդ հոգսը մնում է զուտ ընտանիքի եւ հատկապես հիվանդին խնամողի վրա։ Բայց ոչ ոք պրոֆեսիոնալ խնամող չէ եւ ոչ ոք չի վճարվում իր ազգականին խնամելու համար։ Մինչդեռ շատ երկրներում դրա համար անգամ հիվանդի հարազատ զավակին են վճարում։

ԱՄՆ-ում շատերն են տեսել պապիկ–տատիկների «մանկապարտեզ»։ Դրա իմաստը հենց այն է, որ նման մարդկանց գոնե ցերեկները համախմբեն մեկ վայրում, որտեղ կան համապատասխան մասնագետներ եւ պայմաններ, որ ընտանիքն էլ կարողանա իր կյանքով ապրել՝ աշխատանք, դպրոց եւ այլն»,-ասում է ԵՊԲՀ-ի նյարդաբանության ամբիոնի վարիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր Հովհաննես Մանվելյանը։


Մասնագետը բացատրում է, որ եթե ժամանակին բժշկի չեն դիմում, եւ դեմենցիայով կամ Ալցհեյմերի հիվանդությամբ տառապողն անհրաժեշտ բուժում չի ստանում, ապա գալիս է մի պահ, որ նա մշտական խնամքի կարիք է ունենում, այսինքն կորցնում է ինքնուրույնությունը։ Իսկ եթե ընտանիքի բոլոր անդամներն աշխատում կամ սովորո՞ւմ են։ Ուրեմն որեւէ մեկին պետք է վարձել։ Իսկ որտեղի՞ց գտնել որակյալ խնամող։ Ցավոք, մենք դեռ չունենք նման հիվանդներ խնամողներ պատրաստող ինստիտուտ։

Բժիշկը կարեւորում է նաեւ տանը որոշակի փոփոխություններ կատարելու հանգամանքը, որպեսզի հիվանդը վայր չընկնի, կարողանա սեփական կարիքները հոգալ։

«Պետք է խոստովանել, որ մեր երկրում նման հիվանդներ ունենալը չափազանց մեծ բեռ է ընտանիքների համար։ Շատ դեպքերում, չպատկերացնելով իրական վիճակը՝ խնդիրը լուծելու փոխարեն ավելի է խորացվում եւ բարդացվում։ Եվ արդյունքում արժանապատիվ մահը, ինչը նույնքան կարեւոր է՝ որքան արժանապատիվ ապրելը, դառնում է դժոխք»,–իր մտահոգություններն է հայտնում Հովհաննես Մանվելյանը։

Ինչպիսի՞ն է իրավիճակը Հայաստանում, որքա՞ն է մեզանում այդ հիվանդություններով տառապողների թիվը։
Հարցիս մասնագետը դժվարանում է պատասխանել։

«Մեր հասարակության մեջ շատ բարդ է բժշկական նման հետազոտություն կատարելը։ Որովհետեւ խնդիրն ավելի շատ թաքցնում են։ Իրական պատկերն ունենալու համար պետք է ոչ միայն բժշկական, այլեւ հասարակական շատ կազմակերպություններ ներգրավել։

Հայաստանում արդեն մի քանի տարի է, ինչ բժշկական համալսարանի հովանավորությամբ գործում է Ալցհեյմերի ասոցիացիան, որի ստեղծմանը նպաստել են Ալցհեյմերի ծրագրերով զբաղվող մի քանի ամերիկահայ մասնագետներ։ Պրոֆեսոր Միքայել Աղաջանովի ղեկավարությամբ ասոցիացիան մեծ ջանքեր է գործադրում խնդիրը հանրությանը թե՛ սոցիալական եւ թե՛ բժշկական ուղղությամբ հասցնելու համար։


Հասարակությանը պետք է սովորեցնել, որ մոռացկոտ դարձած տատիկը կամ մայրիկը ոչ թե չարացել են կամ վատն են, դրա համար չեն անում այն, ինչ նախկինում արել են, այլ առողջական լուրջ խնդիր ունեն։


Միաժամանակ բժիշկներին ենք կրթում, որ այդ խնդիրը տեսնեն եւ ախտորոշեն այն ժամանակ, երբ հնարավոր է իսկապես օգտակար լինել եւ բուժել հիվանդին։ Այս երկու ուղղությամբ էլ հիմա շատ լուրջ աշխատանք է տարվում»,–վստահեցնում է նյարդաբանը։

Դրա վկայությունն է Երեւանի պետական բժշկական համալսարանի ղեկավարության հովանավորությամբ «Մուրացան» կլինիկայում դեմենցիայի կաբինետի ստեղծումը։

Այստեղ անվճար խորհրդատվություն է տրվում։ Համալսարանի նյարդաբանության ամբիոնի նեղ մասնագետները հատուկ վերապատրաստվել են, որպեսզի կարողանան հասկանալ՝ կա՞, արդյոք, խնդիրը, թե՝ ոչ։ Իսկ եթե կա՝ հնարավոր բուժման տարբերակները քննարկեն եւ օգնեն։

«Ամենակարեւորը՝ հիվանդը պետք է պատասխանի մի քանի հարցերի։ Վերապատրաստվող մասնագետների, ընտանեկան բժիշկների համար այս թեմայով մի քանի դասախոսություններ ենք պատրաստել, որպեսզի խորությամբ հասկանան խնդիրը։ Իմանան, թե հատկապես ի՞նչ ախտանշանների վրա ուշադրություն դարձնեն, հիվանդին ի՞նչ հարցեր տան։ Օրինակ՝ տարրական խնդիր՝ կարելի է երեք բառ ասել եւ կարճ ժամանակ անց խնդրել կրկնել՝ անցկացնելով հիշողության ստուգում։

Դեմենցիայի կենտրոնում հետազոտությունն անանուն է։ Գրանցվում են միայն նրանք, ովքեր խնդիր ունեն»,–ասում է Հովհաննես Մանվելյանը։

Չնայած այն բանին, որ մասնագետները հնարավոր բոլոր ատյաններում բարձրաձայնում են խնդիրը, սակայն, ցավալիորեն, իրական հիվանդները խուսափում են այցելել նման կենտրոններ։ Նախընտրում են դիմել ընտանեկան բժիշկներին կամ այն մասնագետներին՝ ում վստահում են՝ անկախ նեղ մասնագիտությունից։

Հովհաննես Մանվելյանը նշում է, որ Հայաստանում այսօր կա անհրաժեշտ այն դեղորայքը, որ զարգացած երկրներում կիրառվում է այս հիվանդության բուժման համար։ Եվ բոլոր մասնագետները հնարավորինս տեղեկացված են ու կարող են դրանք նշանակել։

«Եթե ճիշտ ժամանակին ախտորոշվի, եւ հիվանդը սկսի դեղորայքի ընդունումը, ապա մեկ ամսվա ընթացքում ուղղակի աներեւակայելի արդյունքներ են ստացվում։ Իսկ եթե ուշ է ախտորոշվել, երբ «թերապեւտիկ պատուհանն» արդեն բաց է թողնված, ապաքինման հույսեր տածելն անիմաստ է»,–ասում է Հովհաննես Մանվելյանը։

Այնպես որ, հետեւեք ձեր վիճակին ու վարքին։ Արդյո՞ք չեք մոռանում ձեր տան հասցեն կամ ձեր զավակի անունը։ Եթե նշաններ կան, ապա անմիջապես դիմեք մասնագետների օգնությանը։

Հեղինակ. Անահիտ ՀԱՅԹԱՅԱՆ
Սկզբնաղբյուր. hhpress.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com
Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com

Դիստոնիան ընդհանուր բժշկական տերմին է, որը ներառում է մկանային կծկանքները, ջղակծկումները կամ ցնցումներ առաջացնող մի շարք շարժողական խանգարումներ...

Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com
Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com

Միգրեն ունեցող մարդիկ հաճախ նշում են, որ իրենց նոպաների առաջացմանը նպաստում են իրավիճակը, իրադարձությունները, որոշակի սնունդը և ըմպելիքը։ Այս սադրիչ գործոններին այլ կերպ անվանում են նաև տրիգերներ...

Ցավ
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com

Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները: «Էրեբունի» ԲԿ նյարդավիրաբույժ Սարգիս Եղունյանը պարզաբանում է աշխարհում մեծ տարածում ունեցող այս խնդիրը...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Վիրաբուժություն
Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ ախտաբանություն է կաթվածը:

Կաթվածը (ինսուլտ), արյան շրջանառության խանգարման պատճառով առաջացող ախտաբանություն է...

Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com
Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com

Օստեոպորոզը միջողային սկավառակներում դեգեներատիվ գործընթացների զարգացումն է, թեև հիվանդության ժամանակ գանգատները հիմնականում կապված են վերջինիս նյարդաբանական բարդությունների հետ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com

Գանգուղեղային վնասվածք (ՄՌՏ իրականացվում է համակարգչային տոմոգրաֆիայից (ՀՏ) հետո), ուղեղի արյան շրջանառության իշեմիկ կամ հեմոռագիկ բնույթի սուր խանգարում (ՄՌՏ իրականացվում է ՀՏ-ից հետո)...

Ախտորոշում
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am

Հիշողության վատացումը զարգանում է տարիքի հետ, աստիճանաբար՝ նյարդային հյուսվածքի օրգանական ախտահարման արդյունքում: Այցհեյմերի հիվանդության  (ծերունական թուլամտության) ժամանակ առաջանում են...

Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com
Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com

Բուժական մերսումները, ֆիզկուլտուրան և դեղորայքը միշտ չէ, որ կարողանում են վերացնել միջողային ճողվածքը։ Հաճախ կոնսերվատիվ բուժումը քիչ արդյունավետ է, ինչի պատճառով պացիենտը ընդհանուր վիճակի թեթևացում...

Վիրաբուժություն
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com

Ծոծրակային նևրալգիան (կամ` օքսիպիտալ) qրոնիկ գլխացավային համախտանիշ է, որը տեղակայված է պարանոցի վերին, ծոծրակային նյարդերի դուրս գալու հատվածում, և ճառագայթում մինչև գլխամաշկ...

Վիրաբուժություն
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am

Գլխապտույտը վիճակ է, երբ զգացողություն է, կարծես շրջապատի առարկաները և իր մարմինը շարժվում կամ պտտվում են որոշակի ուղղությամբ (սիստեմային գլխապտույտ): Բայց հաճախ մարդը չի կարողանում հստակ ասել...

Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Երբ դաստակները կորցնում են իրենց զգացողությունը, այն արտահայտվում է ձեռքերի թմրածությամբ, ինչը հաճախ առաջանում է սխալ դիրքի պատճառով: Բայց երբեմն պատճառը կարող է շատ լուրջ լինել...

Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com
Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների, աշխարհում մահացության հիմնական պատճառը սիրտ-անոթային հիվանդություններն են։ Հենց դրանից են հիմնականում մարդիկ մահանում...

Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Բերանի թմրածությունը նյարդաբանական խնդիրների հետևանք է: Այն կարող է առաջանալ հանկարծ կամ զարգանալ աստիճանաբար: Ամեն դեպքում, այդ ախտանշանի հայտնվելուն պես անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի...

Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am
Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am

Թմրածությունը՝ պարեսթեզիան, մաշկի զգացողության կորուստը կամ խանգարումն է: Հնարավոր է լինեն նաև այլ զգացողություններ՝ այրոց, ծակծկոց և այլն: Թմրածությունը կարող է արտահայտվել մարմնի...

Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com
Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com

Ուղեղի և նրա թաղանթների ախտահարման հետ կապված ախտանիշների առաջացումը կարող է վկայել շատ ծանր հիվանդությունների մասին։ Ուղեղային ախտանիշների ամբողջությունը կրում է մենինգեալ համախտանիշ...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ