Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Սրտանոթաբանություն

Խոլեսթերինի մակարդակը. ի՞նչ է նշանակում բարձր կամ ցածր խոլեսթերին. nairimed.com

Խոլեսթերինի մակարդակը. ի՞նչ է նշանակում բարձր կամ ցածր խոլեսթերին. nairimed.com

«Խոլեսթերին» հասկացության հետ ծանոթ է գրեթե յուրաքանչյուրը։ Խիստ բժշկական համարվող այս տերմինը վերջերս սկսել է ամենուրեք կիրառվել։ Արտադրողները, գովազդելով իրենց մթերքը, հավատացնում են գնորդին.  «Այն լավն է, քանի որ չի պարունակում խոլեսթերին»։ Սննդաբանները մշակում են ծրագրեր, որոնք նպաստում են խոլեսթերինի դուրս բերմանը և օրգանիզմի առողջացմանը։

Սակայն, արդյո՞ք ամեն ինչ է հայտնի այս բաղադրիչի մասին։ Ո՞րն է խոլեսթերինի նորման։ Եվ արդյո՞ք միշտ պետք է նվազեցնել վերջինիս մակարդակը։

Խոլեսթերին. ի՞նչ է և ինչի՞ համար է պետք:

Շատերը համոզված են, որ խոլեսթերինը վնասակար բաղադրիչ է, որը մարդը ստանում է սննդի հետ։ Այդ պատճառով դրա դեմ պետք է պայքարել ցանկացած ճանապարհով։ Այս պնդումը մասամբ է ճիշտ։ Խոլեսթերինը միշտ չէ, որ վնասակար է։ Ավելին, առանց դրա մարդու օրգանիզմը չի կարող ճիշտ գործել։ Այդպիսով, ի՞նչ է նշանակում խոլեսթերինը մարդու համար։

«Խոլեսթերին» տերմինի տակ հասկանում են միացություն, որն ապահովում է ճարպային փոխանակության ընթացքը և պատկանում է լիպիդների դասին։ Մարդու օրգանիզմը կարող է ինքնուրույն սինթեզել տվյալ նյութը։ Այդ գործընթացը տեղի է ունենում լյարդում և աղիներում։ Ամբողջ խոլեսթերինի գրեթե 80%-ն արտադրվում է օրգանիզմի կողմից և միայն  20%-ն է ստանում սննդից։

Խոլեսթերինի դերը

Այս օրգանական նյութն ապահովում է բազմաթիվ գործընթացների բնական ընթացքը, առանց որի մարդը չի կարող նորմալ ապրել։

Բժիշկները նշում են խոլեսթերինի հետևյալ ֆունկցիաները.

  • մասնակցում է բջջաթաղանթի ձևավորմանը, որը բջիջը պաշտպանում է արտաքին ազդեցություններից,
  • միելինային թաղանթների պարտադիր բաղադրիչներից է (նյարդաթելերի պաշտպանիչ շերտի),
  • թաղանթներին ամրություն է հաղորդում,
  • նպաստում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ վիտամին D-ի առաջացմանը,
  • կարգավորում է թաղանթների թափանցելիությունը, ինչի շնորհիվ բջջի մեջ կարող են ներթափանցել սննդանյութեր,
  • ապահովում է լեղագոյացման գործընթացը,
  • մասնակցում է ճարպալույծ վիտամինների փոխանակությանը,
  • պաշտպանում է էրիթրոցիտները  (արյան բջիջները) հեմոլիտիկ թույներից (ստրեպտոկոկերի, ստաֆիլոկոկերի թույներից և այլն),
  • նպաստում է հորմոնների սինթեզին (սեռական և մակերիկամների կեղևի կողմից արտադրվող),
  • ապահովում է լյարդում ճարպաթթուների արտադրությունը, որոնք ճեղքում և վերամշակում են սննդի հետ ներմուծվող ճարպերը,
  • լավացնում է սերոտոնինային ռեցեպտորների աշխատանքը, որոնք պատասխանատու են լավ տրամադրության համար։


Այսպիսով, խոլեսթերինն անհրաժեշտ է բջիջների ձևավորման և ճիշտ գործունեության համար։ Այն ապահովում է ոսկրերի և մկանների աշխատունակությունը, ապահովում է նյարդաթելերի ֆունկցիոնալությունը։ Այս օրգանական նյութը նպաստում է հորմոնների սինթեզին, մասնակցում է նյութափոխանակությանը, նպաստում է Е, А, К վիտամինների յուրացմանը։

Խոլեսթերինի մակարդակը

Հերքելով խոլեսթերինի վնասի մասին որոշ միֆեր՝ հարկ է նշել, որ նյութն օրգանիզմին օգտակար է միայն այն ժամանակ, երբ նրա մակարդակը տատանվում է նորմայի սահմաններում։ Թույլատրելի են աննշան շեղումներ։ Դրանք պայմանավորված են անհատական առանձնահատկություններով։

Օրգանիզմում խոլեսթերինի մակարդակը որոշելու համար անհրաժեշտ է դիմել թերապևտին։ Մասնագետն արյան քննություն կնշանակի։ Որպեսզի հետազոտությունը ճիշտ արդյունք տա, հետազոտվողը նախօրեին պետք է հրաժարվի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություններից, հրաժարվի ալկոհոլից և արյունը հանձնի քաղցած վիճակում։

Խոլեսթերինի նորման` ըստ տարիքի

Խոլեսթերինի նորման` ըստ տարիքի, համարում են հետևյալ ցուցանիշները (մմոլ/լ ).

  • մինչև  5 տարեկան երեխաները՝ 2.9-5.25,
  • 5-10 տարեկան կրտսեր դպրոցականները՝ 3.13-5.3,
  • 10-15 տ դպրոցականները՝ 3.08-5.23,
  • 15-40 տ երիտասարդները՝ 3.37-6.58 (կանանց համար` մինչև  5.96),
  • 40-60 տ հասուն մարդիկ՝ 4,09-7.38,
  • 60 տարեկանն անց մարդիկ՝ 4.09-7.85։


Նորմայից զգալի շեղումները վկայում են ներքին օրգանների գործունեության խնդիրների  մասին։

Բարձր մակարդակ

Որոշ պացիենտների մոտ դիտվում է խոլեսթերինի բարձր մակարդակ։ Դա բավականին տհաճ իրավիճակ է, որը կարող է բերել տարբեր հիվանդությունների զարգացման։ Խոլեսթերինի բարձրացման դեպքում անոթների պատերը կորցնում են իրենց ճկունությունը։ Զարկերակների ներսում սկսում են ձևավորվել աթերոսկլերոտիկ վահանիկներ։ Վերջիններս բերում են հոսքի նեղացման։ Խանգարվում է արյան շրջանառությունը։

Այդ պայմաններում ներքին օրգանները չեն կարող ստանալ բավարար քանակությամբ սննդանյութեր և թթվածին։ Զարգանում է  թթվածնային քաղց։ Այս վիճակը հատկապես վտանգավոր է գլխուղեղի և սրտամկանի համար։

Խոլեսթերինի բարձր մակարդակը սպառնում է հետևյալ բարդություններով.

  • կաթված,
  • դեմենցիա,
  • իշեմիկ հիվանդություն,
  • ինֆարկտ,
  • ոտքերի մկանային հյուսվածքների ատրոֆիա,
  • ստորին վերջույթներում արտահայտված ցավային համախտանիշ,
  • փտախտ։


Որո՞նք են բարձր խոլեսթերինի պատճառները:

Այս օրգանական նյութի խտության բարձրացման կարող են բերել հետևյալ պատճառները.

  • Սխալ սնուցում։ Սա խնդրի գլխավոր պատճառներից է։ Ճարպային, ապխտած մթերքների չարաշահումը, արագ սնունդը բերում են տխուր հետևանքների։  Ընդ որում, սննդաբանները պնդում են, որ մսի, ձվի կազմի մեջ մտնող խոլեսթերինն այնքան վնասակար չէ, որքան` երշիկեղենը և ճարպը։
  • Վնասակար սովորություններ։ Ծխելը և սպիրտային խմիչքների չարաշահումը զգալիորեն վատթարացնում են անոթների վիճակը և նպաստում խոլեսթերինի խտության բարձրացմանը։
  • Թերշարժությունը: Ֆիզիկական ակտիվության պակասը բերում է ընդհանուր արյունամատակարարման դանդաղեցման։ Քիչ շարժունության ֆոնին անոթներում սկսում է խոլեսթերին  կուտակվել։  
  • Գենետիկ հիվանդություններ։ Որոշ ախտաբանություններ, որոնք ժառանգաբար են փոխանցվում, ուղեկցվում են խոլեսթերինի բարձր խտությամբ։
  • Հղիություն։ Այս շրջանում օրգանական նյութի մակարդակը կարող է բարձրանալ։


Խոլեսթերինի բարձր խտությունը կարող է պայմանավորված լինել օրգանիզմում ընթացող հետևյալ հիվանդություններով.

  • աթերոսկլերոզ,
  • շաքարային դիաբետ,
  • երիկամների հիվանդություններ,
  • հիպոթիրեոզ,
  • իշեմիկ հիվանդություն,
  • լյարդի ախտաբանություններ,
  • պոդագրա,
  • ԱՍՈՒ օրգանների աշխատանքի խանգարում։


Ինչպե՞ս նվազեցնել խոլեսթերինը. 4 խորհուրդ

Եթե, ըստ հետազոտության տվյալների, ցուցանիշները բարձր են, պետք է խուճապի չմատնվել։ Հետևեք այս խորհուրդներին.

  • Դիմեք բժշկի։ Առանց հստակ ախտորոշման և վտանգավոր նյութի բարձր խտության պատճառի հայտնաբերման, վերջինիս մակարդակը կարգավորելը բավականին բարդ է։ Պետք է անպայման հետազոտվել և խստորեն հետևել մասնագետի բոլոր նշանակումներին։
  • Կարգավորեք սնուցումը։ Սննդակարգից հանելով բոլոր վնասակար մթերքները՝ կարելի է զգալիորեն նվազեցնել խոլեսթերինի ցուցանիշները։  
  • Զբաղվեք սպորտով։ Վերանայեք Ձեր կենսակերպը և ընտրեք Ձեզ հարմար ֆիզիկական ակտիվություն (ֆիթնես, հեծանվասպորտ, լող, զբոսանքներ)։
  • Հրաժարվեք վնասակար սովորություններից։ Անպայման թողեք ծխելը և լիովին հրաժարվեք ալկոհոլից։ Միայն այս դեպքում կարելի է բուժման դրական արդյունքներ սպասել։


Մի մոռացեք կանոնավոր այցելել բժշկի և արյան մեջ ստուգել խոլեսթերինի մակարդակը։ Դա կօգնի, անհրաժեշտության դեպքում, ժամանակին շտկել բուժումը։

Ցածր մակարդակ

Խոլեսթերինի զգալի բարձրացման հետ կապված խնդիրները հայտնի են գրեթե բոլորին։ Սակայն ինչո՞վ է վտանգավոր վերջինիս նվազումը, մտահոգվում են քչերը։ Որպեսզի հասկանալ, ինչով է վտանգավոր խոլեսթերինի պակասը, պետք է միայն հիշել, թե ինչ ֆունկցիաներ է այն իրականացնում։

Օրգանական նյութի իջեցումը  (նորմայից ցածր) կարող է բերել հետևյալ բարդությունների առաջացման.

  • Ճարպակալում,
  • հիպերթիրեոզ,
  • ԱՍՈՒ քրոնիկական հիվանդություններ,
  • օստեոպորոզ,
  • լիբիդոյի իջեցում,
  • վերարտադրողական համակարգի ախտաբանություններ (ընդհուպ` մինչև անպտղություն),
  • հոգեկան խանգարումներ (հնարավոր է սուիցիդի հակվածության դրսևորում),
  • А, D, К, Е հիպովիտամինոզ,
  • հեմոռագիկ կաթված,
  • շաքարային դիաբետ։


Խոլեսթերինի նվազման պատճառները

Որպեսզի հասկանալ` ինչ անել խոլեսթերինի խտության զգալի նվազման դեպքում, պետք է պարզել խնդրի պատճառները։ Ցավոք,  գիտնականների ամբողջ ուշադրությունն ուղղված է միայն բարձր մակարդակի վրա։ Այդ պատճառով խոլեսթերինի մակարդակի ախտաբանական նվազումը  մինչև վերջ ուսումնասիրված չէ։

  • Սխալ սնուցում։ Ախտաբանության հիմքում կարող են լինել երկարատև քաղցը, խիստ սննդակարգերը, անոռեքսիան։ Սխալ հաշվեկշռված սննդակարգը (զրկված բավարար քանակությամբ ճարպերից), անառողջ բուսակերությունը հաճախ բերում են օրգանիզմին անհրաժեշտ նյութերի մակարդակի կտրուկ նվազեցման։
  • Լյարդի հիվանդություններ։ Այս ախտաբանությունների  դեպքում խախտվում է օրգանի գործունեությունը։ Հենց լյարդն է սեփական խոլեսթերինի գլխավոր մատակարարը։
  • ԱՍՈՒ հիվանդություններ։ Տարբեր գործընթացներ, որոնք խանգարում են սննդի նորմալ յուրացմանը, կարող են բերել կարևոր բաղադրիչների, այդ թվում նաև` խոլեսթերինի, հավասարակշռության խանգարման։
  • Վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի խանգարումներ։ Այս օրգանի սխալ աշխատանքը կարող է բերել անհրաժեշտ բաղադրիչի անբավարարության։
  • Ծանր թունավորումներ, վարակներ։ Լուրջ ինտոքսիկացիաները կամ վարակային գործընթացները, որոնք բարդացել են տուբերկուլոզով, սեպսիսով, ցիրոզով, կարող են խոլեսթերինի պակաս առաջացնել։


Ինչպե՞ս բարձրացնել խոլեսթերինը

Գլխավորը՝ ինքնաբուժությամբ չզբաղվել։ Անպայման դիմեք բժշկի։ Միայն մասնագետը կարող է ճիշտ ընտրել բուժումը։ Իսկ որպեսզի բուժումը դրական արդյունք տա, ճիշտ սնվեք և իրականացրեք չափավոր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություններ։

Սկզբնաղբյուր. nairimed.com
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ինչպես նախապատրաստվել էլեկտրասրտագրությանը. խորհուրդ են տալիս բժիշկները. nairimed.com
Ինչպես նախապատրաստվել էլեկտրասրտագրությանը. խորհուրդ են տալիս բժիշկները. nairimed.com

Սրտի շրջանում ցավերի դեպքում բժիշկն անպայման հիվանդին ուղարկում է էլեկտրասրտագրության (ԷՍԳ)։ Այս հետազոտությունը ամենապարզերից է, սակայն` շատ տեղեկատվական։ Որպեսզի այն չխեղաթյուրի...

Ախտորոշում
Կլինիկական դեպք՝ «Արմենիա» ՀԲԿ-ում. քնային զարկերակների ստենտավորում` բարդագույն անամնեզով պացիենտի մոտ.անոթային վիրաբույժ՝ Վրեժ Հովակիմյան
Կլինիկական դեպք՝ «Արմենիա» ՀԲԿ-ում. քնային զարկերակների ստենտավորում` բարդագույն անամնեզով պացիենտի մոտ.անոթային վիրաբույժ՝ Վրեժ Հովակիմյան

Իշեմիկ ինսուլտից մահացությունը զարգացած երկրներում կազմում է ընդհանուր մահացության 12-20%ը` զիջելով միայն սրտային ախտաբանություններից և բոլոր տեղակայման նորագոյացություններից` մահացությանը...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Կորոնարոգրաֆիա. armeniamedicalcenter.am
Կորոնարոգրաֆիա. armeniamedicalcenter.am

Կորոնարոգրաֆիան  ախտորոշիչ միջոցառում է, որի օգնությամբ որոշվում է պացիենտի սրտի պսակաձև (կորոնար) զարկերակների անցանելիությունը սրտի իշեմիկ հիվանդության ժամանակ...

Ախտորոշում
Վիրահատություններ սրտի փականների վրա. armeniamedicalcenter.am
Վիրահատություններ սրտի փականների վրա. armeniamedicalcenter.am

Սրտի փականների հիմնական արատները, որոնք վիրահատական միջամտություն են պահանջում, ծանր աորտալ սթենոզն է (աորտալ փականի նեղացում) և ծանր միտրալ անբավարարությունը: Սրտի այդ արատների ախտորոշումը իրականացվում է...

Ախտանշանները` զարկերակային բարձր և ցածր ճնշումների ժամանակ. nairimed.com
Ախտանշանները` զարկերակային բարձր և ցածր ճնշումների ժամանակ. nairimed.com

Զարկերակային ճնշում են անվանում այն ճնշումը, որով արյունն ազդում է զարկերակների պատերի վրա` սրտի զարկերի ժամանակ: Այն արտահայտում են երկու թվով, օրինակ` 110/70: Առաջին թիվը ցույց է տալիս սիստոլիկ ճնշումը, որն առաջանում է...

Անգիոգրաֆիա և ստենտավորում. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ ինտերվենցիոն սրտաբան Պողոս Սարգիսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Անգիոգրաֆիա և ստենտավորում. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ ինտերվենցիոն սրտաբան Պողոս Սարգիսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է ներառում անգիոգրաֆիկ ծառայությունը:


Անգիոգրաֆիկ ծառայությունը լայն հասկացություն է: Անգիոգրաֆիա իրականացվում է կորոնար և պերիֆերիկ անոթների...

Գտնել և վնասազերծել. ի՞նչ նշաններով կարելի է ախտորոշել թրոմբը. nairimed.com
Գտնել և վնասազերծել. ի՞նչ նշաններով կարելի է ախտորոշել թրոմբը. nairimed.com

Թրոմբի առաջացումը հաճախ ասոցացվում է վտանգ ներկայացնող իրավիճակի հետ։ Մինչև XIX  դարն այս ախտաբանությունը բժիշկների համար իսկական հանելուկ էր։ Եվ միայն գերմանացի ախտաբանաանատոմ Ռուդոլֆ Վիրխովի շնորհիվ աշխարհն իմացավ...

Ստենոկարդիան կանանց մոտ. armeniamedicalcenter.am
Ստենոկարդիան կանանց մոտ. armeniamedicalcenter.am

Կանանց մոտ ստենոկարդիայի ախտանիշները հնարավոր է տարբերվեն դասական ստենոկարդիայի ախտանիշներից: Այդ տարբերությունները կարող են խանգարել ախտորոշման և բուժման համար բժշկին դիմելու գործընթացին...

ԿԻՆ: Հիվանդություններ
Չափում ենք անոթազարկը. նորմա՞ թե շեղում. nairimed.com
Չափում ենք անոթազարկը. նորմա՞ թե շեղում. nairimed.com

Եթե բժշկության հետ կապ չունեցող սովորական մարդուն հարցնեն, թե նա ինչ գիտի անոթազարկի (պուլսի) մասին, ապա նրա պատասխանը աղքատիկ կլինի։ Շատերը վստահորեն ցույց կտան դաստակը և նույնիսկ կցուցադրեն...

Թերապիա
Հիպերտոնիկների խնդիրները. ինչպես ապրել ցածր ճնշումով. armeniamedicalcenter.am
Հիպերտոնիկների խնդիրները. ինչպես ապրել ցածր ճնշումով. armeniamedicalcenter.am

Հիպերտոնիան զարկերակային բարձր ճնշումն է, վտանգավոր վիճակ, որի մասին անընդհատ հիշեցնում են բժիշկները: Իսկ հիպոտոնիային` ցածր ճնշմանը, ավելի քիչ ուշադրություն է դարձվում: Եվ դա հասկանալի է...

Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում ուժեղ սրտխփոցի նոպաները. nairimed.com
Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում ուժեղ սրտխփոցի նոպաները. nairimed.com

Առողջ մարդու սիրտն աշխատում է հստակ, հավասար, միևնույն հաճախությամբ՝ կատարելով րոպեում միջինը 60–80 զարկ։ Երբ սրտի աշխատանքն արագանում է մինչև 100 և ավելի, ըստ բժիշկների` խոսքը հաճախասրտության կամ, ինչպես մենք ենք կենցաղում ասում...

Առիթմիա. ի՞նչ անել սուր նոպայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Առիթմիա. ի՞նչ անել սուր նոպայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Առիթմիան սրտի կծկումների ռիթմի` հաճախականության, ինտենսիվության, պարբերականության ցանկացած խանգարումն է: Այն ինքնուրուն հիվանդություն չի համարվում, այլ տարբեր հիվանդությունների կամ վիճակների ախտանիշ է: Առիթմիան կարող է առաջանալ սրտային...

«Վատ» և «լավ» խոլեսթերին. armeniamedicalcenter.am
«Վատ» և «լավ» խոլեսթերին. armeniamedicalcenter.am

Շատերն են լսել, որ խոլեսթերինը լինում է «վատ» և «լավ»: Դրանք տարբերակելու համար, նախ հասկանանք, թե ինչ է խոլեսթերինը...

Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com
Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com

Ի՞նչ է նշանակում սրտային հազ։ Մենք գիտենք, որ հազը բրոնխաթոքային համակարգի խանգարման նշան է։ Եթե մարդուն տանջում է հազը, ապա պատճառը կարող է լինել բրոնխիտը, թոքաբորբը, թոքերի տուբերկուլոզը։ Բժիշկներից քչերն են նման...

Թերապիա Շնչառական համակարգ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ