Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Սրտանոթաբանություն

Կորոնար ստենտների անգիոպլաստիկան և իմպլանտացիան

Կորոնար ստենտների անգիոպլաստիկան և իմպլանտացիան

Սրտի անոթների աթերոսկլերոզի պատճառով առաջացած կրծքահեղձուկի (ստենոկարդիա) բուժման երկու հիմնական մեթոդ գոյություն ունի` դեղորայքային և ինվազիվ (սրտի զարկերակների նեղացած լուսանցքի բացում կամ շունտավորում): Որոշակի դեպքերում բուժումը կարող է կանգնեցնել հիվանդության զարգացման ընթացքը, բնականաբար, երկարացնել կյանքը: 

 

Բուժման ինվազիվ մեթոդներից մեկը անգիոպլաստիկան է:

 

Անգիոպլաստիկան, որ հայտնի է նաև որպես տրանսլյումինալ կորոնար միջամտություն, բուժգործողություն է, որի ժամանակ կիրառվում է ճկուն պլաստիկ կաթետեր, որի ծայրին փքված բալոն կա ամրացված սրտի նեղացած զարկերակի լայնացման համար: Հաճախ այս բուժգործողության ժամանակ զարկերակի լուսանցքում մետաղե ստենտ են տեղադրում, կրկնվող նեղացումը (ստենոզ) կանխարգելելու նպատակով: Նշանակում է` անգիոպլաստիկան հնարավորություն է տալիս վերականգնել սրտամկանի արյան մատակարարումը: 

 

Երբ է անհրաժեշտ անգիոպլաստիկան

 

Երբ կրծքավանդակում ցավ կա, որի աղբյուրը սրտամկանն է, այն հենց կրծքահեղձուկն է: Կրծքահեղձուկը վկայում է, որ սրտամկանը (միոկարդ) բավարար չափով արյուն չի ստանում, հատկապես անբավարար է ստացած թթվածինը: Թթվածնի անբավարարությունը իշեմիա է առաջացնում: Արյան հոսքի նվազման հաճախակի պատճառներից է սրտի կորոնար զարկերակների աթերոսկլերոզը, որի պատճառով նեղանում են սրտամկանը սնուցող արյունատար անոթները:

 

Զարկերակների նեղացումը հետևանք է անոթների պատերին կալցիումի և խոլեստերինի կուտակների:

 

Նեղացած կորոնար զարկերակներով հիվանդը կարող է բողոքել կրծքահեղձուկից ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության կամ հոգեբանական սթրեսների հետևանքով, որոնց ժամանակ սրտամկանը ավելի շատ արյան կարիք է զգում: 

 

Կրծքահեղձուկը կարող է լինել կայուն և անկայուն: Անկայուն կրծքահեղձուկին հատուկ է ցավի սովորական բնույթի փոփոխությունը, օրինակ, հաճախականության, ծանրության աստիճանի, նոպայի տևողության կամ այն իրավիճակի փոփոխությունը որի դեպքում հաճախ է առաջանում ցավը:  Անկայուն կրծքահեղձուկը կարող է սրտամկանի ախտահարման պատճառ դառնալ (միոկարդի ինֆարկտ): Կորոնար սուր համախտանիշ տերմինը բնորոշ է անկայուն կրծքահեղձուկով կամ սրտամկանի ինֆարկտ տարած հիվանդների համար, իսկ այս վիճակները ստացիոնարում շտապ հետազոտություն են պահանջում: Ծանր դեպքերում, սրտային նոպան կարող է սրտային անբավարարության  կամ հանկարծամահության պատճառ դառնալ:

 

Անգիոպլաստիկայի ցուցումները


Անգիոպլաստիկան ցուցված է կայուն կրծքահեղձուկով  երկու խմբի հիվանդների, ի լրացում դեղորայքային բուժման.

 

  • կայուն ախտանիշներով հիվանդներին, չնայած համապատասխան դեղորայքային թերապիային.
  • զարկերակի որոշակի աստիճանի ստենոզով հիվանդներին, ինչպես նաև ինֆարկտի բարձր ռիսկի խմբում գտնվողներին: 

 

Անգիոպլաստիկայի արդյունավետությունը կախված է կորոնար անոթների նեղացման աստիճանից: Այդ բուժգործողությունը սովորաբար ցուցված է, երբ առկա է չափավոր կամ ծանրաստիճան նեղացում, կամ էլ, երբ մեկ կամ երկու կորոնար զարկերակներն են նշանակալիորեն նեղացած: 

 

Անգիոպլաստիկան կարող է այնքան էլ արդյունավետ չլինել շաքարային դիաբետով հիվանդների համար, նրանց առավել ցուցված է զարկերակակորոնար շունտավորումը, հատկապես, եթե ախտահարված է երկու կամ երեք զարկերակ: 

 

Կորոնար զարկերակների արտահայտված աթերոսկլերոզով հիվանդների համար, ում մոտ առկա են նաև մեծ քանակությամբ նեղացած արյունատար անոթներ կամ գլխավոր ձախ կորոնար զարկերակի նեղացում, որի հետևանքով խախտված է սրտի ձախ փորոքի գործառույթը, ավելի նպատակահարմար է զարկերակակորոնար շունտավորումը, քան դեղորայքային բուժումը:  

 

Անգիոպլաստիկայի առավելությունը

 

Անգիոպլաստիկան թեթևացնում է կրծքահեղձուկի նոպաները, հնարավորություն է տալիս դիմանալ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանը: Սակայն կան բազմաթիվ անհատական գործոններ, որոնք ազդում են ինվազիվ բուժման դրական արդյունքի վրա: Այդ պատճառով անհրաժեշտ է բժշկի հետ խորհրդակցել բուժգործողության սպասվելիք իրական արդյունքների վերաբերյալ: 

 

Բուժգործողության նկարագրությունը

 

Նախապատրաստություն

 

Անգիոպլաստիկան կատարելուց առաջ սովորաբար պահանջվում է արյան հետազոտություն և էլեկտրասրտագրություն կատարել: Այդ հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս բուժգորոծողությունից առաջ համոզվել, որ այլ հնարավոր բժշկական խնդիրները հայտնաբերված են և գտնվում են հսկողության տակ:  

 

Կորոնար անգիոգրաֆիա

 

Անգիոպլաստիկա կատարելուց առաջ անհրաժեշտ է ստույգ որոշել, թե սրտի որ զարկերակներն են նեղացած և ինչպիսին է ծանրության աստիճանը: Նման հետազոտությունն անցկացվում է ստացիոնարում և սովորաբար անմիջապես անգիոպլաստիկայից առաջ: 

 

Բուժգործողությունից 6-8 ժամ առաջ ցանկալի է ոչ մի բան չուտել և չխմել: Շաքարային դիաբետով հիվանդները պետք է խորհրդակցեն բժշկի հետ, հետազոտություններից առաջ դեղ ընդունելու առումով: Հակակոագուլյացիոն պատրաստուկների չափաքանակը, ինչպիսին վարֆարինն է, կարող է նվազեցվել կամ ժամանակավորապես դադարեցվել բուժգործողությունից առաջ, կախված է տվյալ պատրաստուկով բուժման պատճառից: 

 

Հիվանդին, վիրահատությունից առաջ տալիս են հանգստացնող, երբեմն էլ ցավազրկող դեղորայք: Նուրբ կաթետերը դրվում է ոտքի զարկերակի մեջ (ազդրային զարկերակ), կամ էլ ձեռքի զարկերակի մեջ (ճաճանչային զարկերակ): Կաթետերը շարժվում է արյունատար անոթներով դեպի սիրտը: Կորոնար զարկերակները տեսանելի են դարձվում կաթետերի օգնությամբ ներարկված կոնտրաստ նյութի և ֆլյուորոսկոպի օգնությամբ: 

 

Այս հետազոտության հիման վրա երբեմն նաև միաժամանակյա անգիոպլաստիկա է կատարվում, եթե ստենոզի տեսակը բուժման ենթակա է և հիվանդի համաձայնությունն  էլ նախօրոք առկա է:

 

  • Որոշ դեպքերում միաժամանակյա անգիոպլաստիկա հնարավոր է անմիջապես կորոնար անգիոգրաֆիայից հետո:
  • Այլ դեպքերում կատարվում է դեղորայքային բուժում կամ աորտակորոնար շունտավորում: 

 

Անգիոպլաստիկան սովորաբար կատարվում է ստացիոնարում, հատուկ բաժանմունքում, որը կոչվում է անգիոգրաֆիկ լաբորատորիա: Բուժգործողությունը տևում է 1-2 ժամ:

 

Նեղացած զարկերակը բացելու համար երկար, նուրբ կաթետերը, որի ծայրին փոքրիկ բալոն կա, ներս է մտցվում ազդրային կամ ճաճանչային զարկերակից: Ինչպես վերևում նշվեց, կաթետերը շարժվում է արյունատար անոթներով դեպի սրտի ախտահարված զարկերակը և հասնում է նեղացած հատվածին: Կաթետերի գտնվելու տեղը, կոնտրաստ նյութի ներարկման շնորհիվ, հսկվում է ռենտգենյան սարքի էկրանի օգնությամբ (ֆլյուորոսկոպ):

 

Դրանից հետո փոքրիկ բալոնը փքվում է և լայնացնում նեղացած զարկերակը: Հաճախ այս փուլում ստենտի տեղադրում են կատարում ( մետաղալարից պատրաստված բացվող գլանագլխարկ), որը կանխարգելում է ապագայում կրկնվող նեղացումը: Որոշ ստենտներ հատուկ դեղորայքային ծածկույթ ունեն, կանխարգելելու համար հյուսվածքների անհարկի աճը միջամտության հատվածում: Այդ աճը կարող է «բուժել» ստենտավորված անոթը, սակայն, ժամանակի ընթացքում ապաքինման այդ գործընթացը կարող է նորից նեղացման, նույնիսկ, կորոնար անոթի լրիվ խցանման պատճառ դառնալ: 

 

Անգիոպլաստիկայի բարդությունները

 

Անգիոպլաստիկայի ժամանակ բարդություններ հազվադեպ են լինում: Առավել հաճախ են լինում զարկերակի պունկցիայի հատվածում, որտեղից ներս է մտցվում կաթետերը, ցավն ու արյունահոսությունը: 

 

Երբեմն անգիոպլաստիկան կատարվում է կորոնար զարկերակի ներսի շերտի բացվածքի օգնությամբ: Նման բացվածքը սովորաբար աննշան է լինում և ինքնուրույն ապաքինվում է: Եթե բացվածքը մեծ է և արյան հոսքի պաշարում կամ արնահոսություն է առաջացնում, ապա անհապաղ բուժման կարիք է զգացվում: Հաճախ դա լինում է կամ կրկնակի անգիոպլաստիկա և ստենտավորում, հազվադեպ` արտակարգ աորտակորոնար շունտավորում: 

 

Սահմանափակ անգիոպլաստիկա

 

Չնայած բուժգործողությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել արյան հոսքը և թեթևացնել կրծքահեղձուկի ախտանշանները հիվանդների ավելի քան 90 տոկոսի մոտ, հիվանդության կրկնվելու ռիսկն առկա է առաջին 6 ամիսների ընթացքում, սովորաբար զարկերակի կրկնակի նեղացման պատճառով (ռեստենոզ): Նշանակալի ռեստենոզ կարող է լինել. 

 

  • հիվանդների 30%-ի մոտ, ում զարկերակը լայնացվել է բալոնային եղանակով, բայց առանց ստենտի տեղադրման.
  • հիվանդների 15%-ի մոտ, մետաղե ստենտի տեղադրումից հետո.
  • հիվանդների 10%-ի մոտ, դեղորայքային ծածկույթով ստենտ տեղադրելուց հետո:

 

Կորոնար զարկերակի որոշակի հատվածներ առավել հակված են ռեստենոզի, քան մյուսները: Բացի դրանից, որոշ վիճակներ բարձրացնում են ռեստենոզի ռիսկը.

 

  • շաքարային դիաբետը,
  • ծխելը,
  • արյան բարձր ճնշումը,
  • մանր զարկերակները,
  • «վատ» խոլեստերինիկ բարձր մակարդակը,
  • խոշոր զարկերակների խցանումը, որոնք տեղակայված են դեպի կողմ գնացող ճյուղի մոտ:  

 

Կրկնվող ախտանշանները կարող են դրսևորվել սրտի այլ անոթների նոր նեղացման դեպքում: Որոշ մանր զարկերակներ, երկարատև ստենոզով զարկերակները կամ պինդ կուտակներ ունեցող զարկերակները չեն կարող բավականաչափ լայնացվել: 

 

Հետվիրահատական բուժումը

 

Անգիոպլաստիկան ավարտելուց հետո կաթետերը հանվում է զարկերակի միջից և արնահոսությունը կանգնեցնելու համար տեղային ճնշում է գործադրվում: 

 

Հիվանդը պետք է անկողնում լինի, բուժանձնակազմի ուշադիր հսկողության տակ և չշարժվի մի քանի ժամվա ընթացքում, արնահոսության ռիսկը բացառելու համար:  Ըստ անհրաժեշտության, ցավազրկող դեղամիջոցներ են նշանակվում: Մեկ շաբաթից հիվանդը լիարժեք կյանքին է վերադառնում, բայց որոշ ժամանակ չի թույլատրվում ծանրություն բարձրացնել, ավտոմեքենա վարել:

 

Տրոմբների ձևավորումը կանխարգելող դեղամիջոցներ

 

Ստենտի տեղադրումից հետո առավել լուրջ բարդություն կարող է լինել ստենտի ներսում արյան թանձրուկի (տրոմբի) ձևավորումը` ստենտի տրոմբոզը: Պատճառը կարող է լինել մետաղի, որից պատրաստված է ստենտը, և արյան բաղադրամասերի փոխազդեցությունը:  

 

Ստենտի տրոմբոզը կարող է զարկերակում արյան հոսքի կան առաջացնել  և սրտամկանի ինֆարկտ հրահրել, նույնիսկ մահվան պատճառ դառնալ: Տրոմբոզը կարող է զարգանալ բուժգործողությունից հետո մինչև մեկ տարվա ընթացքում: 

Տրոմբոզի ձևավորումը կանխարգելելու համար կիրառվում է ասպիրինով և կլոպիդոգրելով (Plavix®) բուժում: Այս պատրաստուկները նշանակվում են ստենտի տեղադրումից առաջ և հետո: 

 

Որ դեպքերում է պետք օգնության դիմել

 

Անգիոպլաստիկայից հետո անհրաժեշտ է շտապ բուժօգնության դիմել, եթե.

 

  • կրծքավանդակում ցավ կա և չի անցնում նիտրոգլիցերինի  մեկ չափաքանակ ընդունելուց հետո.
  • Պունկցիայի տեղում (որտեղ ներս է տարվել կաթետերը) բորբոքային ախտընթաց է սկսվել. այն այտուցվել է, կարմրել, ցավ կա, թարախարտադրություն կամ արյան հոսք.
  • մարմնի ջերմաստիճանը բարձրացել է 38 աստիճանից ավելի:

 

Լրացուցիչ միջոցառումներ սրտի հիվանդությունների բուժման և կանխարգելման համար:

 

Բոլոր հիվանդները, ովքեր սրտանոթային հիվանդություններ ունեն պետք է պահպանեն հետևյալ հանձնարարականները  հիվանդության ընթացքը հսկողության տակ պահելու համար.

 

  • հիպերտոնիայի բուժում.
  • արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի հսկողություն.
  • ծխելուց հրաժարվել.
  • ավելորդ քաշից ազատվել.
  • խուսափել սթրեսային իրավիճակներից.
  • կանոնավոր զբաղվել ֆիզիկական վարժություններով.
  • կանխարգելման համար նիտրոգլիցերին ընդունել:

 

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 1.2011
Աղբյուր. med-practic.com
Լուսանկարը. www.medweb.ru
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Զարկերակային բարձր ճնշում. erebunimed.com
Զարկերակային բարձր ճնշում. erebunimed.com

Ի՞նչն է համարվում զարկերակային բարձր ճնշում. թեման պարզաբանում է «Էրեբունի» ԲԿ սրտաբանական կենտրողի ղեկավար, պրոֆեսոր Համլետ Հայրապետյանը: Առանձին տարիքային խմբերի համար զարկերակային ճնշման առանձին...

Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am
Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am

Ի՞նչ է զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը՝ մոնիթորինգը, և ինչո՞ւ է կարևոր այդ հետազոտությունը հղիների մոտ:

Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը ոչ ինվազիվ հետազոտություն է և միակ մեթոդն է, որը թույլ է տալիս...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Բժշկի ընդունարանում
Ի՞նչ է պետք սիրտ-անոթային հիվանդությունների և դրանց բարդացումները կանխելու համար. «Արամյանց» ԲԿ
Ի՞նչ է պետք սիրտ-անոթային հիվանդությունների և դրանց բարդացումները կանխելու համար. «Արամյանց» ԲԿ

«Արամյանց» ԲԿ ընդհանուր և ինվազիվ սրտաբանական բաժանմունքը զբաղվում է սրտաբանական պաթոլոգիաների թերապևտիկ բուժմամբ և ներանոթային միջամտություններով: Բաժանմունքը վերազինված է նորագույն տեխնոլոգիաներով...

Բժշկի ընդունարանում
Տախիկարդիա. ե՞րբ և ինչո՞ւ են հաճախանում սրտի զարկերը. nairimed.com
Տախիկարդիա. ե՞րբ և ինչո՞ւ են հաճախանում սրտի զարկերը. nairimed.com

Հիմնականում հաճախացած սրտխփոցը (տախիկարդիա) մարդկանց մոտ տհաճ զգացողություններ է առաջացնում (զգացողություն, որ սիրտը կա)։ Այդ զգացողությունները միշտ չէ, որ հիվանդության նշան է։ Սրտխփոց կարող են...

ԷՍԳ հոլթեր մոնիթորինգ. nairimed.com
ԷՍԳ հոլթեր մոնիթորինգ. nairimed.com

Հոլթեր մոնիթորինգը սրտի հետազոտման ժամանակակից տեղեկատվական մեթոդներից է։ Հոլթեր մոնիթորինգի արդյունքները պայմանավորված են կլինիկական իրավիճակով։ Այն տեղեկատվական է միայն այն ժամանակ...

Ախտորոշում
Ինչպե՞ս բարձրացնել զարկերակային ճնշումն առանց դեղորայքի. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս բարձրացնել զարկերակային ճնշումն առանց դեղորայքի. armeniamedicalcenter.am

Հիպոտոնիան կամ զարկերակային ցածր ճնշումը նույնպես կարող է վտանգավոր լինել, ինչպես գերճնշումը: Նման վիճակը կարգավորելու համար պարտադիր չէ դիմել դեղորայքի, որովհետև կան կարգավորման նաև այլ միջոցներ...

Ոտքերում ծանրության զգացում. ի՞նչ անել. nairimed.com
Ոտքերում ծանրության զգացում. ի՞նչ անել. nairimed.com

Կա մարդկանց մի ամբողջ խումբ, որոնց մոտ դեռ մինչև վարիկոզ հիվանդության (երակների լայնացում) ախտանիշների տեսանելի դրսևորումներն առաջանում են դյուրհոգնելիություն, ոտքերում ծանրության զգացում և ցավ՝ հատկապես...

Ինչ վտանգների մասին է խոսում ոտքերի այտուցը. nairimed.com
Ինչ վտանգների մասին է խոսում ոտքերի այտուցը. nairimed.com

Ոտքերի այտուցը բավականին հաճախ զարգանում է երակների վարիկոզ լայնացման ժամանակ։ Ոտքերի այտուցը հղիության ժամանակ նույնպես հազվադեպ երևույթ չէ, որը կարող է զարգանալ բազմաթիվ պատճառներով...

Թերապիա
Խոլեսթերինն ու տղամարդու առողջությունը. urolog.am
Խոլեսթերինն ու տղամարդու առողջությունը. urolog.am

Բարձր խոլեսթերինը կամ հիպերխոլեսթերոլեմիան, համարվում է տղամարդկանց մի շարք հիվանդությունների ռիսկային գործոն։ Բարձր խոլեսթերինը հատկապես կապված է սրտանոթային հիվանդությունների բարձր ռիսկի հետ...

Առողջ տղամարդ
Սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com
Սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնի սրտաբանների կողմից մշտապես հսկվում են ամենատարբեր սրտաբանական խնդիրներ ունեցող պացիենտներ (առիթմիաներ, զարկերակային գերճնշման խնդիրներ, սրտամկանի կաթված...

Բժշկի ընդունարանում Բժիշկներ
Խորանիստ երակների թրոմբոզ. armeniamedicalcenter.am
Խորանիստ երակների թրոմբոզ. armeniamedicalcenter.am

Զարկերակները սրտից դեպի մարմնի հյուսվածքներ են տանում թթվածնով հարուստ արյունը, իսկ երակները սիրտ են վերադարձնում թթվածնից աղքատ արյունը: Երակները լինում են մակերեսային...

Արյան մեջ ցածր խոլեսթերին. արդյո՞ք վտանգավոր է. nairimed.com
Արյան մեջ ցածր խոլեսթերին. արդյո՞ք վտանգավոր է. nairimed.com

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ)՝ սիրտ-անոթային ախտաբանությունների ամենատարածված պատճառներն են գերճնշումը, ծխելը և բարձր խոլեսթերինը...

Թերապիա
Ինչ է Ձեզ սպասվում «Նաիրի» ԲԿ-ում սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com
Ինչ է Ձեզ սպասվում «Նաիրի» ԲԿ-ում սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com

«Սիրտը գանձ է։ Այն միանգամից վատնելու դեպքում կդառնաք չքավոր»:

Օնորե դե Բալզակ...

Սրտի անևրիզմա. nairimed.com
Սրտի անևրիզմա. nairimed.com

Սրտի անևրիզման բնորոշվում են սրտամկանի բարակած պատի սահմանափակ փքվածությամբ և սրտամկանի այդ հատվածում կծկման ունակության բացակայությամբ...

Վարիկոզ հիվանդություն. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ անոթային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար Վիրաբ Աղաբեկյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Վարիկոզ հիվանդություն. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ անոթային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար Վիրաբ Աղաբեկյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է վարիկոզ հիվանդությունը:

Վարիկոզ հիվանդությունը մակերեսային երակների լայնացումն է: Այն առավել արտահայտված է ստորին...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ