Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Մաշկաբանություն

Պզուկներ

Պզուկներ

Պզուկները` կորյակները, մաշկի տարածված հիվանդություններից են: Դրանք հանդիպում են 12-25 տարեկանների 85%-ի, իսկ ավելի մեծահասակների 10%-ի մոտ: Հիվանդությունն ունենում է տարբեր չափի վտանգ ներկայացնող կլինիկական արտահայտություններ` սկսած ամենաթեթևից մինչև ամենածանրը:

 

Հետևաբար դա կարող է ոչ միայն կոսմետիկ անհանգստության, հուզական լարվածության, այլև ընդհանուր առողջական վիճակի և սոցիալական պահվածքի վատթարացման պատճառ դառնալ:

 

Ըստ առաջացման մեխանիզմի, պզուկները ճարպագեղձային-մազապարկային համալիրի բորբոքային (բուն պզուկներ) և ոչ բորբոքային բնույթի (կոմեդոններ և միլիումներ) ախտահարումներ են: Բոլոր դեպքերում հիվանդության ախտածնության մեջ որոշիչ դեր է խաղում ճարպագեղձերի գործունեության ակտիվացումը (սեբորեա կամ ճարպահոսություն)` պայմանավորված օրգանիզմում արական սեռական հորմոնների (անդրոգենների) քանակի ավելացումով, որը բնորոշ է հատկապես պատանեկան տարիքին: Նպաստող դեր ունեն նաև ժառանգական նախատրամադրվածությունը, ներքին սեկրեցիայի գեղձերի ոչ բնականոն գործունեությունը, կանանց արականացումը (մասկուլինացումը), ձվարանների պոլիկիստոզը, մարսողական համակարգի ախտաբանական վիճակը (այդ թվում` դիսբակտերիոզը), սննդակարգի (դիետայի) խանգարումները (ճարպերի, ածխաջրատների, գրգռիչ սննդանյութերի չափից ավելի օգտագործումը), իոնային ճառագայթումը և այլն: Պզուկների մի քանի ձևերի առաջացման պատճառ կարող են լինել կոսմետիկ միջոցների, որոշ հորմոնների, բրոմ և յոդ պարունակող պատրաստուկների երկարատև օգտագործումը, քսայուղերի, ձյութի, նավթի այլ ածանցյալների, փոշիների (ցեմենտ, լիմոնաթթու, պոլիմերներ) գրգռիչ ներգործությունը: Այսինքն, պզուկների որոշ ձևեր կարող են մասնագիտական ծագում ունենալ: Կան անգամ վեներական (սիֆիլիսային) ծագում ունեցող պզուկներ: Այսպես կոչված` մեխանիկական կամ քերծվածքային պզուկներ լիմում են հատկապես աղջիկների մոտ, որոնք հոգեկան անհանգիստ վիճակում գտնվելու պատճառով քերծում, արտաճնշում են դեմքի վրա նկատվող թեկուզ ամենաչնչին գոյացությունը, դրանով խախտելով մաշկի պաշտպանիչ պատնեշները և նպաստելով մանրէների ներթափանցմանը մաշկի մեջ:

 

Եվ այսպես, հանդիպում են մեծ մասամբ «սովորական» կամ պատանեկան պզուկներ, որոնց առաջացման պատճառը սեբորեան է, ըստ որում, նոսր խտությամբ յուղոտ սեբորեայի ժամանակ ճարպագեղձերի արտազատուկի մի մասը դեպի դուրս արտահոսելու ճանապարհին միախառնվում է ծորաններում գոյացող էպիթելային-եղջերային զանգվածների հետ և չորանալով` խցանում ճարպագեղձի ծորանը: Այդ խցանը կոչվում է կոմեդոն (կետավոր պզուկ), որն արտաքինից սև կետի տեսք ունի (նկար 1):          

 

 

Մեծ խտությամբ յուղոտ սեբորեայի դեպքում միայն ճարպն է կուտակվում ճարպագեղձերի ծորանների և մազապարկերի բացվածքների մեջ և ձևավորում կիստայանման փոքր (գնդասեղի գլխիկից մինչև կորեկի հատիկի մեծության) գոյացություն` կիսագնդաձև, սպիտակադեղնավուն մակերեսով: Դա անվանում են սպիտակ պզուկ կամ միլիում (նկար 2):

 

Եվ մեկ, և մյուս ոչ բորբոքային տարրերի մեջ կուտակված ճարպի քայքայման հետևանքով առաջանում են ճարպաթթուներ, որոնք գրգռում և բորբոքում են շրջակա հյուսվածքը, մաշկի մակերեսի վրա գտնվող ախտածին մանրէները (պրոպինիբակտերիա, ոսկեգույն ստաֆիլակոկ) ներթափանցում են մազապարկ-ճարպագեղձային կառուցվածքի մեջ, որի պատճառով վերջիններս թարախակալում են, առաջանում են հանգուցիկներ և թարախաբշտիկներ (մոտավորապես կորեկի հատիկի մեծության): Վերջիններս պահպանվում են 1-2 շաբաթ և վերանում` նկատվում են ոչ կայուն թեփոտում, թարախային կեղևներ, գունակավորում: Այսպես են ձևավորվում և արտահայտվում սովորական կամ պատանեկան կոչվող պզուկները (նկար 3):

 

Շատ հաճախ նման պզուկները 1-3 տարվա ընթացքում ինքնաբերաբար վերանում են, սակայն հիվանդությունը ձեռք է բերում ձգձգված ընթացք և կլինիկական տարբեր պատկեր: Այսպես, նշված մաշկային տարրերի հիմքի բորբոքային բջջանքի կուտակումը կարող է սովորականից ավելի խորը տեղակայվել և հասնել ավելի խոշոր չափերի, արտահայտվել որպես թարախաբշտեր (նկար 4), հանգուցիկներ (նկար 5), կամ լինել այդ երկուսի զուգորդված տարատեսակը (նկար 6), կիստաներ (նկար 7): Այս բոլոր դեպքերում նշված ակտիվ բորբոքային տարրերի տեղում սպիներ են մնում (նկար 8), որոնց ինտենսիվությունը պայմանավորված է կիրառված բուժման արդյունավետությամբ: Սակայն եթե մարդ անուշադիր է իր առողջության նկատմամբ, առհասարակ չի դիմում բժշկի, զբաղվում է ինքնաբուժմամբ, կամ օրգանիզմի իմունային համակարգը թուլացած է, ապա կարող են ձևավորվել սովորական պզուկների այլ արտահայտություններ: Դրանցից են գնդաձև կամ թարախակույտային պզուկները (նկար 9, 10), որոնց դեպքում մաշկի մեջ եղած և միմյանց նկատմամբ հարևանցիորեն տեղակայված բորբոքային բջջանքի կուտակումը վերածվում է բազմախոռոչային թարախակույտերի` սիսեռի, պնդուկի մեծության, բարձրադիր մակերեսով, բազմաթիվ խուղակներով և հաստ, կոպիտ, կամարաձև սպիներով: Թարախային արտադրուկը նման օջախներից ներծծվում է արյան մեջ և խիստ բացասաբար ներգործում տարբեր օրգան-համակարգերի վրա, առաջացնում նաև թարախային ծագման ալերգիա: 

 

Սովորական պզուկները վերը նշված ձևերով կարող են տեղակայվել դեմքի, ուսային գոտու, կրծքի և թիկունքի շրջաններում: Ամռան ամիսներին արևի ճառագայթների չափավոր ներգործության պայմաններում շատերի մաշկի վիճակը բարելավվում է, սակայն այս նույն գործոնի չափից ավելի ազդեցության դեպքում, հատկապես, երբ այն ուղեկցվում է մաշկի գերքրտնոտությամբ, բորբոքումը, ընդհակառակն, սրանում է, թարախաբշտիկների չափերը մեծանում են, քանակը` ավելանում: Բացի այդ, արևի ճառագայթները նույնպես կարող են ախտահարել մաշկը, առաջացնելով յուրատեսակ պզուկներ (նկար 11): Պզուկային ցանավորման ակտիվացում է նկատվում նաև նախադաշտանային և սթրեսային իրավիճակներում: Երբեմն զարգանում են կելոիդային պզուկներ, որոնք արտահայտվում են խոշոր, հաճախ երկարավուն, իրենց մակերեսով բորբոքային բջջանքի բարձրադիր կուտակումներով և սպիներով, որոնք սովորաբար տեղակայվում են պարանոցի հետին, կրծքի առաջային մակերեսին և գլխի մազածածկ մասի վրա (նկար 12): 

 

(շարունակելի)

Հեղինակ. Էդուարդ Դանիելյան պրոֆեսոր,«Հելիոս» դերմատոկոսմետոլոգիական կենտրոնից
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Մեդ-Պրակտիկ

07.03.2016

Հարգելի Աննա, բարև Ձեզ: Կարևոր է ուղղակի ձեռք չտալ կորյակին, մեխանիկորեն չվնասել: Կարող եք դեմքը լվանալ "Ակնե Ուոշ" հեղուկ օճառով, կամ սրբել սալիցիլաթթվի 1%-ոց կուծույթվ, այնուհետ միայն կորյակի վրա քսեք որևէ հակաբիոտիկ պարունակող քսուք, օրինակ էրիթրոմիցինի, օրական մեկ անգամ քնելուց առաջ:

Աննա

13.02.2016

Բարև Ձեզ: Դեմքիս վրայի խալի ներքևի հատվածում առաջացել է թարախային կորյակ: Քանի որ խալի ներքևում է, վախենում եմ ինչ-որ միջոց կիրառել կորյակի դեմ: Ուզում եմ իմանալ արդյոք վտանգավոր է բշտիկն այդ հատվածում և ինչ միջոցներով կարելի այն բուժել, խալն առանց վնասելու: Խալն առկա է մոտ 20 տարի, իսկ կորյակն արդեն 3 շաբա թ է, որ կա: Կանխավ շնորհակալություն:

Մեդ-Պրակտիկ

07.11.2015

Հարգելի Lilit, բարև Ձեզ:Դեմքի սև կետերը կորյակների տեսակ են, որոնք առաջանում են դեմքի ճարպագեղձերի խցանման, բորբոqման հետևանքով: Մեծ մասամբ դրանց պատճառը ներքին խնդիրն է, այդ պատճառով ցանկալի է գտնել նախ պատճառը, փորձել վերացնել այն: Ստորև ներկայացնում ենք մի քանի օգտակար հղումներ.

 

www.med-practic.com/arm/802/23919/article.more.html

www.med-practic.com/arm/808/3619/article.more.html

www.med-practic.com/arm/808/35189/article.more.html

Liana

05.10.2015

inchpes azatvel sev keteric aysinqn (koreakneric)

Կարդացեք նաև

Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Տարիներ շարունակ արևային լույսի կանոնավոր ներգործությունը կարող է հանգեցնել մաշկի վաղաժամ ծերացման՝ արևային հերոդերմիայի, համախտանիշի, որը պայմանավորված է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների...

Ծերություև և երկարակեցություն Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Արևային այրվածքներ: Ինչո՞վ է վտանգավոր արևային այրվածքը. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային այրվածքներ: Ինչո՞վ է վտանգավոր արևային այրվածքը. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևային այրվածքներն առաջանում են մաշկի վրա ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ավելցուկային ազդեցության հետևանքով, ընդ որում, ուլտրամանուշակագույն-B ճառագայթների սպեկտրի ալիքները...

Ռադիոլոգիա և այրվածքաբանություն Սալուտեմ 3.2021
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչպե՞ս ամռան տապին պաշտպանել մաշկը։ Ի՞նչ վտանգներ կարող են առաջանալ արևի ճառագայթների տակ երկար պառկելու դեպքում։ Արևապաշտպան միջոցների ճիշտ ընտրությունը կարևո՞ր է։ Այս մասին զրուցել ենք մաշկաբան...

Բժշկի ընդունարանում Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Բջիջների ինքնաոչնչացում: Ինչո՞ւ է արևայրուքը վտանգավոր, և ինչպե՞ս առանց այրվելու ստանալ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3
Բջիջների ինքնաոչնչացում: Ինչո՞ւ է արևայրուքը վտանգավոր, և ինչպե՞ս առանց այրվելու ստանալ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3

Բոլորին ծանոթ է տհաճ այրոցը և քորը, որն առաջանում է արևի ճառագայթների ազդեցության տակ մնալու առաջին իսկ ժամերին։ Այո, առաջին հայացքից դա այնքան էլ ահավոր չէ, նույնիսկ կարելի է դիմանալ, քանի որ այն փոխհատուցվում է...

Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուքի դեմ քսուքները երբեմն արևից վտանգավոր են. միջազգային նոր տվյալներ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուքի դեմ քսուքները երբեմն արևից վտանգավոր են. միջազգային նոր տվյալներ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչո՞ւ աշխարհում մաշկի քաղցկեղի բռնկումը համընկավ արևապաշտպան քսուքների արտադրության զարգացման հետ։ Միջազգային ուսումնասիրությունները ցրում են արևապաշտպան քսուքների մասին առասպելները...

Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուք. վնա՞ս, թե՞ օգուտ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուք. վնա՞ս, թե՞ օգուտ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևայրուքը մարդու մաշկի գունավորումն է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ։


Արևի տակ արևայրուք ստանալով՝ մարդն ամրացնում է իմունիտետը, բարձրացնում ֆիզիկական...

Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Փսորիազ. ախտանշանները, բուժումը. armeniamedicalcenter.am
Փսորիազ. ախտանշանները, բուժումը. armeniamedicalcenter.am

Փսորիազը բավականին տարածված մաշկային քրոնիկ հիվանդություն է: Արտահայտվում է մաշկի վրա` կարմիր, մաշկից բարձր, արծաթավուն կամ սպիտակ թեփ ունեցող, տարբեր տեսակի ցանային էլեմենտներով...

Առողջության հետ կապված 9 խնդիր, որոնք կարող են հուշել ձեռքերը
Առողջության հետ կապված 9 խնդիր, որոնք կարող են հուշել ձեռքերը

Ձեռքերը կարող են արժեքավոր տեղեկատվություն հայտնել առողջական վիճակի մասին։ Steptohealth.ru-ն ներկայացրել է 9 խնդիր, որոնց առկայության մասին կարող է հուշել ձեռքերի վիճակը...

Ախտորոշում
Արդյո՞ք վտանգավոր են խալերը. drtehmine.com
Արդյո՞ք վտանգավոր են խալերը. drtehmine.com

Հավանաբար, աշխարհում չկա մարդ, ով խալեր չունենա: Խալերը կարող են տեղակայվել մարմնի ցանկացած մասում: Դրանք կարող են լինել բնածին, և առաջանալ կյանքի ընթացքում...

Ուռուցքաբանություն Պլաստիկ վիրաբուժություն
Ֆիբրոմա. պատճառները, ախտորոշումը, բուժումը. drtehmine.com
Ֆիբրոմա. պատճառները, ախտորոշումը, բուժումը. drtehmine.com

Կլինիկորեն ֆիբրոման դանդաղ աճող, սահմանափակ, հիմնականում կարծր, էլաստիկ բլրակապատ կամ հարթ գոյացություն է։ Ֆիբրոման կարող է հանդիպել այնտեղ, որտեղ առկա է շարակցական հյուսվածք՝ մաշկում...

Վիրաբուժություն Էսթետիկ բժշկություն
Աթերոմա. առաջացման պատճառները և բուժումը. drtehmine.com
Աթերոմա. առաջացման պատճառները և բուժումը. drtehmine.com

Աթերոման ենթամաշկային պատիճ է՝ լցված ճարպանման պարունակությամբ, որն առաջանում է ճարպագեղձի արտատար ծորանի խցանման հետևանքով։  Հեռացումն իրականացվում է բժշկական ցուցումների դեպքում...

Վիրաբուժություն Պլաստիկ վիրաբուժություն
Մաշկի ախտաբանությունը կորոնավիրուսի ժամանակ. հարցազրույց մաշկավեներաբան Արեգ Չալաբյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Մաշկի ախտաբանությունը կորոնավիրուսի ժամանակ. հարցազրույց մաշկավեներաբան Արեգ Չալաբյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ինչպիսի՞ն են մաշկային խնդիրները կորոնավիրուսային հիվանդության ժամանակ:

Կորոնավիրուսի ժամանակ մաշկային ցանավորումները հաճախ են հանդիպում...

Վարակաբանություն
Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com
Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com

Մաշկը` օրգանիզմի արտաքին ծածկութը, մարդու մարմնի ամենամեծ օրգանն է, որը ենթարկվում է շրջակա միջավայրի ամենատարբեր ազդեցությունների։ Մաշկը նաև համարվում է «օրգանիզմի հայելին», քանի որ մաշկային ցանավորումերը...

Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com
Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com

Մաշկը` օրգանիզմի արտաքին ծածկութը, մարդու մարմնի ամենամեծ օրգանն է, որը ենթարկվում է շրջակա միջավայրի ամենատարբեր ազդեցությունների։ Մաշկը նաև համարվում է «օրգանիզմի հայելին», քանի որ մաշկային ցանավորումերը կարող են...

Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com
Երբ դիմել մաշկաբանի. պարզաբանում է «Նաիրի» ԲԿ մաշկաբան Ռուզաննա Մխոյանը. nairimed.com

Մաշկը` օրգանիզմի արտաքին ծածկութը, մարդու մարմնի ամենամեծ օրգանն է, որը ենթարկվում է շրջակա միջավայրի ամենատարբեր ազդեցությունների։ Մաշկը նաև համարվում է «օրգանիզմի հայելին», քանի որ մաշկային...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ