Լյարդի ճարպային հեպատոզ. հարցազրույց գաստրոէնտերոլոգ Մարգարիտա Մարգարյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Լյարդի ճարպային հեպատոզը հիվանդություն է, որի դեպքում լյարդի բջիջներում տեղի է ունենում ճարպի ավելցուկային կուտակում: Դա հավաքական հասկացություն է, և իր մեջ ներառում է երկու ախտաբանական վիճակ՝ լյարդի ճարպային ստեատոզ, որի ժամանակ հեպատոցիտների հեպատոցելյուլյար վնասում տեղի չի ունենում և ստեատոհեպատիտ, որն ընթանում է լյարդի բորբոքումով, ֆիբրոզ փոփոխություններով՝ ընդհուպ մինչև լյարդի ցիռոզի զարգացում:

Ի՞նչը կարող է նպաստել լյարդի ճարպային հեպատոզին:

Լյարդի ճարպային հեպատոզին նպաստող, ռիսկային գործոներից են շատակերությունը՝ արդյունքում հավելյալ քաշը և ճարպակալումը, ինչը մեր օրերում բավականին տարածված է ամբողջ աշխարհում: Հենց այդ պատճառով մեծ տարածում ունի նաև ճարպային հեպատոզը, ընդ որում, մեծ որովայնն արդեն ճարպային հեպատոզի նշան է:

Մյուս նպաստող գործոնը հիպոդինամիան է՝ անշարժ վիճակը: Կարևոր գործոններից է նաև շաքարային դիաբետը, խոլեսթերինի, տրիգլիցերիդների բարձր մակարդակը, դիզլիպիդեմիան, նյութափոխանակության խանգարումը: Էնդոկրին այլ հիվանդություններ ևս կարող են այս հիվանդության պատճառ դառնալ:

Ի՞նչ է լյարդի ստեատոզը:

Լյարդի ստեատոզն ընթանում է առանց արտահայտված ախտանշանների և երկար տարիներ հիվանդին կարող է չանհանգստացնել, քանի դեռ չի զարգացել ստեատոհեպատիտ:

Ինչպե՞ս է ախտորոշվում ճարպային հեպատոզը:

Ճարպային հեպատոզը՝ հատկապես ստեատոզի փուլում, կարող է մնալ աննկատ և շատ հաճախ հայտնաբերվել մեկ այլ խնդրով պայմանավորված հետազոտությունների ժամանակ, օրինակ,  որովայնի օրգանների սոնոգրաֆիայի ժամանակ: Նման դեպքերում արյան կենսաքիմիական քննության օգնությամբ (ԱՍՏ, ԱԼՏ, ԳԳՏ, հիմնային ֆոսֆատազա) պարզվում է լյարդի վիճակը:

Ինչպիսի՞ ախտանշաններով է արտահայտվում:

Քանի որ լյարդը նյարդազուրկ օրգան է, հիվանդը, սովորաբար, գանգատներ չի ունենում: Սստեատոհեպատիտի ժամանակ կարող են դիտվել միայն անհարմարավետության զգացողություն աջ թուլակողի շրջանում, վքնածություն, ընդհանուր թուլություն, հոգնածության զգացում:

Ի՞չն բարդություններ կարող են լինել:

Ճարպային հեպատոզը լուրջ խնդիր է, ինչն անտեսելու դեպքում տարիներ հետո կարող է զարգանալ լյարդի ցիռոզ` անդառնալի հետևանքներով:

Բուժման ի՞նչ մոտեցումներ կան  ստեատոհեպատիտի դեպքում:

Ճարպային հեպատոզի ժամանակ, եթե լաբորատոր հետազոտության արդյունքները նորմայի սահմաններում են, հիվանդին նշանակվում է ճիշտ սննդակարգ (բացառել ճարպոտ սնունդը, ալկոհոլը, օգտագործել բուսայուղ), ծխախոտի սահմանափակում, ֆիզիկական ակտիվության անհրաժեշտություն, քաշի նվազեցում:

Եթե առկա է ստեատոհեպատիտ, որի դեպքում առկա է արտահայտված ճարպային հեպատոզ, կան նորմայից բարձր լյարդային ֆերմենտներ, բուժման մարտավարությունն իրականացվում է ո՛չ միայն սննդակարգով, այլ նաև լյարդային պատրաստուկների նշականակմամբ (հեպատոպրոտեկտորներ), որոնք կարգավորում են լյարդի ֆունկցիան, նվազեցնում ֆերմենտների նորմայից բարձր թվերը: Բուժումից հետո հիվանդը գտնվում է դինամիկ հսկողության տակ (լյարդային ֆերմենտների ստուգում` հիվանդի վիճակը գնահատելու համար, որովայնի օրգանների սոնոգրաֆիա):

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ