Ախտանշանները` լյարդի խնդիրների ժամանակ. ժամանակն է` ահազանգելու. armeniamedicalcenter.am

Կյանքի ընթացքում լյարդն աշխատում է օր ու գիշեր և առանց ընդմիջման: Ամեն պահ նրա մեջ ընթանում են բազմաթիվ կենսաքիմիական գործընթացներ. որոշ նյութեր քայքայվում են, մյուսներն՝ առաջանում, ընթանում է սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրատների նյութափոխանակություն, տոքսինների չեզոքացում, հորմոնների, լեղաթթուների, խոլեսթերինի արտադրություն:

Այս ամենից զատ, սխալ սննդի, վնասակար սովորությունների (ալկոհոլ, ճարպոտ սնունդ, դեղեր) արդյունքում ստեղծվում է լյարդի լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն և զարգանում են տարբեր խնդիրներ:

Լյարդի հիվանդությունների վտանգավորությունն այն է, որ դրանք անմիջապես չեն արտահայտվում, կամ, թույլ լինելու պատճառով, անուշադրության են մատնվում:

Լյարդի հիվանդություններն են.

• վիրուսային հեպատիտները,
• լյարդի ցիրոզը,
• պարազիտար հիվանդությունները՝ լյամբլիոզ, ասկարիդոզ, օպիստորխոզ և այլն,
• ստեատոզը (ճարպային հեպատոզ):

Սովորաբար, հիվանդություններն արտահայտվում են ցավով, բայց լյարդի պարագայում ամեն ինչ այլ է: Եթե լյարդի շրջանում ի հայտ է գալիս ցավ, ուրեմն հիվանդությունն արդեն խորացած է: Լյարդն` ինքնին, չի ցավում, այնտեղ չկան նյարդային վերջույթներ: Դա է պատճառը, որ մինչև հիվանդության ուշ փուլերը ցավ չի արտահայտվում: Մեծ քանակությամբ ցավային ռեցեպտորներ տեղակայված են նրա ստրոմայում՝ թաղանթում: Այդ է պատճառը, որ ցավն սկսում է այն ժամանակ, երբ լյարդը մեծանում է չափերով և ճնշում թաղանթին՝ վնասելով վերջինիս:

Հիվանդ լյարդի ախտանշանները

Դեղնություն: Լյարդի պաթոլոգիաների ժամանակ մաշկը, լորձաթաղանթները, ակնագնդերը դեղին երանգ են ստանում: Դրա պատճառը բիլիռուբինն է, որը նորմայում հեռանում է կղանքով: Լյարդի ախտահարման արդյունքում բիլիռուբինն անցնում է արյան մեջ և պատճառ դառնում դեղնության: Դա լինում է ստեատոզների վերջին ստադիայում, ցիռոզի, հեպատիտների ժամանակ:

Լեզվի փառակալում: Եթե լեզվի փառը դեղին, դեղնա-կանաչ, դեղնա-սև գույն ունի և պահպանվում է շաբաթից ավելի, դա վկայում է լյարդի և լեղուղիների խնդիրների մասին: Որքան հաստ է փառը, այնքան լյարդը շատ է ախտահարված:

Մուգ մեզ և անգույն կղանք: Մեզը մուգ գույն է ստանում բիլիռուբինի պատճառով, որը լյարդի ախտահարման ժամանակ հեռանում է երիկամներով, իսկ կղանքը, հակառակը, դառնում է կավագույն, քանի որ այդ պիգմենտը բացակայում է:

Բերանում` պղնձի կամ դառը համ: Այս ախտանշանը բնորոշ է մարսողական մի շարք ախտաբանությունների, այդ թվում՝ լյարդի (լյամբլյոզ, հեպատիտ, ցիրոզ, քաղցկեղ): Դառնության պատճառը` լեղու անցումն է կերակրափող:

Սրտխառնոց: Լյարդի խնդիրների ժամանակ սրտխառնոցը հաճախ հանդիպող ախտանշան է, միևնույն ժամանակ, այն ուղեկցում է նաև բազմաթիվ այլ հիվանդությունների: Սակայն լյարդի հետ կապված սրտխառնոցը համառ է, ուղեկցվում է ախորժակի բացակայությամբ և որոշ սննդատեսակների անընկալությամբ (հաճախ՝ ճարպոտ սննդի): Երբեմն լինում է նաև` փսխում, որից հետո հիվանդն իրեն փոքր ինչ լավ է զգում:

Լյարդի այլ ախտանշանները.

• Մաշկի քոր,
• շագանակագույն պիգմենտային բծեր,
• արտահայտված երակային ցանց` որովայնի վրա,
• քսանտոմաներ՝ մաշկին ճարպային գոյացություններ,
• մարսողության խանգարում՝ լուծ, մեթեորիզմ:

Տղամարդկանց մոտ արտահայտվում են նաև հորմոնալ խանգարումներ.

• կրծքագեղձերի մեծացում,
• տեստոստերոնի արտադրության նվազում,
• ամորձիների փոքրացում, արդյունքում՝ էրեկտիլ դիսֆունկցիա,

Կանանց մոտ.

• դաշտանային ցիկլի խանգարում,
• քնի խանգարում,
• ախորժակի բացակայություն:

Ախտորոշումը

Անհրաժեշտ է այցելել թերապևտի, ում նշանակած հետազոտությունների արդյունքներով արդեն անհրաժեշտ է դիմել գաստրոէնտերոլոգի, ինֆեկցիոնիստի, հեպատոլոգի խորհրդատվության:

Լյարդի վիճակը պարզելու համար կարևոր են լյարդային հետազոտությունները.

• ԱՍՏ (ասպարտատամինոտրանսֆերազա),
• ԱԼՏ (ալանինամինոտրանսֆերազա),
• ԳԳՏ (գամա-գլյուտամիլտրանսպեպտիդազա),
• ընդհանուր բիլիռուբին,
• հիմնային ֆոսֆատազա:

Ընդհանրապես, բժիշկները խորհուրդ են տալիս կանխարգելիչ նպատակով  պարբերաբար ստուգել լյարդի վիճակը: Դա հատկապես կարևոր է ճարպակալման, շաքարային դիաբետի, ալկոհոլ շատ օգտագործելու դեպքերում:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ