Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ախտորոշիչ մեթոդներ

C- ռեակտիվ սպիտակուցը և սիրտ անոթային համակարգի հիվանդությունների հավանականությունը

Բանալի բառեր. C-ռեակտիվ սպիտակուց (CRP), սրտի իշեմիկ հիվանդություն (ՍԻՀ), սրտամկանի ինֆարկտ

C-ռեակտիվ սպիտակուցը (CRP) հյուսվածքների վնասման, բորբոքման, նեկրոզի, վնասվածքների և ուռուցքների, ինչպես նաև մակաբուծային ինֆեկցիաների ժամանակ հանդիպող ամենազգայուն և ամենաարագ ինդիկատորն է: CRP խթանում է իմուն ռեակցիաները, այդ թվում նաև ֆագոցիտոզը, մասնակցում է T և B լիմֆոցիտների փոխազդեցությանը, ակտիվացնում է կոմպլեմենտի դասական համակարգը:

 

CRP-ն սինթեզվում է գերազանցապես հեպատոցիտներում, նրա սինթեզը խթանում են հակածինները, իմուն կոմպլեքսները, բակտերիաները, սնկերը, ինչպես նաև այն բարձրանում է վնասվածք ստանալուց 4-6 ժամ հետո: Առողջ մարդկանց մոտ CRP քանակությունը մինիմալ է: Արյան շիճուկում CRP-ի քանակի վրա չեն ազդում հորմոնները, այդ թվում նաև հղիությունը: CRP-ի քանակը արյան մեջ ունի բարձր կորելյացիա` կախված հիվանդության ակտիվությունից և փուլից: CRP կոնցենտրացիայի բարձրացումը սկսվում է բորբոքումը սկսվելուց 14-24 ժամ հետո: Այն կարող է բարձրանալ բորբոքման ժամանակ 20 և ավելի անգամ: Բարեհաջող բուժման դեպքում CRP մակարդակը իջնում է հաջորդ օրերի ընթացքում, նորմալացվում է սովորաբար 6-10-րդ օրերին: Կարևոր ախտորոշիչ նշանակություն ունի CRP քանակական որոշումը:

 

Սրտամկանի սուր ինֆարկտի ժամանակ CRP քանակը բարձրանում է հիվանդության սկզբից 18-36 ժամ հետո: 18-20-րդ օրերին քանակը սկսում է իջնել, իսկ 30-40-րդ օրերին լինում է նորմայի սահմաններում: Ինֆարկտի ռեցիդիվների ժամանակ CRP նորից բարձրանում է: Ստենոկարդիայի ժամանակ CRP լինում է բացասական: Ապացուցված է, որ CRP կոնցենտրացիայի բարձրացումը մինչև 10մգ/լ և նորմայի վերին սահմանին մոտ գտնվելը, նույնիսկ առողջ թվացող անձանց մոտ, խոսում է աթերոսկլերոզի, սրտամկանի ինֆարկտի և թրոմբոէմբոլիաների բարձր ռիսկի մասին: Սիրտ-անոթային բարդությունների ռիսկը CRP բարձր կոնցենտրացիա ունեցող անձանց մոտ զուգահեռ մեծանում է այլ ռիսկի գործոնների հետ մեկտեղ (խոլեսթերին, ֆիբրինոգեն, հոմոցիստերին և այլն): Մի քանի պոպուլացիոն հետազոտությունների արդյունքները նպաստեցին CRP-ի` որպես սիրտ-անոթային համակարգի աթերոսկլերոզի ռիսկի գործոն հաստատմանը:

 

 Առաջին համոզիչ տվյալները, որոնք հիմնավորում էին աթերոսկլերոզի ժամանակ CRP-ի պրոգնոստիկ դերը, ստացվել են MRFIT (Multiple Risk Factor Intervetion Trial) հայտնի հետազոտության արդյունքում: Հաստատվել է որ սրտամկանի ինֆարկտի և սրտի իշեմիկ հիվանդությունից (ՍԻՀ) մահացության ռիսկը բարձրացել է երեք անգամ այն խմբում, որտեղ CRP կոնցենտրացիան եղել է բարձր: MRFIT հետազոտության արդյունքները թույլ են տալիս CRP համարել ՍԻՀ հավելյալ գործոն` գերազանցապես ծխողների մոտ (ինֆարկտի ռիսկը 4.3 անգամ բարձրանում է) [1]:

 

CRP բարձր մակարդակը գործնականորեն առողջ մարդկանց մոտ ուսումնասիրվել է PHS (Physicians Health Study) հետազոտության մեջ: Պարզվել է որ առողջ մարդկանց մոտ CRP բարձր մակարդակը մեծացնում է սիրտ-անոթային համակարգի բարդությունների ռիսկը անգամ, այլ դեպքում ռիսկի աստիճանը 6 տարվա ընթացքում մնացել է անփոփոխ [2]: Հետագայում շիճուկում CRP կոնցենտրացիայի բարձր մակարդակի ուսումնասիրությունները եղել են լրացված: Women`s Health Study հետազոտության ժամանակ որոշվել է CRP բոլոր այն անձանց մոտ, ովքեր ունեցել են խոլեսթերինի բարձր մակարդակ [3]:

 

Monica Augsburg Cohort Study խոշոր հետազոտության արդյունքները ցույց տվեցին, որ ՍԻՀ-ով հիվանդացությունը 50%-ով բարձր էելքային բարձր մակարդակ ունեցող անձանց մոտ [4]:

 

Ըստ Helsinki Heart Study պրոսպեկտիվ հետազոտության` սրտամկանի սուր ինֆարկտով հիվանդացությունը 2 անգամ բարձր է այնանձանց մոտ, ովքեր ունեն CRP-ի կոնցենտրացիայի կրկնակի բարձրացում [5]:

 

W. Koenig-ի կողմից (2001) արաջարկվել է սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների ռիսկի ստրատիֆիկացիա` կախված CRP մակարդակից`

 

  1. ցածր ռիսկ, երբ CRP կոնցենտրացիան 1մգ/դլ-ից ցածր է,
  2. միջին ռիսկ, երբ CRP կոնցենտրացիան 1-3մգ/դլ է,
  3. բարձր ռիսկ, երբ CRP կոնցենտրացիան 3 մգ/դլ-ից բարձր է :

 

Ինչպես երևում է, աթերոսկլերոզի ախտածագման մեջ նշանակություն ունի CRP շատ ավելի ցածր մակարդակը, ի տարբերություն ինֆեկցիոն և ռևմատիկ հիվանդությունների, երբ դիագնոստիկ նշանակություն ունեն 10մգ/դլ-ից բարձր մեծությունները [6]:

 

Աթերոսկլերոտիկ թիթեղիկի անկայունացման մեջ կարևոր նշանակություն ունի բորբոքումը, որն էլ հանդիսանում է սուր կորոնար համախտանիշների մորֆոլոգիական սուբստրատը: Դրա հետ կապված կարևոր նշանակություն ունի CRP որոշումը սրտի իշեմիկ հիվանդության անկայուն ձևերի ժամանակ: Ցույց է տրված, որ անկայուն ստենոկարդիայի III B դասով (ըստ E. Braunwald-ի) հիվանդների 50-70% հիվանդների մոտ նշվում է CRP քանակի բարձր մակարդակ: CRP կայուն աճը բարձրացնում է սուր կորոնար համախտանիշի ախտադարձի հավանականությունը [7]:

 

Ըստ L. Biasucci-ի (2001) անկայուն ստենոկարդիայով հիվանդները, որոնց մոտ CRP կոնցենտրացիան եղել է 3 մգ/դլ-ից բարձր, սրտամկանի սուր ինֆարկտի զարգացման և մահացության ռիսկը եղել է էականորեն մեծ [8]:

 

FRISC (Fragmin during instability in coronary artery disease) հետազոտության մեջ անկայուն ստենոկարդիայով հիվանդների մոտ, որոնք ռանդոմիզացվել էին դալտոպարինով բուժման համար, 3 տարվա հետազոտման արդյունքում մահացության բարձր ռիսկ (7.5%) նշվել է CRP բարձր մակարդակ (> է 10մգ/դլ.) ունեցող անձանց մոտ, բայց անբարենպաստ ելքի հավանականությունը (3.6%) մեծ էրդրա ավելի բարձր կոնցենտրանցիայի դեպքում (2-10մգ/դլ): CRP տրոպոնինների հետ համահավասար եղել և համարվում է անկախպրեդիկտոր սիրտ-անոթային համակարգի մահացության մեջ [9] (նկ. 1):

 

Նկար 1. Սիրտ-անոթային մահացությունը` կախված C-ռեակտիվ սպիտակուցի կոնցետրացիայից (FRISC հետազոտություն,Tr – տրոպոնին, օրդինատների առանցքին՝ սիրտ-անոթային մահացությունը,%)

R. DeWinter–ը և համահեղինակները (1999թ.) ցույց են տվել, որ 45% անկայուն ստենոկարդիայով և առանց Q ատամիկի սուր ինֆարկտով հիվանդների մոտ, որոնց մոտ CRP կոնցենտրացիան եղել է 5մգ/դլ-ից բարձր և տրոպոնին I դրական թեստ, 6 ամսվա ընթացքում նկատվել են կրկնակի սիրտ-անոթային բարդություններ [10]:

 

Capture (Chimeric 7E3 antiplatelet therapy in unstable angina refractory to standard treatment) հետազոտության մեջ CRP հանդիսանում է սուր կորոնար համախտանիշի ռեցիդիվի դրդապատճառ մոտակա 6 ամիսների ընթացքում, անկախ տրոպոնինից [11]:

 

Ելնելով այս տվյալներից, CRP կարելի է համարել սրտամկանի սուր ինֆարկտի ռեցիդիվ առաջացնող դրդապատճառներից մեկը:

 

CRP քննարկվում է որպես սուր ինֆարկտի բարդություն, այդ թվում նաև սրտի պատռվածք առաջացնող հնարավոր գործոն: Ելնելով CRP պրոկոագուլյանտ ակտիվությունից` համոզիչ են S. Celik-ի և համահեղինակների (2001.թ) տվյալները, որոնք ներկայացնում եմ վիճակագրորեն հավաստի կապ CRP-ի բարձր կոնցենտրացիայի և սրտամկանի սուր ինֆարկտի ժամանակ ձախ փորոքում թրոմբի ձևավորման հաճախականության միջև [12] (նկ. 2):

 

Նկար 2. Սրտամկանի սուր ինֆակտից հետո ձախ փորոքիթրոմբոզի հաճախականությունը՝ կախված C-ռեակտիվսպիտակուցի մակարդակից: Օրդինատների առանցքին՝ ձախփորոքի թրոմբոզի հաճախականությունը (%), աբսցիսներիառանցքին՝ CRP մակարդակը (մգ/դլ):

Առաջարկվել է կատարել CRP կոնցենտրացիայի մոնիտորինգկորոնար անոթների ստենտավորում անցած անձանց մոտ` ստենտի ներսում ռեստենոզի առաջացման տեսակետից:

Մի շարք հեղինակների տվյալների համաձայն արյան պլազմայում կոնցենտրացիայի բարձր մակարդակն ասոցացվում էկորոնար անոթների ստենտավորումից և շունտավորումից հետո ռեստենոզի և սրտամկանի կրկնակի իշեմիայի բարձր հաճախականության հետ [13-14]:

 

C.Labarrere-ը և համահեղինակները (2002) ցույց տվեցին, որ արյան շիճուկում CRP քանակի բարձրացումը հավաստիորեն մեծացնում է սրտային տրանսպլանտատի կորոնար անոթների կլինիկորեն նշանակալի աթերոսկլերոզի զարգացման ռիսկը: Տրանսպլանտատում ՍԻՀ պրոգրեսիվում նկատել են 2 անգամ ավել այն հիվանդների մոտ, որոնց մոտ CRP կոնցենտրացիան եղել է 7.2 մգ/դլ-ից ավել համեմատած նույն ցուցանիշի ավելի ցածր մակարդակ ունեցող խմբի հետ: Բացի այդ, CRP-ի կոնցենտրացիայի բարձր մակարդակ ունեցող անձանց մոտ ավելի հաճախ են դրսևորվել սրտամկանի իշեմիայի և հետտրանսպլանտացիոն կարդիոմիոպաթիայի էպիզոդներ [15]:

 

 Ուշադրության է արժանի այն փաստը, որ պարբերական հիվանդության ժամանակ ևս նկատվում է CRP քանակի բարձրացում [16]:

 

CRP քանակի տատանումները նկարագրել է նաև Օ.Մ. Վինոգրադովան: Նա ցույց է տվել, որ հետազոտության մեջ ընդգրկված 42 հիվանդներից CRP քանակը բարձր է եղել 32 հիվանդների մոտ (26-ը եղել են ամիլոիդոզով) և քանակը եղել է նորմալ միայն 10 հիվանդների մոտ: Պարբերական հիվանդության նոպայի ժամանակ CRP քանակը եղել է բարձր բոլոր հիվանդների մոտ` բացառությամբ 2-ի (առանց ամիլոիդոզի): CRP քանակի բարձր լինելը, անկախ հիվանդության փուլից, նկարագրել է նաև Shapiro-ն իր համահեղինակների հետ, Cattan-ը, Sohar-ը և համահեղինակները, Կ.Ս. Մուրադխանյանը և համահեղինակները [17]:

 

Ալ.Ա. Այվազյանի հետազոտություններում ապացուցված է, որ սրտամկանի ինֆարկտի հաճախականությունը որոշակի տարիքային խմբերում զգալիորեն բարձր է պարբերական հիվանդություն ունեցողների մոտ, քան նույն սեռի սիբսերի մոտ (տղամարդկանց մոտ՝ ըստկյանքի տասնամյակների. II - 0,363 համեմատ 0 % եղբայրների մոտ; III-0,418 համեմատ 0,591 %; IV - 2,312 համեմատ 0,770 %; V-5,512 համեմատ 4,106 %; կանանց մոտ. II-0,081 համեմատ 0 % քույրերի մոտ; III-0 համեմատ 0,042 %; IV-0,223 համեմատ 0 %; V-4,846 համեմատ 0,409 %) [18]:

 

Ելնելով վերը նկարագրվածից կարելի է հետևություն անել, որ C-ռեակտիվ սպիտակուցը պարբերական հիվանդության ժամանակ ևս հանդիսանում է ՍԻՀ զարգացման ռիսկի գործոն, և նրա մակարդակից կախված ՊՀ ժամանակ ՍԻՀ-ան, այդ թվում նաև սրտամկանի սուր ինֆարկտի կլինիկան նույնպես կարող է ունենալ որոշակի առանձնահատկություններ, որոնք ապագա ուսումնասիրությունների առարկա են:

 

Գրականություն

 

  1. Kuller L.H., Tracy R.P., Shaten J., Meilahn E.N. Am. J. Epidemiol., 1996; 144: 537–47.
  2. Ridker P.M., Cuhman M., Stampfer M.J. et al. N. Engl. J. Med., 1997; 336: 973–9.
  3. Ridker P.M., Henneckens C.H., Buring J.E., Rifai N. N. Engl J. Med., 2000; 342: 836–43.
  4. Koenig W., Sund M., Frohlich M. et al. Circulation. 1999; 99: 237–42.
  5. Roivainen M., Viik-Kajander M, Palosuo T et al. Circulation 2000; 101: 252–7.
  6. Koenig W. Ital. Heart J., 2001; 2: 157–63.
  7. Liuzzo G., Biasucci L.M., Gallimore L.M. et al. N. Engl. J. Med., 1994; 331: 417–24.
  8. Biasucci L.M., Liuzzo G., Colizzi C., Rizzello V. Ital Heart J., 2001; 2: 164–71.
  9. Lindahl B., Toss H., Siegebahn A. et al. N. Engl. J. Med., 2000; 343: 1139–47.
  10. De Winter R.J., Bholasingh R., Lijmer J.G. et al. Cardiovasc. Res., 1999; 42: 240–5.
  11. Heeschen C., Hamm C.W., Bruemmer J., Simoons M. J. Am. Coll. Cardiol., 2000; 35: 1535–42.
  12. Сelik S., Baykan M., Erdol C. et al. Clin. Cardiol., 2001; 24: 615–9.
  13. Buffon A., Liuzzo G., Biazucci L.M. et al. J. Am. Coll. Cardiol., 1999; 34: 1512–21.
  14. Milazzo D., Biasucci L.M., Luciani N. et al. Am. J. Cardiol., 1999; 84: 459–61.
  15. Labarrere C.A., Lee J.B., Nelson D.R. et al. Lancet, 2002; 360: 1462–7.
  16. Айвазян А.А. Периодическая болезнь. Ереван, 1982,.215 с.
  17. Виноградова О.М. Периодическая болезнь. М.: Медицина, 1973. 200 с.
  18. Айвазян Ал.А. Разработка эффективных методов диагностики и лечения периодической болезни. Автореф. дис. ... д.м.н. Ереван, 2004, 36 с.


Հեղինակ. Ա.Ն. Նաղդալյան, Ալ.Ա. Այվազյան, ԵրՊԲՀ, թերապիայի թ.2 ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Գիտա-գործնական Բժշկական Հանդես «Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի», 4. 2009(40) 36-40
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Շագանակագեղձի քաղցկեղի հայտնաբերման նպատակով մինիմալ բիոպտատների քանակով բիոպսիայի ընտրության սխեմա

Սկսած այն ժամանակներից, ինչ Հոջը ներդրել է շագանակագեղձի սեկստանտ բիոպսիան, բազմաթիվ հետազոտողներ ցույց են տվել, որ այն զգալի թերագնահատում է քաղցկեղը և առաջարկել են ավելի լայնածավալ`...

Ուրոլոգիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2010 (44)
Ծնկահոդի մահիկների վնասման ժամանակ էխոսոնոգրաֆիկ և արթրոսկոպիկ տվյալների համեմատական բնութագիրը

Հոդերի փափուկ հյուսվածքների վնասվածքների ախտորոշման մեջ մեծ նշանակություն ունեն գործիքային հետազոտության տվյալները: Վերջին ժամանակներս մեր պրակտիկայում ներդրվել է խոշոր հոդերի...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2010 (43)
Չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների ախտահարված մակերեսային ավշային հանգույցների գերձայնային և պաթոմորֆոլոգիական հետազոտությունների զուգահեռները

Բանալի բառեր. կրծքագեղձի քաղցկեղ, կոկորդի քաղցկեղ, քիթ-ըմպանի քաղցկեղ, ավշային հանգույց, մետաստաթիկ ախտահարում, հիպերպլազիա, ճարպային կազմափոխում, բորբոքում, գերձայնային հետազոտություն...

Ուռուցքաբանություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2010 (42) Ախտաբանական անատոմիա
Էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ պրոցեսների ուլտրաձայնային հետազոտությունը որպես արգանդի մարմնի քաղցկեղի կանխարգելման մեթոդ

Բանալի բառեր: արգանդի մարմնի քաղցկեղ, գերձայնային հետազոտություն, արգանդի խոռոչ, կանխարգելում, էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ փոփոխություններ...

Ուռուցքաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2010 (42)
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Վիրաբուժություն
Ստամոքսի եվ 12 մատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղաժամ և ակտիվ հայտնաբերումը

Այսօր արդեն ակնհայտ է, որ միայն կլինիկական հետազոտությունների վրա հիմնված պրոֆիլակտիկ քննությունների մակարդակը չի կարող համապատասխանել առողջապահության արդի պահանջներին...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Վիրաբուժություն
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով հիվանդների քանակի աճի միտում ամբողջ աշխարհում...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Նեյրոբլաստոմային բջիջների մետաբոլիկ փոփոխությունները ալյումինիումի իոնների ազդեցությամբ

Տարբեր ախտաբանական պրոցեսների ժամանակ նեյրոբլաստոմային ծագման բջիջների տրանսկրիպցիոնալ ակտիվության փոփոխությունները վաղուց հայտնի են: Ողնաշարավորների նյարդային համակարգի նորմալ վիճակը բնութագրվում է...

Առողջապահություն 4.2009 Ախտաբանական անատոմիա
IN SITU հիբրիդացման մեթոդի նշանակությունը ուռուցքների ախտորոշման գործում

Բանալի բառեր` in situ հիբրիդացում, FISH, CISH, HER2

Ուռուցքներում առաջացող գենային փոփոխությունները հայտնաբերելու նպատակով ժամանակակից բժշկության մեջ կիրառվում են մի քանի եղանակներ...

Ուռուցքաբանություն Առողջապահություն 4.2009
Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդների ախտահարված ռեգիոնար ավշային հանգույցների գերձայնային հետազոտության հնարավորությունները

Բանալի բառեր. կրծքագեղձի քաղցկեղ, ավշային հանգույց, մետաստաթիկ ախտահարում, հիվանդացության ցուցանիշ, մահացության ցուցանիշ, գերձայնային հետազոտություն, մորֆոլոգիական հետազոտութուն, ավշային հանգույցների կառուցվածքային առանձնահատկություններ...

Ուռուցքաբանություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2009 (38)
Լապարասկոպիկ ներվիրահատական ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունավետությունը խոլեդոխոլիթիազների ախտորոշման ժամանակ

Ներածություն:

Խոլեդոխոլիթիազով բարդացած խոլեցիստիտների ախտորոշումը և բուժումը մնում է աբդոմինալ վիրա­բուժության արդիական խնդիրներից մեկը: Շատ հաճախ անհրաժեշտություն է առաջանում խոլեդո­խոլի­թիազը ախտորոշել ներվիրահատական մեթոդ­ներով, քանի որ ...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ