Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Մանկական հիվանդություններ

Ավտո-ճանապարհային պատահարների հետևանքով առաջացած գանգուղեղային վնասվածքներ առանձնահատկությունները երեխաների մոտ

Տրանսպորտային պատահարների հետևանքով առաջացած վնասվածքների աճը, ցավոք, չի շրջանցել մաև մանկահասակ բնակչությանը, և առավել հաճախ կրում է պոլիտրավմայի (բազմավնասվածքների) բնույթ:

 

Ըստ Առողջապահության Համաշխարհային կազ­մա­­կերպության տվյալների համակցված վնաս­վածքներով պայմանավորված մանկական մահա­ցու­թյունը զգալիորեն ետ է թողնում իր մրցակիցներին` գերա­զանցելով սիրտ-թոքային հիվանդություններից մահացությանը 10, ուռուցքային հիվանդություններից` 20 անգամ: Միևնույն ժամանակ, ծանր պոլի­տրավ­մաներից հետո վերապրող երեխաների ճնշող մեծամասնությունը դառնում են հաշմանդամներ, որը պայմանավորում է խնդրի ոչ միայն բժկական, այլև սոցիալական արդիականությունը:


Նյութը և հետազոտման մեթոդները


 Կատարվել է ԱՃՊ-ի հետևանքով ԳՈւՎ-երով Սուրբ Աստվածամայր ԲԿ-ում 2006-2007թթ. բուժված 118 տուժածների հիվանդության պատմագրերի վերլուծություն, որոնցից 81-ը տղա (68.6%), 37-ը աղջիկ (31.4%) երեխաներ: Տուժածներից 87-ը եղել են վրաերթի ենթարկվածներ (73.7%), 31-ը` ուղևորներ (26.3%): ԳՈւՎ-երի կլինիկական ձևերի մեջ գերակշռել է գլխուղեղի ցնցումը` 68 դեպք, այնուհետև գան­գու­ղեղի սալջարդը` 32 դեպք, գանգուղեղի ճնշումով եղել են 15 տուժած, դիֆուզ աքսոնալ վնասումով` 3 տուժած: Առանձնացված ԳՈւՎ դիտվել է 37 երեխայի մոտ, զուգակցված ԳՈւՎ` 81-ի մոտ: Տուժածներից 92 երեխայի մոտ (78%) ընդունվելիս ախտորոշվել է տրավմատիկ շոկ:


Հիվանդների մեծ մասը երթարկվել են համալիր հետազոտման ժամանակակից տեսապատկերման մեթոդների կիրառմամբ:


Արդյունքները և նրանց քննարկումը


Տղա երեխաները աղջիկների համեմատ տուժում են մոտ 3 անգամ ավելի հաճախակի: Ընդ որում, տրավ­մատիզմի հաճախականության սեռային տարբերությունները մինչև 3 տար. հասակը համեմա­տա­բար մեծ չէ: Նախադպրոցական և ցածր դպրոցա­կան հասակի երեխաների մոտ այդ տարբերությունը արտահայտվում է առավելագույն չափով և գրեթե նույն փոխհարաբերությամբ շարունակվում է ավագ դպրոցական տարիքային խմբում: Տարիքային խմբերի ուսումնասիրումից պարզվում է, որ վնաս­վածք­ների հաճախականությունը աճում է նախա­դպրո­ցական և ցածր դպրոցական տարիքում (միասին կազմում են 74.6%), երբ երեխաների գիտակցական կար­գա­պահությունը լիարժեք ձևավորված չէ, մյուս կողմից մանկապարտեզ, դպրոց հաճախելու հետ կապ­ված մեծանում է փողոցային վնասվածքների հաճա­խականությունը:


Ըստ սեզոնային հաճախականության նկատվում է դեպքերի ակնհայտ գերակշռում մայիս-հուլիս ամիսներին (52.8%), կապված ուսումնական տարվա ավարտի, օրերի տաքացման, երեխաների` դրսում երկարատև լինելու հանգամանքների հետ:


Պետք է նշել, որ ավտովթարների ժամանակ երեխաները մեծամասամբ ենթարկվել են վրաերթի, իսկ դեպքերի Զ-ում տուժել են մեքենաների մեջ` առանց ամրագոտիների և առջևի նստատեղում գտնվելու պարագայում:


ԱՃՊ-ից տուժածների մոտ առաջացած վնաս­վածք­ների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վնաս­վածքների տեղադրությունը և կլինիկական-մորֆոլո­գի­ական առանձնահատկությունները որոշակիորեն պայ­մա­նավորված են ԱՃՊ-ի տեսակով և հանգա­մանք­ներով: Այսպես` տուժածների վրաերթի ենթարկ­վելու պարագայում առավել հաճախ առաջացել են զուգակցված ԳՈւՎ-եր, ընդ որում առավել հաճախ ստորին վերջույթների, կոնքի կոտրվածքների զու­գակցումը ԳՈւՎ-ի հետ:


ԱՃՊ-երի հետևանքով ուղևոր տուժածների մոտ վնասվածքները հիմնականում առաջացել են ավտո­մեքե­նային դիմային ապակուն, ցուցահարթակին (առջևի նստատեղում գտնվելու պարագայում), առա­ջին նստատեղի թիկնակներին ետևում նստողների պարագայում, ինչպես նաև մեքենայի կողային ամրամասերին հարվածելու հետևանքով: Այս դեպքում ԳՈւՎ-երը առավելապես եղել են առանձնացված բնույթի, կամ զուգակցվել են դիմային վնասվածքների հետ: Ծանր և զուգակցված ԳՈւՎ-եր առաջացել են, երբ տեղի է ունեցել ավտոմեքենայի շրջում և ուղևորների շպրտում մեքենայից դուրս:


Տրավմատիկ շոկի վիճակում ընդունվել է 92 (78%) հիվանդ: Տրավմատիկ շոկով բարդացել են գերա­զան­ցապես զուգակցված ԳՈւՎ-ը, հիմնականում վրաերթի հետևանքով տուժածների մոտ:


Ախտորոշման մեթոդների ընտրության և հաջորդա­կա­նության հարցում որոշիչ նշանակություն է ունեցել տու­ժածների ծանրության աստիճանը: Հետազոտման առաջին էտապում հիմնական խնդիր է եղել անհե­տա­ձգելի վիրաբուժական միջամտություն պահանջող վնաս­վածքի հայտնաբերումը (ներքին արյու­նա­հոսություն, հեմո-, պնևմոթորաքս, ներգանգային հե­մա­տոմաներ): Գանգուղեղի ճնշումը հանդիսանում է վիրա­բուժական միջամտություն պահանջող հիմնական ԳՈւՎ-ը: Զուգակցված ԳՈւՎ-ի պարա­գա­յում գանգուղեղի ճնշումը ընթացել է առավել սուր և քողարկված:


Ծանր և անգիտակից վիճակում գտնվող հիվանդ­ների մոտ ԳՈւՎ-երի հետազոտությունը մեծամասամբ սկսվել է նյարդատեսապատկերման (համա­կարգ­չա­յին շերտագրում, ուլտրաձայնային քննություն) մեթոդ­նե­րից, որը թույլ է տվել հաշված րոպեների ընթացքում պարզել ԳՈւՎ-ի բնույթը և վիրահատական միջա­մտություն պահանջող փոփոխությունների առկա­յությունը:


Եզրակացություններ


  1. Երեխաների մոտ ԱՃՊ-երի հաճախականությունը առավել աճում է մայիս-հուլիս ամիսներին, առավել հաճախ տուժում են ցածր և միջին դպրոցական տարիքի տղա երեխաները (74.6%)
  2. ԱՃՊ-երից տուժածների մոտ առաջացած վնաս­վածք­ների տեղադրությունը և կլինիկական-մորֆո­լո­գիական առանձնահատկությունները որոշա­կիորեն պայմանավորված են ԱՃՊ-ի տեսակով և հանգամանքներով (վրաերթի ենթարկված, ուղևոր): Գերակշռող մասի (68.6%) մոտ առաջանում են համակցված և բազմավնասվածքներ:
  3. Հետազոտման ժամանակակից տեսապատկերող մեթոդների (ՈւՁՀ, ԿՏ, ՄՌՏ) կիրառումը թույլ է տալիս բազմավնասվածքների բաղադրիչների լիար­ժեք և արագ ախտորոշում, օպտիմալ բու­ժա­կան տակտիկայի ընտրում:

 

Հեղինակ. Ն.Հ. Դալլաքյան, Սուրբ Աստվածամայր Բժշկական Կենտրոն
Սկզբնաղբյուր. Գիտա - գործնական Բժշկական Հանդես <<Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի>> - 3. 2008 (35) 50-51
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Երևան քաղաքի դպրոցահասակ երեխաների շրջանում գիրության, ավելցուկային քաշի և թերսնվածության տարածվածությունը

Բանալի բառեր. դեռահասներ, մարմնի զանգվածի ցուցանիշ (ՄԶՑ), գիրություն, ավելցու-կային քաշ, թերսնվածություն, տարածվածություն, Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպություն (ԱՀԿ), ստանդարտ շեղում (ՍՇ)...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Դեռահասների վերարտադրողական առողջության բժշկա-սոցիալական և հոգեբանական ասպեկտները

Բանալի բառեր. վերարտադրողական առողջություն, դեռահաս, ռիսկային սեռական վար-քագիծ, դեռահասի ադապտացիա, սեռական դաստիարակություն

ՀՀ Մարդու վերարտադրողական առողջության և վերարտադրողական իրավունքների մասին օրենքում...

Երեխայի դաստիարակությունը և հոգեկան առողջությունը Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Կենտրոնական նյարդային համակարգի պերինատալ ախտահարմամբ նորածիների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի կլինիկական նշանակությունը

ԿՆՀ (կենտրոնական նյարդային համակարգ)-ի պերինատալ ախտահարման իրական հաճախականությունը հնարավոր չէ ճշտել, քանի որ չկա նևրոլոգիական նորման ախտաբանությունից տարանջատող հստակ չափորոշիչներ [1,3,8]...

Նյարդաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Հեստացիայի ախտաբանությամբ մայրերից ծնված երեխաների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի վերլուծությունը

ժամանակակից պերինատոլոգիայում գրանցված առաջընթացը հանգեցրեց նոր խնդիրների լուծման անհրաժեշտությանը, որոնք կապված են պտղի անտենատալ պաշտպանության և հեստացիոն պրոցեսի հետ [3,7,13,15]...

Նյարդաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Նախադպրոցական տարիքի երեխաների էսենցիալ մակրոտարրերով ապահովվածության ուսումնասիրությունը

Բանալի բառեր. նախադպրոցական տարիք, երեխաներ, մազեր, մանկապարտեզ, կալցիում, նատրիում, կալիում, մագնեզիում, ֆոսֆոր...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2010 (42)
Էսենցիալ և պայմանական էսենցիալ միկրոէլեմենտային կարգավիճակը նախադպրոցական տարիքի երեխաների օրգանիզմում

Կենսամիկրոէլեմենտները սննդի անփոխարինելի այն բաղադրիչներից են, որոնց համապատասխան քանակությամբ ներմուծումն օրգանիզմ անհրաժեշտ է առողջության...

Նախադպրոցական տարիքի երեխաների մազերում ծանր մետաղների պարունակությունը

Բանալի բառեր. նախադպրոցական տարիք, ծանր մետաղներ, մազեր, կապար, սնդիկ, արսեն, կադմիում 

Շրջակա միջավայրի քիմիական կոնտամինանտների բազմազանության մեջ հատուկ տեղ են զբաղեցնում ծանր մետաղները (Pb, Hg, As, Cd  և այլն), ինչը բացատրվում  է դրանց բարձր թունոտությամբ...

Հայաստանի բժշկագիտություն 4.2009
Բրոնխային ասթմայի տարածվածությունը Երևան քաղաքի երեխաների շրջանում` ըստ ISAAC ստանդարտացված հարցաթերթերի տվյալների

Վերջին 30-40 տարիներին նկատվում է ալերգիկ հիվանդությունների, այդ թվում նաև բրոնխային ասթմայի (ԲԱ) տարածվածության զգալի աճ հատկապես երեխաների շրջանում [5,10,16]։ Որպես կանոն, ԲԱ-ն ի հայտ է գալիս մինչև 20 տ. հասակը...

Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2009 Ալերգոլոգիա Շնչառական համակարգ
Վարքի խանգարման առանձնահատկությունները մտավոր և ֆիզիկական խնդիրներ ունեցող երեխաների մոտ

Դեռևս Դեմոկրիտը, Հիպոկրատն (մ.թ.ա.460-377 թթ.) իրենց աշխատություններում նշել են շրջակա միջավայրի, կլիմայի ազդեցությունը մարդու վարքի վրա: Դեմոկրիտն առանձնացրել է հատկապես ջրի ներգործությունը: Պլատոնը և Արիստոտելը կարևորել են նաև հողի դերը...

Հոգեկան և վարքի խանգարումներ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2009
Նախադպրոցական տարիքի երեխաների մազերում սնդիկի, արծաթի և ոսկու պարունակությունը

Շրջակա միջավայրի անթրոպոգեն աղտոտվածության հետևանքներից է ծանր մետաղների վերաբաշխումը կենդանի օրգանիզմում, որոնք իրենց բացասական ազդեցության հետևանքներով լուրջ մտահոգություն են հանդիսանում բնակչության տարբեր խմբերի առողջության համար...

Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2009
Ներգանգային թարախակույտերի բուժումը երեխաների մոտ

Ներգանգային թարախակույտերը դասվում են գանգուղեղի ծանր հիվանդությունների շարքում, աչքի են ընկնում բարձր մահացությամբ, վիրահատական տակտիկայի ընտրության դժվարությամբ, հաճախ` հաշմանդամության բերող մնացորդային երևույթ­նե­րով...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Ծանր գանգուղեղային վնասվածքներով երեխաների հետազոտման ալգորիթմի մեր փորձը

Ծանր գանգուղեղային վնասվածքները (ԳՈւՎ) երեխաների մոտ ընդհանուր գանգուղեղային վնաս­ված­քների մեջ կազմում են 13-20% ընդհանրապես մանկական տրավմատիզմից մահացության 50%-ը, և հաշմանդամության 82%-ը, ինչը պայմանավորում է խնդրի բժշկական և սոցիալական կարևորությունը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Մանկական նեյրոտրավմայի կառուցվածքի դինամիկայի հարցի շուրջ

Բնակչության սոցիալ-տնտեսական կյանքի փոփո­խու­թյունները մշտապես ազդում են հիվանդացության, մասնավորապես տրավմատիզմի կառուցվածքի վրա: Նրանց արդյունավետ բուժումը և կանխարգելումը թելադրում է այդ փոփոխությունների ուսումնասիրում, համապատասխան կազմակերպչական, բուժ-ախտո­րոշիչ միջոցառումների հիմնավորված մշակումը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Նորածնային աուդիոլոգիական սկրինինգի անհրաժեշտությունը ՀՀ-ում

Ծանրալսության ախտորոշումը և բուժումը շարունակում է հանդիսանալ արդիական խնդիր օտո­րինոլարինգոլոգիայում:

Չնայած, օտովիրաբուժության հաջողությունների, ժամանակակից դիագնոստիկ սարքավորումների, լսողական սարքերի ներդրումների, լսողության խա­նգա­րումներով հիվանդները հանդիպում են բավա­կանին մեծ քանակւթյամբ` հատկապես մանկական տարիքի երեխաներ և դեռահասներ...

Քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդություններ Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)