Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ուռուցքաբանություն

Էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ պրոցեսների ուլտրաձայնային հետազոտությունը որպես արգանդի մարմնի քաղցկեղի կանխարգելման մեթոդ

Բանալի բառեր: արգանդի մարմնի քաղցկեղ, գերձայնային հետազոտություն, արգանդի խոռոչ, կանխարգելում, էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ փոփոխություններ

 

Ներածություն

Վերջին տարիներին նկատվում է արգանդի մարմնի քաղցկեղով հիվանդացության զգալի աճ: Տնտեսապես զարգացած բազմաթիվ երկրներում կանանց սեռական օրգանների չարորակ նորագոյացությունների ընդհանուր կառուցվածքում արգանդի մարմնի (էնդոմետրիում) քաղցկեղը զբաղեցնում է առաջին տեղը [2]:

 

Թեև էնդոմետրիումի քաղցկեղն ավելի հաճախ հանդիպում է հետդաշտանադադարային կամ նախադաշտանադադարային տարիքի կանանց շրջանում, ներկայումս արձանագրվում է երիտասարդ տարիքի կանանց հիվանդացության ցուցանիշի կայուն աճ: 

 

Էնդոմետրիումի քաղցկեղը բնորոշվում է երկարատև գաղտնի ընթացքով` առանց կլինիկական նշանների դրսևորման: Հիվանդության կլինիկական նշանները (արյունահոսություններ) հաճախ ի հայտ են գալիս հիվանդության արդեն բարձիթողի վիճակներում [4]:

 

Վերջին ժամանակներս հաստատված է, որ արգանդի մարմնի քաղցկեղը զարգանում է այնպիսի նախաքաղցկեղային հիվանդությունների ֆոնի վրա, ինչպիսիք են ատիպիկ հիպերպլազիան, ադենոմատոզ պոլիպները և կիստոզ-գեղձային հիպերպլազիան դաշտանադադարի տարիքում (առավելապես կրկնվող կամ զարգացող նեյրոէնդոկրին փոփոխությունների ֆոնի վրա) [3,5]: Հետևաբար` հատուկ ուշադրության են արժանի նախաքաղցկեղային հիվանդությունների վաղ ախտորոշման և համալիր բուժման հիմնախնդիրները: 

 

Գրականության տվյալների համաձայն` հիպերպլաստիկ փոփոխությունների չարորակացման հաճախականությունը որոշվում է հիվանդությունների պաթոմորֆոլոգիական առանձնահատկություններով, կրկնվելու հաճախականությամբ և կնոջ տարիքով: 

 

Եթե արգանդի մարմնի քաղցկեղի մահացության ցուցանիշի նվազեցման գործում որոշիչ դեր ունի էնդոմետրիումի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերումն ու համալիր բուժման ճիշտ կազմակերպումը, ապա հիվանդացության ցուցանիշի նվազեցման մեջ առաջնային դեր է խաղում քաղցկեղի ռիսկի գործոնների զարգացման կանխումը, էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ պրոցեսների հայտնաբերումն ու համալիր բուժումը (առաջնային և երկրորդային կանխարգելում):

 

Կասկածից վեր է, որ արգանդի մարմնի ախտաբանական վիճակների ախտորոշման վճռորոշ եղանակը պաթոմորֆոլոգիական հետազոտությունն է` ասպիրատի բջջաբանական և արգանդի խոռոչի քերուկի հյուսվածաբանական հետազոտությունները:

 

Էնդոմետրիումի վիճակի մասին առավելագույն տեղեկատվություն ստանալու համար միաժամանակ արդիական է սակավ ինվազիվ և ոչ ինվազիվ մեթոդների օպտիմալ համակցումը: Վերջիններիս շարքին առաջին հերթին է դասվում գերձայնային հետազոտությունը: 

 

Գերձայնային հետազոտության մատչելիությունը, ոչ ինվազիվ լինելը, բարձր տեղեկատ-վական արժեքը, ճառագայթային ծանրաբեռնվածության բացակայությունը, կրկնակի հետազոտությունների հնարավորությունը վկայում են մեթոդի լիարժեք առավելության մասին: 

 

Նյութն ու մեթոդները


Նպատակի իրականացման համար ՈՒԱԿ-ի համալիր ախտորոշման բաժանմունքում կատարվել է արգանդի մարմնի ախտաբանություն ունեցող 18-ից մինչև 70 տարեկան 130 կանանց ԳՁՀ, ովքեր գտնվում էին ինչպես հետդաշտանադադարի, այնպես էլ վերարտադրողական և նախադաշտանադադարի տարիքում:

 

Կատարվել է կոնքի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն` առաջնահերթ տրանսաբդոմինալ, լցված միզապարկով, այնուհետև, ոչ պարզ պատկերի դեպքում` տրանսվագինալ հետազոտություն: Ռեպրոդուկտիվ տարիքի կանանց հետազոտությունը հնարավորինս իրականացվել է դաշտանային ցիկլի վաղ պրոլիֆերատիվ շրջանում, երբ էնդոմետրիումը դեռ արտահայտված չէ: Ուսումնասիրվել են արգանդի միջային M-արձագանքի (առաջանում է արգանդի խոռոչի պատերից և էնդոմետրիումի կողմից) գերձայնային պատկերի հետևյալ առանձնահատկությունները`

 

  1. առաջահետին չափը, 
  2. եզրագծերի բնույթը, 
  3. ներքին կառուցվածքը,
  4. էխոգենությունը,
  5. հեղուկի և/կամ ներառուկների առկայությունը:

 

Արդյունքներ և քննարկում


Արգանդի մարմնի ախտահարման մասին առաջին հերթին վկայում է M-արձագանքի առաջահետին չափի մեծացումը հետդաշտանադադարի շրջանում, ինչպես նաև դաշտանային ցիկլի որոշակի օրերի ընթացքում: Ընդ որում` վերարտադրողական տարիքում գտնվող կանանց շրջանում նորմայում այն տատանվում է 10-ից մինչև 16 մմ-ի սահմաններում` կախված դաշտանային ցիկլի փուլից,հետդաշտանադադարի շրջանում` մինչև 4 մմ-ի սահմանում:

 

Էխոգրաֆիկ պատկերների հիման վրա կատարված վերլուծությունը ցույց տվեց, որ էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ պրոցեսների գերձայնային պատկերը բոլոր տարիքային խմբերում արտահայտված է պոլիմորֆիզմով: Վերարտադրողական տարիքում գտնվող կանանց էնդոմետրիումի հաստությունը բավական փոփոխական էր: Առավելագույն չափը (16 մմ և ավելի) նկատվում էր էնդոմետրիումի ատիպիկ գեղձային հիպերպլազիաների և քաղցկեղի դեպքում: Վերջինիս դեպքում M-արձագանքը մաքսիմալ էր:

 

Դաշտանադադարի շրջանում գտնվող կանանց էնդոմետրիումի առավելագույն չափը` 4 մմ և ավելի, նկատվում էր գեղձային - ֆիբրոզ պոլիպների և քաղցկեղի ժամանակ: 

 

Տրանսվագինալ հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ էնդոմետրիումը գեղձային- կիստոզ հիպերպլազիաների ժամանակ ունի բարձր էխոգենություն և անհամասեռ սպունգանման կառուցվածք` բազմաթիվ մանր անէխոգեն ներառուկներով և ակուստիկ ուժեղացման էֆեկտով: Էնդոմետրիումի հաստությունը այս դեպքում տատանվում է միջինում 17,00,5մմ-ի սահմաններում: Պոլիպները վիզուալիզացվում են որպես համասեռ կառուցվածքով, հարթ և հստակ եզրագծերով, բարձր էխոգենությամբ օվալաձև կամ կլորավուն գոյացություններ: 

 

Որոշակի դժվարություն էր ներկայացնում պոլիպների և մանր սուբմուկոզ միոմաների տարբերակումը, որոնց պատկերները հաճախ միանման են: Մեր հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ ի տարբերություն, օրինակ` գեղձային պոլիպների, միոմաների կառուցվածքում գերակշռում է ֆիբրոզ բաղադրիչը, ինչով պայմանավորված է դրանց էխոկառուցվածքը, որը անկախ չափերից անհամասեռ է` ի հաշիվ բազմաթիվ (կետաձև և գծաձև) էխոպոզիտիվ ներառուկների առկայության: Համապատասխանաբար` ընդհանուր ինտենսիվությունը (ցածր կամ միջին) միշտ ավելի բարձր է պոլիպի (էխոնեգատիվ օջախ) ինտենսիվությունից: Բացի այդ, սուբմուկոզ միոմատոզ հանգույցը սերտ կապված է միոմետրիումի մայրական հյուսվածքի հետ, հրում է էնդոմետրիումի բազալ շերտը դեպի խոռոչ (միոմատոզ հանգույցի ճնշումից արգանդի խոռոչի եզրագծերի դեֆորմացիա): Սակայն էնդոմետրիումի բազալ շերտից սկիզբ առնող պոլիպները երբևիցե չեն դեֆորմացնում լորձաթաղանթի արտաքին շերտը: 

 

Հիպերպլաստիկ պրոցեսների հայտնաբերման գործընթացում կարևոր դեր ունի նաև էնդոմետրիումի կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատումը: Բացի M-արձագանքի առաջահետին չափի ցուցանիշից, առավել հաճախ նկատվում է էնդոմետրիումի կառուցվածքի անհամասեռություն, եզրագծերի անհարթություն, սակայն` հստակություն, ինչպես նաև խոռոչում պոլիպաձև գոյացությունների առկայություն: Ընդ որում` քաղցկեղի դեպքում եզրագծերը հստակ չեն, իսկ առավել բարձիթողի վիճակներում նկատվում է ինվազիա հարակից շերտեր (միոմետրիում, սերոզ թաղանթ): 

 

Մեր հետազոտությունների արդյունքների վերլուծությունը ցույց տվեց, որ ժամանակակից ուլտրաձայնային մեթոդների կիրառումը մեծացնում է էնդոմետրիումի հիպերպլաստիկ պրոցեսների ախտորոշման հնարավորությունը մինչև 89,2%, նպաստում է նախաքաղցկեղային վիճակների վաղ հայտնաբերմանը` հնարավորություն տալով ճիշտ կազմակերպել հետագա հսկողությունն ու բուժումը:

 

Գրականությւոն


  1. Бохман Я.В. Руководство по онкогинекологии. Л.: Медицина, 1989, 463 с.
  2. Давыдов М.И. Энциклопедия клинической онкологии, 2004, с.420-427; 2006, с.827-836.
  3. Харитонова Т.В. Рак тела матки. Онкогинекология, 2000, т.2, 2, с. 44-48.
  4. Хачкурузов С.Г. УЗИ в гинекологии. Симптоматика, диагностические трудности и ошибки. 2003, с.543-580.
  5. Чекалова М.А., Миронова Г.Т., Шолохов В.М., Карпов С.А. Возможности ультразвуковой диагностики в гинекологии. Ультразвуковая диагностика в акушерстве, гинекологии и педиатрии. 1993, N4, с. 107-116.

Հեղինակ. Ն.Գ. Կրյուչկյան ՀՀ ԱՆ Վ.Ա. Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոն, Երևան УДК - 616-006.6-0,85.277.4
Սկզբնաղբյուր. Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2010 (42)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Մելանոմա (NCCN-ի կլինիկական ուղեցույցեր): Կլինիկական և ախտաբանական փուլավորում, ախտորոշում. oncology.am
Մելանոմա (NCCN-ի կլինիկական ուղեցույցեր): Կլինիկական և ախտաբանական փուլավորում, ախտորոշում. oncology.am

a Տես «Բիոպսիայի և ախտաբանության սկզբունքները»
b Եթե ախտորոշիչ բիոպսիան բավարար չէ բուժման որոշում կայացնելու համար, նպատակահարմար է կրկնակի...

Մաշկաբանություն
Պահպանված ցիրկադային ֆունկցիայով հիվանդների մոտ քիմիաթերապիայի տոքսիկության նվազեցումը քրոնոմոդուլյացիոն քիմիաթերապիայի մեթոդով

Բանալի բառեր. ցիրկադային ռիթմ, քրոնոմոդուլյացիոն քիմիաթերապիա

Ներածություն

Երկրագնդի վրա ամեն կենդանի օրգանիզմ, սկսած միաբջիջ բակտերիաներից մինչև մարդը, ենթակա են ռիթմիկ փոփոխությունների, որոնց մեջ ամենակարևորը օրեկան ցիրկադային 24 ժամյա տատանումներն են [3]...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Վուլվայի քաղցկեղի տեղային կրկնողության և մետասթազավորման առանձնահատկությունները

Բանալի բառեր. վուլվայի քաղցկեղ, կրկնողություն, մետասթազավորում, հասարակ վուլվէկտոմիա, արմատական վուլվէկտոմիա, վիրահատական, համակցված, ճառագայթային բուժում...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայով` ինֆրավեզիկալ օբստրուկցիայով հիվանդների մոտ դիտվող դետրուզորի մորֆոֆունկցիոնալ փոփոխությունները

Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիան (ՇԲՀ) համարվում է տարեց տղամարդկանց շրջանում ամենատարածված ուրոլոգիական հիվանդությունը: Ռուսաստանի Դաշնությունում և Եվրոպական մի շարք երկրներում ՇԲՀ-ն ախտորոշվում է 11,3% տղամարդկանց մոտ 40-49տ. հասակում և 81,4% տղամարդկանց մոտ` 80տ. հասակում [11]...

Ուրոլոգիա Ախտաբանական անատոմիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2012 (51)
Բիպոլյար ներմիզուկային մասնահատման առավելությունները միզապարկի քաղցկեղի դեպքում

Բանալի բառեր. միզապարկի քաղցկեղ, բիպոլյար ներմիզուկային մասնահատում

Առաջին հիշատակումները ներմիզուկային մասնահատման (ՆՄՄ) կիրառման վերաբերյալ հանդիպում են 16-րդ դարից: Հետագայում, գիտատեխնիկական առաջընթացին զուգընթաց...

Ուրոլոգիա Բուժման մեթոդներ Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2012 (51)
Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայով պայմանավորված ստորին միզուղիների ախտանիշների դեղորայքային բուժման ժամանակակից մոտեցումները (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառեր. շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիա, էրեկտիլ դիսֆունկցիա, ֆոսֆո-դիէսթերազա 5-ի ինհիբիտորներ, ստորին միզուղիների ախտանիշներ

Տարեց տղամարդկանց շրջանակներում լայն տարածում ունեցող էրեկտիլ դիսֆունկցիան (ԷԴ) և շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի (ՇԲՀ) հետևանքով առաջացող ստորին միզուղիների ախտանիշները (ՍՄԱ) սովորաբար ի հայտ են գալիս կյանքի 5-րդ և 6-րդ տասնամյակներում [11,15,24]...

Ուրոլոգիա Բուժման մեթոդներ Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2012 (51)
Շագանակագեղձի նեյրոէնդոկրին կարցինոմա (կլինիկական դեպք)

Բանալի բառեր. շագանակագեղձ, կարցինոմա, նեյորէնդոկրին

Վերջին երկու տասնամյակում շագանակագեղձի քաղցկեղը դարձել է լուրջ բժշկական և սոցիալական խնդիր: Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում շագանակագեղձի քաղցկեղը զբաղեցնում է տղամարդկանց մոտ բոլոր չարորակ նորագոյացությունների շարքում 2- րդ տեղը` իր տեղը զիջելով թոքերի քաղցկեղին...

Ուրոլոգիա Կլինիկական դեպքեր Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2012 (51)
Գերակտիվ միզապարկի և ինֆրավեզիկալ օբստրուկցիայի զուգակցման դեպքում վիրահատական բուժման արդյունավետությունը շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայով հիվանդների մոտ (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառեր. միզապարկ, շագանակագեղձ, հիպերպլազիա

Մի շարք կլինիկական դիտարկումներ ցույց են տվել, որ շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայով (ՇԲՀ) զգալի թվով հիվանդների մոտ ինֆրավեզիկալ օբստրուկցիայի (ԻՎՕ) ախտանիշները զուգորդվում են գերակտիվ միզապարկի (ԳԱՄ) ախտանիշներով...

Ուրոլոգիա Բուժման մեթոդներ Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2012 (51)
Բիպոլյար ներմիզուկային մասնահատման կիրառումը միզապարկի քաղցկեղի դեպքում (գրականության տեսություն)

Բանալի բառեր. միզապարկի քաղցկեղ, բիպոլյար ներմիզուկային մասնահատում

Միզապարկի մակերեսային ուռուցքների վիրահատական բուժման հիմնական եղանակ է համարվում ներմիզուկային մասնահատումը (ՆՄՄ) [7,21,22]: Ներմիզուկային վիրահատությունների պատմական սկիզբը համարվում է 16-րդ դարը...

Ուրոլոգիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Չարորակ նորագոյացություններով հիվանդացության և մահացության պատկերը Հայաստանի հանրապետությունում

Չարորակ նորագոյացությունների դեմ պայքարը սոսկ առողջապահական խնդիր չէ: Հաշվի առնելով հիվանդացության և մահացության ցուցանիշների տարեց տարի արձանագրվող աճը աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում (միջինում 34%), այն ձեռք է բերում պետական նշանակություն...

Հ.Ս. Թամազյանի անվ. Հայաստանի վիրաբուժության լրաբեր 1.2012
Միջմիզուկային մասնահատումը շագանակագեղձի քաղցկեղի ժամանակ (գրականության տեսություն)

Շագանակագեղձի քաղցկեղը լուրջ խնդիր է ներկայացնում և տարեցտարի ավելի  մեծ ուշադրություն է գրավում: Վերջին տարիներին, հատկապես զարգացած երկրներում նկարագրվում է շագանակագեղձի քաղցկեղով հիվանդացության աճ...

Ուրոլոգիա Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
Ամորձու մետախրոն քաղցկեղ

Ամորձիների ուռուցքներով հիվանդացությունը եվրոպական երկրներում կրկնապատկվում է յուրաքանչյուր 20 տարին մեկ: Միջին ցուցանիշը կազմում է 6,3 հիվանդ 100000 տղամարդ բնակչության: Մինչդեռ  մահացությունը  ամորձիների  քաղցկեղի ժամանակ  մնում է...

Ուրոլոգիա Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
Շեքի շրջանի արտաօրգանային սարկոմա (կլինիկական դեպքի նկարագրություն)

Հիվանդ Ա.Վ., տղամարդ, 43տ, Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ուրոլոգիայի բաժանմունք էր ընդունվել` գանգատվելով շեքի շրջանի ուռուցքային գոյացության առկայությունից, ցավերից և դժվարամիզությունից: Հիվանդության...

Ուրոլոգիա Կլինիկական դեպքեր Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
Միզապարկի քաղցկեղի էնդոսկոպիկ բուժման արդյունքների բարելավումը բիպոլյար ներմիզուկային մասնահատման կիրառմամբ

Միզապարկի մակերեսային ուռուցքների էնդոսկոպիկ բուժման ոսկե ստանդարտ է համարվում ներմիզուկային մասնահատումը (ՆՄՄ) [3]: Այն հետագա մորֆոլոգիական ախտորոշման հետ միասին հանդիսանում է փուլավորման առավել տեղեկատվական եղանակ...

Ուրոլոգիա Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
In situ հիբրիդացման մեթոդի կիրառումը միզապարկի քաղցկեղի ախտորոշման մեջ

ՈՒռուցքներում առաջացող գենային փոփոխությունները հայտնաբերելու նպատակով ժամանակակից օնկոմորֆոլոգիայում լայն կիրառություն է ստացել ֆլյուորեսցենտային in situ հիբրիդացման (FISH) և քրոմոգենային...

Ախտորոշում Ուրոլոգիա Ախտաբանական անատոմիա

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ