Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները II մաս

Ըստ DOTS ծրագրի, ուսումնասիրվել են ՏՄ-ով 74 հիվանդների (29 երեխա, 45 չափահաս) հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները: Նրանք 1998-2007թթ. բուժվել են ՀՀՏԴ-ի մանկական և արտաթոքային բաժանմունքներում:

 

Աղյուսակ 1-ում ներկայացվում է հիվանդության կլինիկական կազմը:

 

Ինչպես տեսնում ենք, կլինիկական ձևերից գերակշռում է ամենածանր ձևը` մենինգոէնցեֆալիտը` 54,1%, ինչը բնորոշ է արդի համաճարակային իրավիճակին: Տարբերությունն ըստ տարիքային խմբերի հավաստի չէ: Հինգ դեպքում մենինգոէնցեֆալիտը զուգակցվել է միելիտի հետ, մեկ երեխայի մոտ դիտվել է ուղեղի ախտահարում` տուբերկուլոմա, 3 չափահասների մոտ` տուբերկուլոզային օջախների սերմացրում, որն արձանագրվել է համակարգչային շերտագրությամբ: Հիվանդության սուր սկիզբը` բարձր ջերմություն, սաստիկ գլխացավեր, փսխումներ, ողնուղեղային հեղուկում բարձր ցիտոզ, դիտվել է 60,8%-ի դեպքում, մինչդեռ անցյալում այդ ցուցանիշը կազմել է մոտավորապես 30,0% [1, 2]: Աղյուսակ 2-ում ներկայացված է ՏՄ-ն` զուգորդված տուբերկուլոզի այլ ձևերի հետ:

 

Աղյուսակ 1. ԿՆՀՏ-ի կլինիկական ձևերը

 

Աղյուսակ 2. Մենինգիտը` զուգորդված տուբերկուլոզի այլ ձևերի հետ

 

Աղյուսակ 3. ՏՄ-ն` զուգորդված այլ հիվանդությունների հետ

 

Աղյուսակ 4 . ՏՄ-ի բուժման արդյունքները և հիվանդության ելքերը

 

Այսպիսով, 55,4%-ի դեպքում ՏՄ-ն զուգորդվել է այլ ձևերի հետ, ընդ որում` ավելի հաճախ երեխաների շրջանում (69,0%), քան չափահասների` (46,7%): Զուգորդված ախտահարումներից երեխաների մոտ գերակշռել է կորեկանման (միլիար) տուբերկուլոզը, չափահասների` տարածուն (բազմաօրգանային) ձևերը: Մինչդեռ նախկինում նույն դիսպանսերում կատարված հետազոտությունների արդյունքում (անցյալ դարի 80-90-ական թվականներին) ՏՄ-ի զուգորդում (82,4%) դիտվել է հիմնականում առաջնային տուբերկուլոզի ակտիվ կամ ոչ ակտիվ ձևերի հետ, իսկ տարածուն տուբերկուլոզի ոչ մի դեպք հեղինակները չեն արձանագրել [1, 2]:

 

Ուսումնասիրվել է նաև ՏՄ-ի զուգորդումն այլ հիվանդությունների հետ (աղյուսակ 3), նպատակ ունենալով վերհանել այլ հիվանդությունների դերը ՏՄ-ի առաջացման և կլինիկական գործընթացում:

 

Ինչպես երևում է աղյուսակից, կողմնակի հիվանդություններն ավելի հաճախ հանդիպել են չափահասների շրջանում (51,1%), քան երեխաների (27,6%), ընդհանուրը կազմել է 41,9%: Առավել հաճախ զուգորդումը եղել է հասարակ հերպեսի վիրուսների (ՀՀՎ-1, ՀՀՎ-2) հետ (18,9%), որոնք, ըստ ՀՀՏԴ-ում կատարված հետազոտությունների արդյունքների [2], իմունիտետի անկման պատճառով ֆոնային գործոն են տուբերկուլոզի զարգացման համար: Հինգ դեպքում (1 երեխա, 4 չափահաս)` 6,8%, հայտնաբերվել է ՁԻԱՀ, ընդ որում, բոլորը հիվանդացել են վերջին 3 տարում:

 

Իմունիտետի ցածր մակարդակի մասին է վկայում 46 հետազոտվածներից կեսի մոտ (47,8%) տուբերկուլինի նկատմամբ բացասական` աներգիայի առկայությունը (տուբերկուլինի ներմաշկային փորձի բացասական ռեակցիա):

 

ՏՄ-ի զարգացման հարցում (հատկապես վաղ տարիքի երեխաների համար) ծանրացուցիչ գործոններից մեծ դեր ունեն ընտանեկան շփումը ծնողների և այլ ազգականների հետ, անորակ պատվաստումը կամ դրա բացակայությունը, որոնք կազմել են համապատասխանաբար 48,3% (0-3 տարեկանները` 83,3%), 48,3% (վաղ տարիքի երեխաները` 58,3%):

 

Ըստ DOTS ծրագրի, խիստ անկողնային ստացիոնար ռեժիմի պայմաններում (հակատուբերկուլոզայինª ախտածագումնային և ախտանշանային 4 դեղամիջոցներով զուգորդված) երկարացված բուժման տևողության (8, 9, 10 ամիս) արդյունքների ուսումնասիրությունը ցույց տվեց հետևյալը (աղյուսակ 4):

 

Ինչպես տեսնում ենք, լրիվ կլինիկական առողջացման դեպքերը կազմել են 54,1%, լավացմանը, մնացորդային փոփոխություններով` 17,6, մահվանը` 28,4%:

 

Մեր ստացած տվյալները համեմատելով անցյալ դարի 80-90-ականներին հրատարակված գրականության մեջ նշված 120 հիվանդների բուժման տվյալների հետ, պարզվել է, որ, ըստ DOTS ծրագրի բուժման, երբ հիվանդներին նշանակվել է բարձր արդյունավետությամբ պիրազինամիդ դեղամիջոցը, որը լավ թափանցում է ողնուղեղային թաղանթ, ՏՄ-ով հիվանդների բուժման արդյունքներն ավելի բարձր են: Մինչ այդ արձանագրվել էր կլինիկական առողջացման 38,9, մնացորդային փոփոխությունների` 25, մահվան` 36,4% դեպք:

 

Այսպիսով, ներկայումս հանրապետությունում դիտվում է ՏՄ-ի աճ չափահասների թվի հաշվին, ինչը պայմանավորված է տուբերկուլոզի, այդ թվում` թոքային ձևերի զգալի աճով, դրանց վաղաժամ հայտնաբերման գործում եղած թերություններով, նորածինների հակատուբերկուլոզային պատվաստումների կատարման և օջախներում կանխարգելիչ միջոցառումների անբավարարությամբ: ՏՄ-ի կլինիկական ընթացքը ներկայումս բնորոշվում է սուր սկզբի, մենինգաէնցեֆալիտի գերակշռությամբ, երբեմն ուղեղի տուբերկուլոմաների և օջախային սերմնացրմամբ, հաստատված ՀՇ-ով, հաճախակի զուգորդումով տուբերկուլոզի այլ ձևերի, այդ թվում` բազմաօրգանային ախտահարումով տուբերկուլոզի, ինչպես նաև տարբեր հիվանդությունների հետ:

 

Այսպիսով, բուժման արդյունքներն, ըստ DOTS ծրագրի կիրառման, անցյալ տարիների հետ համեմատած, ավելի բարձր է:

 

ՏՄ-ով հիվանդացության նվազեցման համար անհրաժեշտ է ուժեղացնել կանխարգելիչ և վաղ հայտնաբերման նպատակով իրականացվող աշխատանքներն առողջապահության բոլոր օղակներում:

 

Գրականության ցանկ

 

  1. Гаспарян А.А., Стамболцян Е.П. Туберкулезный менингит и его исхолы у летей и полростков на современном этапе.// Мат. IV Закавказского сЪезла фтизиатров - Баку - 1987 - с.146-148.
  2. Каралян М.А., Степанян СМ., Улумян А.К., Карапетян Э.Т. Пол вируса простого герпеса 1-го типа в развитии туберкулезного менингоэнцефалита. Проблемы туберкулеза - Москва - 2005 - N12 - с. 39-41.

Հեղինակ. Անիկ Ուլումյան, Ելենա Ստամբոլցյան ՀՀ ԱՆ հանրապետական հակատուբերկուլոզային դիսպանսերից
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2010 (286)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com
Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com

Ողնաշարային խողովակի նեղացումը առավել հաճախ հանդիպում է գոտկասրբանային հատվածում:Այս ախտահարման կլինիկական դրսևորման և բուժման մասին առաջին տվյալները գրականության մեջ նկարագրվել են...

Վիրաբուժություն
Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով պայմանավորված երիկամների ախտահարման ախտաֆիզիոլոգիական հիմնական մեխանիզմները

Բանալի բառեր. քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշ

Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշը (ՔՕԱՀՀ) մի վիճակ է, որը բնորոշվում է քնի ընթացքում, շնչառական ուժերի պահպանման ֆոնի վրա առաջացող, վերին շնչուղիների տարբեր աստիճանի...

Քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդություններ Սրտանոթաբանություն Նեֆրոլոգիա Թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Գոտկասրբանային ցավեր ունեցող հիվանդների մոտ դեպրեսիայի աստիճանի գնահատումը

Բանալի բառեր. ցավ, գոտկասրբանային ցավեր, դեպրեսիա

Ֆիզիկական ցավն` ըստ DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), լինում է սուր և խրոնիկական: Ի սկզբանե խրոնիկական էր կոչվում այն ցավը, որը տևում էր 6 ամիս և ավել...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2012 (49)
Կենտրոնական նյարդային համակարգի պերինատալ ախտահարմամբ նորածիների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի կլինիկական նշանակությունը

ԿՆՀ (կենտրոնական նյարդային համակարգ)-ի պերինատալ ախտահարման իրական հաճախականությունը հնարավոր չէ ճշտել, քանի որ չկա նևրոլոգիական նորման ախտաբանությունից տարանջատող հստակ չափորոշիչներ [1,3,8]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Հեստացիայի ախտաբանությամբ մայրերից ծնված երեխաների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի վերլուծությունը

ժամանակակից պերինատոլոգիայում գրանցված առաջընթացը հանգեցրեց նոր խնդիրների լուծման անհրաժեշտությանը, որոնք կապված են պտղի անտենատալ պաշտպանության և հեստացիոն պրոցեսի հետ [3,7,13,15]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Գոտկա-սրբանային ցավեր. հիվանդության պատմության և նյարդաբանական քննության դերը ճշգրիտ ախտորոշման կայացման մեջ (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառեր. գոտկա-սրբանային շրջանի ցավեր, պատճառաբանություն, նյար­դա­բա­նա­կան քննություն, հիվանդության պատմություն

Վերին շնչուղիների հիվանդություններից հետո գոտկա-սրբանային ցավերը (ԳՍՑ) հան­դիսանում են բժիշկներին դիմելու եր­կրորդ պատճառը [1]: Մեծահասակ մարդ­կանց մոտավորապես 70%-ն ունենում է...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Տարբեր գենեզի դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների դինամիկ գնահատումը Վեքսլերի մոդիֆիկացված թեստի միջոցով

Բանալի բառեր. դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիա, կոգնիտիվ խանգարումներ, անոթային դեմենցիա, Վեքսլերի թեստ

Գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների քանակն ու հաճախականությունը, ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաս­տա­նում գնալով ավելանում են` բերելով...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս

Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ)...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 4.2009
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների վիրահատական բուժման ներվիրահատական բարդությունների հարցիշուրջ

Բանալի բառեր. լիկվորեա, միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուաժական բուժում, ներվիրահատական բարդություններ

Վիրաբուժական հիվանդությունների բուժման բարդությունների քննարկումն ունի մեծ գործնական նշանակություն: Բաց գոտկային դիսկէկտոմիայի բարդությունները կարելի է պայմանականորեն բաժանել...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի բազմակի միջողնային ճողվածքներ. վիրաբուժական ռազմավարությունը

Բանալի բառեր: բազմակի միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուժական բուժում, ախտորոշում, կլինիկական դրսևրումներ

Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների բազմակի ճողվածքների (ԲՄԱՃ) բուժմանը նվիրված խնդիրները լիարժեք արտացոլված չեն գրականության մեջ...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Սաղմնային պրոտեոգլիկանները և նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանությունը

Վերջին տասնամյակների ընթացքում զգալիորեն շատացել են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների նոզոլոգիական և ախտահամալիրային դրսևորումները։ Դրանց թվին առաջին հերթին պատկանում է անոթային թուլամտությունը, որի հիմքում ընկած է գլխուղեղի...

Առողջապահություն 1.2009
Զարկերակային հիպերտենզիայով հիվանդների մոտ կարպալ թունելի համախտանիշի զարգացման հավանականության գնահատումը

Բանալի բառեր. կարպալ թունելի համախտանիշ, կոմպրեսիոն նեյրոպաթիա, միջնակ նյարդ, զարկերակային հիպերտենզիա, ինտերստիցիալ ճնշում, էլեկտրոնեյրո միոգրաֆիա

Ներածություն: Կարպալ թունելի համախտանիշը (ԿԹՀ) կլինիկական պրակտիկայում ամենահաճախ հանդիպող կոմպրեսիոն նեյրոպաթիան է, որը հատկապես...

Սրտանոթաբանություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2009 (38)
Գլյուկոկորտիկոիդների կիրառումը սուր արմատիկային համախտանիշի բուժման ժամանակ

Կյանքի ժամանակակից պահանջները և աշխա­տան­քային պայմանները պարտադրում են արագ վերա­կանգնել հիվանդի առողջությունը և սեղմ ժամ­կետ­ներում նրան վերադարձնել ակտիվ գործու­նե­ության: Նորագույն տեխնոլոգիաների, դեղորայքի, սոցիալական միջոցների ներդրումը բժշկության մեջ հնարավորություն է տալիս...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Նատրիումի քլորիդի հիպերտոնիկ լուծույթի և մանիտոլի կիրառման արդյունավետությունն օսմոթերապիայի շրջանակներում

Գանգուղեղային վնասվածքների (ԳՈւՎ) և հեմո­ռագիկ ինսուլտների ինտենսիվ թերապիայի կարևորա­գույն խնդիրը է հանդիսանում  հիպովոլեմիայի արագ շտկումն ու հեմոդինամիկայի կայունացումը, հակա­ռակ դեպքում` ուղեղային անբավարար պերֆուզիայի պատճառով...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)