Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս

Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ) և կենտրոնական նյարդային համակարգի տուբերկուլոզի (ԿՆՀՏ) այլ ձևերով հիվանդացության աճ, համեմատաբար բարձր մահացությամբ` մոտավորապես 30%, հատկապես չափահասների շրջանում [1, 2, 3]:

 

Հայաստանում, ըստ 1995թ. կիրառվող DOTS ծրագրի, տուբերկուլոզի ներկա համաճարակային լարված իրավիճակի պայմաններում ՏՄ-ի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունների և բուժման արդյունքների վերաբերյալ մինչ օրս հետազոտություններ չէին կատարվել:

 

Անվիճելի է այն փաստը, որ երբեմնի անբուժելի ՏՄ-ի ժամանակին հայտնաբերումը և ճիշտ, լիարժեք բուժումը ներկայումս տալիս են դրական արդյունք ինչպես կլինիկորեն, այնպես էլ կազմաբանորեն: Միևնույն ժամանակ, ինչպես վկայում են վերջին տարիների գրականության տվյալները, ավելանում են ՏՄ-ի ուշ հայտնաբերման դեպքերը, որն արտացոլվում է բուժման արդյունքում և համարվում անցանկալի ելքերի` հիվանդների խորը հաշմանդամության և բարձր մահացության պատճառ:

 

Հաշվի առնելով նշված խնդիրների արդիականությունը` ուսումնասիրվել է հանրապետությունում ՏՄ-ով հիվանդացության շարժը մինչև 18 տարեկան երեխաների և չափահասների շրջանում, 16 տարվա ժամանակահատվածում (1992-2007թթ.), բաժանելով այն երկու 8-ամյա փուլի, պայմանավորված տուբերկուլոզի վաղաժամ հայտնաբերմամբ, կանխարգելմամբ և բուժմամբ:

 

Ստորև ներկայացվում է ՏՄ-ով հիվանդացության շարժը ըստ տարիների (աղյուսակ 1):

 

Աղյուսակ 1. Տուբերկուլոզային մենինգիտով հիվանդացածների շարժը Հայաստանում ըստ տարիների (բացարձակ թվերով)



Ինչպես երևում է աղյուսակից, 1992-2007թթ. արձանագրված հիվանդացածների ընդհանուր թիվը եղել է 131 (70 երեխա, 61 չափահաս): Այդ ընթացքում 100 հազար բնակչին ընկնող հիվանդացության ընդհանուր ցուցանիշը աճել է 2,5 անգամ` 0,16-ից մինչև 0,4 (հաշվի է առնվել հանրապետությունում բնակչության թվի նվազումը): Դա գրեթե 4 անգամ ավելի է, քան ՌԴ-ում, որտեղ 2006թ. այդ ցուցանիշը կազմել է 0,1 [1]:

 

Նշված երկու փուլերում ՏՄ-ով հիվանդացության դինամիկայում նկատելի է չափահասների թվի զգալի աճ և ընդհակառակն, երեխաների թվի նվազում, ինչն ավելի ցայտուն երևում է 2 փուլերի համեմատությունից (նկ. 1):

 

Նկ. 1. ՏՄ-ով հիվանդացած երեխաների և չափահասների տեսակարար կշիռր ըստ փուլերի

 

Այսպես, երեխաների տեսակարար կշիռը նվազել է` 65,2%-ից հասնելով 41,5%-ի (1,7 անգամ), իսկ չափահասներինն ավելացել է նույն չափով` 34,8%-ից մինչև 58,5% (p<0,05): Դա կարելի է բացատրել այն հանգամանքով, որ եթե II փուլում տուբերկուլոզի դեմ պատվաստումներում նորածինների ընդգրկվածությունը մնում էր բարձր, ապա չափահասների շրջանում տեղի ունեցավ տուբերկուլոզի վաղ հայտնաբերման գործում միջոցառումների զգալի հետընթաց, կապված DOTS ծրագրի կիրառման հետ, ինչի պատճառով ավելացան հիվանդության ուշ հայտնաբերված, տարածուն և բարդացած (այդ թվում` ՏՄ-ով) դեպքերը:

 

Հիվանդների սեռատարիքային կազմն ավելի մանրամասն ուսումնասիրվել է ստացիոնարում բուժված 74 հիվանդների վերաբերյալ կլինիկական նյութերի հիման վրա (նկ. 2):

 

Նկ. 2. ՏՄ-ով հիվանդների սեռատարիքային կազմը

Արական սեռի հիվանդները երեխաների խմբում եղել են 9, իգականը` 20, չափահասների խմբում, համապատասխանաբար, 36 և 9: Ինչպես երևում է նկարից, արձանագրված է արական սեռի գերակշռություն` 60,8% (ո=45), սակայն միայն չափահասների հաշվին, որոնց շրջանում տղամարդկանց թվի տեսակարար կշիռը կազմել է 80,0% (ո=36), երեխաների շրջանում արձանագրվել իգական սեռի որոշ գերակշռություն` 69,0% (ո = 20): Տարբերությունն ըստ սեռի հավաստի է (p < 0,05):

 

Ըստ տարիքային տարբեր խմբերի, երեխաների շրջանում գերակշռում էին վաղ մանկական (0-3) և վաղ դպրոցական (7-13) տարիքային խմբերը` աղջիկների գերակշռությամբ:

 

Չափահասների շրջանում գերակշռում էին պատանեկան (18-21) և մեծահասակների (36-65) տարիքային խմբերը, երկուսում էլ արական սեռի գերակշռությամբ: Հիվանդացածների միջին տարիքը կազմել է 22,7, երեխաներինը` 6,5, չափահասներինը` 28,9:

 

Ըստ բնակության վայրի, երեխաների շրջանում գերակշռել են քաղաքաբնակները (86,2%), չափահասների շրջանում` գյուղաբնակները (60,0%):

 

Գրականության ցանկ


  1. Береснева Р.Е., Суменкова О.Н. Туберкулез мозговых оболочек и центральной нервной системы.// Туберкулез в России. Мат.VIII Рос. сЪезла фтизиатров - Москва - 2007 -с. 339.
  2. Елуфимова В.Ф. Туберкулез мозговых оболочек и центральной нервной системы у детей.// Проблемы туберкулеза - Москва - 2005 - N1 - с.3-9.
  3. Зимина В.Н., Луговая Н.В., Устюжинина Е.А. Течение туберкулезного менингита у взрослых.// Туберкулез в России. Мат. VIII Рос. сЪезла фтизиатров - Москва - 2007 -с. 339-340.

 

Հեղինակ. Անիկ Ուլումյան, Ելենա Ատամբոլցյան ՀՀ ԱՆ հանրապետական հակատուբերկուլոզային դիսպանսերից
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com
Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com

Ողնաշարային խողովակի նեղացումը առավել հաճախ հանդիպում է գոտկասրբանային հատվածում:Այս ախտահարման կլինիկական դրսևորման և բուժման մասին առաջին տվյալները գրականության մեջ նկարագրվել են...

Վիրաբուժություն
Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով պայմանավորված երիկամների ախտահարման ախտաֆիզիոլոգիական հիմնական մեխանիզմները

Բանալի բառեր. քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշ

Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշը (ՔՕԱՀՀ) մի վիճակ է, որը բնորոշվում է քնի ընթացքում, շնչառական ուժերի պահպանման ֆոնի վրա առաջացող, վերին շնչուղիների տարբեր աստիճանի...

Քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդություններ Սրտանոթաբանություն Նեֆրոլոգիա Թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Գոտկասրբանային ցավեր ունեցող հիվանդների մոտ դեպրեսիայի աստիճանի գնահատումը

Բանալի բառեր. ցավ, գոտկասրբանային ցավեր, դեպրեսիա

Ֆիզիկական ցավն` ըստ DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), լինում է սուր և խրոնիկական: Ի սկզբանե խրոնիկական էր կոչվում այն ցավը, որը տևում էր 6 ամիս և ավել...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2012 (49)
Կենտրոնական նյարդային համակարգի պերինատալ ախտահարմամբ նորածիների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի կլինիկական նշանակությունը

ԿՆՀ (կենտրոնական նյարդային համակարգ)-ի պերինատալ ախտահարման իրական հաճախականությունը հնարավոր չէ ճշտել, քանի որ չկա նևրոլոգիական նորման ախտաբանությունից տարանջատող հստակ չափորոշիչներ [1,3,8]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Հեստացիայի ախտաբանությամբ մայրերից ծնված երեխաների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի վերլուծությունը

ժամանակակից պերինատոլոգիայում գրանցված առաջընթացը հանգեցրեց նոր խնդիրների լուծման անհրաժեշտությանը, որոնք կապված են պտղի անտենատալ պաշտպանության և հեստացիոն պրոցեսի հետ [3,7,13,15]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները II մաս

Ըստ DOTS ծրագրի, ուսումնասիրվել են ՏՄ-ով 74 հիվանդների (29 երեխա, 45 չափահաս) հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները: Նրանք 1998-2007թթ. բուժվել են ՀՀՏԴ-ի մանկական և արտաթոքային բաժանմունքներում...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 1.2010
Գոտկա-սրբանային ցավեր. հիվանդության պատմության և նյարդաբանական քննության դերը ճշգրիտ ախտորոշման կայացման մեջ (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառեր. գոտկա-սրբանային շրջանի ցավեր, պատճառաբանություն, նյար­դա­բա­նա­կան քննություն, հիվանդության պատմություն

Վերին շնչուղիների հիվանդություններից հետո գոտկա-սրբանային ցավերը (ԳՍՑ) հան­դիսանում են բժիշկներին դիմելու եր­կրորդ պատճառը [1]: Մեծահասակ մարդ­կանց մոտավորապես 70%-ն ունենում է...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Տարբեր գենեզի դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների դինամիկ գնահատումը Վեքսլերի մոդիֆիկացված թեստի միջոցով

Բանալի բառեր. դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիա, կոգնիտիվ խանգարումներ, անոթային դեմենցիա, Վեքսլերի թեստ

Գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների քանակն ու հաճախականությունը, ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաս­տա­նում գնալով ավելանում են` բերելով...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների վիրահատական բուժման ներվիրահատական բարդությունների հարցիշուրջ

Բանալի բառեր. լիկվորեա, միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուաժական բուժում, ներվիրահատական բարդություններ

Վիրաբուժական հիվանդությունների բուժման բարդությունների քննարկումն ունի մեծ գործնական նշանակություն: Բաց գոտկային դիսկէկտոմիայի բարդությունները կարելի է պայմանականորեն բաժանել...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի բազմակի միջողնային ճողվածքներ. վիրաբուժական ռազմավարությունը

Բանալի բառեր: բազմակի միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուժական բուժում, ախտորոշում, կլինիկական դրսևրումներ

Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների բազմակի ճողվածքների (ԲՄԱՃ) բուժմանը նվիրված խնդիրները լիարժեք արտացոլված չեն գրականության մեջ...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Սաղմնային պրոտեոգլիկանները և նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանությունը

Վերջին տասնամյակների ընթացքում զգալիորեն շատացել են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների նոզոլոգիական և ախտահամալիրային դրսևորումները։ Դրանց թվին առաջին հերթին պատկանում է անոթային թուլամտությունը, որի հիմքում ընկած է գլխուղեղի...

Առողջապահություն 1.2009
Զարկերակային հիպերտենզիայով հիվանդների մոտ կարպալ թունելի համախտանիշի զարգացման հավանականության գնահատումը

Բանալի բառեր. կարպալ թունելի համախտանիշ, կոմպրեսիոն նեյրոպաթիա, միջնակ նյարդ, զարկերակային հիպերտենզիա, ինտերստիցիալ ճնշում, էլեկտրոնեյրո միոգրաֆիա

Ներածություն: Կարպալ թունելի համախտանիշը (ԿԹՀ) կլինիկական պրակտիկայում ամենահաճախ հանդիպող կոմպրեսիոն նեյրոպաթիան է, որը հատկապես...

Սրտանոթաբանություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2009 (38)
Գլյուկոկորտիկոիդների կիրառումը սուր արմատիկային համախտանիշի բուժման ժամանակ

Կյանքի ժամանակակից պահանջները և աշխա­տան­քային պայմանները պարտադրում են արագ վերա­կանգնել հիվանդի առողջությունը և սեղմ ժամ­կետ­ներում նրան վերադարձնել ակտիվ գործու­նե­ության: Նորագույն տեխնոլոգիաների, դեղորայքի, սոցիալական միջոցների ներդրումը բժշկության մեջ հնարավորություն է տալիս...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Նատրիումի քլորիդի հիպերտոնիկ լուծույթի և մանիտոլի կիրառման արդյունավետությունն օսմոթերապիայի շրջանակներում

Գանգուղեղային վնասվածքների (ԳՈւՎ) և հեմո­ռագիկ ինսուլտների ինտենսիվ թերապիայի կարևորա­գույն խնդիրը է հանդիսանում  հիպովոլեմիայի արագ շտկումն ու հեմոդինամիկայի կայունացումը, հակա­ռակ դեպքում` ուղեղային անբավարար պերֆուզիայի պատճառով...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ