Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Սաղմնային պրոտեոգլիկանները և նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանությունը

Վերջին տասնամյակների ընթացքում զգալիորեն շատացել են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների նոզոլոգիական և ախտահամալիրային դրսևորումները։ Դրանց թվին առաջին հերթին պատկանում է անոթային թուլամտությունը, որի հիմքում ընկած է գլխուղեղի անոթների արտերիոսկլերոտիկ ախտահարումը։ Երբեմնի հազվադեպ հանդիպող Ալցհեյմերի հիվանդությունը (ԱՀ) ներկայումս ախտահարում է միլիոնավոր մարդկանց, հատկապես տնտեսապես զարգացած երկրներում։ Լայն տարածում է գտել այն տեսակետը, որի համաձայն ԱՀ-ն հանելուկային պրիոնային ախտաբանության դրսևորումներից մեկն է։


Պրիոնային նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանության հիմնական տարբերակը Կրեյտցֆելդտ-Յակոբի հիվանդությունն է (ԿՅՀ)` սպորադիկ և նոր, ատիպիկ ձևերով։ Ամբողջ աշխարհում առանձնահատուկ տագնապ առաջացրեց «կովերի կատաղության» համաճարակը Անգլիայում և մի քանի այլ երկրներում։ Խոշոր եղջերավոր անասունների ախտահարված մսի օգտագործումը առիթ դարձավ ԿՅՀ-ի անբուժելի և արագընթաց տարբերակի ի հայտ գալուն։ ԿՅՀ-ի նոր տարբերակի համաճարակը համընդհանուր ուշադրության արժանացավ։ Եվրոպայի և մայրցամաքների շատ այլ երկրներում պրիոնի հայտնաբերման համար արդեն գործում են ախտորոշիչ լաբորատորիաներ և կատարվում են մորթի ենթարկված կենդանիների, ինչպես նաև նոր տարբերակի կլինիկական ախտանիշներ և համաճարակաբանական կապեր ունեցած անձանց սկրինինգ [1]։ՀՀ ԱՆ հատուկ վտանգավոր վարակների կանխարգելման կենտրոնում ևս ստեղծվել է պրիոնային ախտաբանության վաղ ախտորոշման լաբորատորիա։ Չնայած հումորալ (Western-blot) և իմունահիստոքիմիական մեթոդների բուռն զարգացմանը, հիվանդության վերջնական ախտորոշումը կատարվում է գլխուղեղի տարբեր բաժինների լուսային (հեմատոքսիլին-էոզինային պրեպարատներ) և պոլյարիզացիոն մանրադիտակային հետազոտությունների հիման վրա։ Ինչպես ԱՀ-ն, այնպես էլ ԿՅՀ-ն պաթոգնոմոնիկ նշան է նեյրոպիլում ամիլոիդային վահանիկների կրկնակի լուսաբեկումը (անիզոտրոպիա) և նեյրոնների սպունգանման (վակուոլային) դիստրոֆիան՝ հետագա բջջաքայքայմամբ (ցիտոլիզիսով)։


Հարկ է նշել, որ վերջին ժամանակներս պրիոնային ախտաբանությունը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև կենսաբանական ահաբեկչության տեսակետից։


Բացի պրակտիկ գործունեությունից, պրիոնային լաբորատորիայի աշխատակիցները Երևանի պետական բժշկական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնի հետ համատեղ իրականացնում են նաև գիտական հետազոտություններ, որոնց հիմնական նպատակն է պարզաբանել սաղմնային պրոտեոգլիկանների (ՍՊ) հնարավոր կանխարգելիչ դերը նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանական երևույթների ծագման և զարգացման մեջ։ Հետազոտությունները կատարվում են մարդու և տարբեր փորձարարական կենդանիների, այդ թվում նաև նեյրոնային ծագման բջջային կուլտուրաների ալյումինիումի քլորիդով և b-ամիլոիդի ագրեգացված ֆրագմենտներով նեյրոդեգեներատիվ մոդելների վրա։ ՍՊ-ի ընտրությունը՝ որպես նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանության կանխարգելիչ գործոնի, կատարված է` նկատի ունենալով նրա հետևյալ առանձնահատկությունները՝

 

  1. ՍՊ-ի իմունամոդուլացնող, հակավիրուսային և հակաօքսիդանտային ազդեցությունները,
  2. գրականության և ստացված սեփական տվյալների համաձայն, սաղմնային սպիտակուցների ազդանշանային տրանսդուկցիայի ունակությունը [2, 3]։


Մարդու տարբեր ծագման բջջային կուլտուրաներում (in vitro պայմաններում) ուսումնասիրվել են ալյումինիումի իոններով առաջացրած նեյրոդեգեներացիայի պոպուլացիոն, մորֆոլոգիական և ցիտոմետրիկ ցուցանիշները և դրանց կորեկցիան սաղմնային ծագման պրոտեոգլիկաններով։ Հարկ է նշել, որ ալյումինիումի իոնների տոքսիկ ազդեցությունը սպեցիֆիկ չէ և կախված է բջջային կուլտուրաների տարբերակման մակարդակից։ Ալյումինիումի իոնների հանդեպ առավել զգայուն են մարդու նեյրոբլաստոմային SHSY5Y կուլտուրայի բջիջները։ Ռաբդոմիոսարկոմային RD կուլտուրայի բջիջներում ախտածին կազմաբանական դրսևորումները չեն տարբերվում SHSY5Y կուլտուրայի փորձարարական նեյրոդեգեներատիվ մոդելից։ Այն կարող է կիրառվել որպես ալյումինային տոքսիկոզի թեստ մոդել։ Մարդու ըմպանի ադենոկարցինոմայի HEp-2 կուլտուրայի բջիջները զգայուն չեն ալյումինիումի քլորիդի կիրառված քանակի հանդեպ, իսկ մարդու սաղմնային երիկամի HEK 293 կուլտուրայի բջիջները բավարար զգայուն լինելով` միջանկյալ տեղ են զբաղեցնում։


Զգայուն բջջային գծերի վրա ալյումինային տոքսիկոզի պոպուլացիոն ցուցանիշներ են բջջային միաշերտի նոսրացումը, միտոզների ընկճումը, առավելապես ապոպտոտիկ ճանապարհով մահացած բջիջների քանակի ավելացումը։ Ալյումինային տոքսիկոզի գնահատման ցիտոմետրիկ ցուցանիշներն են կորիզակային ինդեքսները։ Այսպես, SHSY5Y և RD կուլտուրաներում զգայուն ցուցանիշներ են կորիզակ/կորիզային մակերեսների հարաբերության նվազումը։ HEK 293 բջիջներում առավել տեղեկատվական ցուցանիշ է առանձին կորիզին ընկնող կորիզակների միջին թվի նվազումը։ SHSY5Y, RD և HEK 293 բջջային կուլտուրաներում ալյումինային տոքսիկոզի բջջակազմաբանական առանձնահատկություններն են՝ բջջի ձևավորման պրոցեսների խանգարումը, ցիտոպլազմայի վակուոլիզացիան։ Նեյրոնային ծագման բջիջներում կարճանում են ցիտոպլազմատիկ ելուստները։ Ալյումինիումի քլորիդի հանդեպ քիչ զգայուն HEp-2 կուլտուրայում զգալի քանակական հաստատունությամբ դիտվում են բջջային կոնտակտների խանգարումներ։


ՍՊ-ի ազդեցությամբ SHSY5Y և HEp-2 կուլտուրաներում նվազում է մահացած բջիջների քանակը։ HEp-2 բջջային պոպուլացիայում նվազում է նաև միտոտիկ ինդեքսը։ RD բջջային գծում մեծանում է ինչպես միտոտիկ ինդեքսը, այնպես էլ մահացած բջիջների տոկոսը։ HEK 293 բջջային կուլտուրան ինդիֆերենտ է ՍՊ-ի հանդեպ։ Ալյումինիումի քլորիդի և ՍՊ-ի համատեղ ներգործության պայմաններում վերջիններս կանխարգելում են ալյումինային տոքսիկոզին բնորոշ դեգեներատիվ դրսևորումները և առաջին հերթին ցիտոպլազմայի վակուոլիզացիան SHSY5Y կուլտուրայում։ Ալյումինիումի իոնների և ՍՊ-ի վնասող ազդեցության գումարման արդյունքում SHSY5Y, RD և HEK 293 բջջային կուլտուրաներում մեծանում է մահացած բջիջների տոկոսը [4]։


Սաղմնային պրոտեոգլիկանների նյարդապաշտպան հատկությունն ուսումնասիրվել է նաև ոչ սպեցիֆիկ (ալյումինով ինդուկցված) և սպեցիֆիկ (b-ամիլոիդով ինդուկցված) նեյրոդեգեներացիայի փորձարարական կենդանիների մոդելների վրա։ Պարզվել է, որ ալյումինով հարուցված նեյրոդեգեներացիան ուղեկցվում է գլխուղեղի կեղևում, հիպոկամպում և ուղեղիկում նեյրոնների վնասմանը բնորոշ տիպիկ մորֆոլոգիական պատկերի ի հայտ գալով, ինչպես նաև օքսիդացիոն սթրեսի ցուցանիշների բարձրացմամբ ոչ միայն ուղեղի տարբեր կառույցներում, այլ նաև թիմուսում, լյարդում, էրիթրոցիտների թաղանթում, արյան պլազմայում, ինչը վկայում է ախտահարման ոչ յուրատիպության մասին։ Ուղեղի ամիլոիդային վնասումը բերում է նյարդի աճի գործոնի ու ինսուլինանման աճի գործոն 1-ի քանակների փոփոխության ոչ միայն ուղեղի կառույցներում, այլ նաև թիմուսում, լյարդում և արյան մեջ։ Ապացուցված է, որ b-ամիլոիդի ներփորոքային ներմուծման ժամանակ գրանցվում է նեյրոակտիվ ամինաթթուների՝ ասպարտատի, գլուտամատի, գլիցինի, տաուրինի և ԳԱԿԹ-ի խտությունների փոփոխությունը գլխուղեղի կեղևում, հիպոկամպում և հիպոթալամուսում։ Հաստատված է, որ Ab-25-35-ի ուղեղային ներարկման արդյունքում տեղի է ունենում ուղեղի նեյրոնների դիստրոֆիկ փոփոխություն, ինչը ուղեկցվում է հիպոկամպի նեյրոնների սինապտիկ հաղորդականության վատթարացմամբ։


Պարզվել է, որ ՍՊ-ի կանխարգելիչ ներմուծումը բերում է վերը թվարկած բոլոր կենսաքիմիական ցուցանիշների կարգավորմանը՝ նեյրոնների անատոմիայի և ֆունկցիայի պահպանմամբ։


Այսպիսով, համալիր հետազոտությունների արդյունքում ստացված տվյալները վկայում են նեյրոնային վնասման պարագայում գլխուղեղի բջիջների յուրատիպ պատասխանի, ինչպես նաև սաղմնային պրոտեոգլիկանների կարգավորիչ նյարդապաշտպան հատկության մասին [5]։


Առանձին սերիայով փորձեր են անցկացվել սաղմնային տեղեկատվական սպիտակուց նեստինով, վիմենտինով (Western-blot), որը թույլ է տալիս օբյեկտիվացնել սաղմնային պրոտեոգլիկանների ազդանշանային տրանսդուկցիայի հնարավոր մեխանիզմները։


Այդ աշխատանքի նպատակն է պարզաբանել ոսկրածուծի դերը նեյրոդեգեներացիայի ժամանակ ՍՊ-ի ներգործության պայմաններում։ Այդ նպատակով նորմայում, Ալցհեյմերի հիվանդության փորձնական մոդելի վրա և ՍՊ-ի ազդեցության պայմաններում ոսկրածուծում հայտնաբերվել է NFkB և c-Fos տրանսկրիպցիոն գործոնների էքսպրեսիա։


ԱՀ-ի մոդելավորումը կատարվել է ներուղեղափորոքային ճանապարհով՝ ուղեղի կողմնային փորոքների մեջ երկու կողմից ներմուծելով 30 նմոլ b-ամիլոիդի 1-42 ֆրագմենտ` 200գ քաշին 1մկլ/ր արագությամբ։ Վիրահատության ընթացքում կենդանիները գտնվել են նեմբուտալային անզգայացման պայմաններում (40 մգ/կգ, ներերակային)։


ՍՊ-ն կենդանիներին տրվել է ենթամաշկային, 0.5 մգ/մլ, 100 գ քաշին, 7 օր, ամիլոիդային ֆրագմենտի ներմուծումից առաջ և 30 օր հետո։
NFkB և c-Fos տրանսկրիպցիոն գործոնների էքսպրեսիան որոշվել է՝ իմունաէլեկտրաֆորեզի (Western Blotting) եղանակով։ Կիրառվել են Santa Cruz Biotechnology Inc ընկերության NFkB և c-Fos տրանսկրիպցիոն գործոնների հակամարմինները։ Ստացված տվյալները վկայում են երկու տրանսկրիպցիոն գործոնների փոփոխությունների, հետևաբար նաև նեյրոդեգեներացիայի մեջ ոսկրածուծի ներգրավման մասին։ ՍՊ-ի ազդեցության պայմաններում հայտնաբերվել է նշված գործոնների էքսպրեսիայի կայունացում, որն էլ վկայում է պրոտեոգլիկանների հնարավոր անմիջական ազդեցության մասին տրանսկրիպցիոն գործոնների վրա։


Այսպիսով, սաղմնային պրոտեոգլիկանների հնարավոր հետագա կիրառումը՝ որպես կենսաբանական ակտիվ սուբստանցիա, բազմադեմ նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանության ժամանակ ունի իր փորձարարական և տեսական հիմնավորումները։ Ստացված նախնական տվյալները ցույց են տվել, որ ՍՊ-ները ցուցաբերում են ոչ սպեցիֆիկ կարգավորիչ ազդեցություն նեյրոդեգեներացիայի վրա, և որպես ազդանշանային տրանսդուկցիայի ունակությամբ օժտված նորմալ սպիտակուց, զգալիորեն ակտիվացնում են վիմենտինի սինթեզը։ Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ բացի վերոնշյալ հատկություններից, ՍՊ-ները օժշտված են սանացիոն ազդանշանային տրանսդուկցիայով։

 

Գրականության ցանկ

  1. Մկրտչյան Լ.Ն., Քամալյան Լ.Ա., Մելիք-Շահնազարյան Ռ.- Կովերի սպոնգիոզ էնցեֆալոպաթիաների ու մարդու Կրեյտցֆելդտ-Յակոբի հիվանդության նոր տարբերակի ժամանակակից հիմնախնդիրները // Առողջապահություն.- 2004.-N2.- 3-4.
  2. Репин В.С., Ржанинова А.А., Шаменков Д.А. Эмбриональные стволовые клетки: фундаментальная биология и медицина //  Москва.– 2002.– 172с.
  3. Iwatsuki H. Vimerntin intermediate filaments. Function and implication in cell differentiation // Kawasaki Med J/–1999.– Vol. 25.– N2.– P. 39-58.
  4. Каралян Н.Ю. Автореферат канд. дисс. // 2007.–22с.
  5. Енкоян К.Б. Автореферат канд. дисс. // 2006.–25с.

 

Հեղինակ. Լևոն Մկրտչյան, Նաիրա Կարալյան, Մանվել Մանրիկյան, Կոնստանտին Ենկոյան, ՀՀ ԱՆ ՀՎՎԿԿ պրիոնային հիվանդությունների ախտորոշման լաբորատորիայից, ԵՊԲՀ կենսաքիմիայի ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 01.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com
Գոտկային հատվածի ողնաշարային խողովակի նեղացման (ստենոզի) EasyGo տիպի էնդոսկոպիկ եղանակով վիրահատման առաջին փորձը Հայաստանում. nairimed.com

Ողնաշարային խողովակի նեղացումը առավել հաճախ հանդիպում է գոտկասրբանային հատվածում:Այս ախտահարման կլինիկական դրսևորման և բուժման մասին առաջին տվյալները գրականության մեջ նկարագրվել են...

Վիրաբուժություն
Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով պայմանավորված երիկամների ախտահարման ախտաֆիզիոլոգիական հիմնական մեխանիզմները

Բանալի բառեր. քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշ

Քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշը (ՔՕԱՀՀ) մի վիճակ է, որը բնորոշվում է քնի ընթացքում, շնչառական ուժերի պահպանման ֆոնի վրա առաջացող, վերին շնչուղիների տարբեր աստիճանի...

Քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդություններ Սրտանոթաբանություն Նեֆրոլոգիա Թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Գոտկասրբանային ցավեր ունեցող հիվանդների մոտ դեպրեսիայի աստիճանի գնահատումը

Բանալի բառեր. ցավ, գոտկասրբանային ցավեր, դեպրեսիա

Ֆիզիկական ցավն` ըստ DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), լինում է սուր և խրոնիկական: Ի սկզբանե խրոնիկական էր կոչվում այն ցավը, որը տևում էր 6 ամիս և ավել...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2012 (49)
Կենտրոնական նյարդային համակարգի պերինատալ ախտահարմամբ նորածիների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի կլինիկական նշանակությունը

ԿՆՀ (կենտրոնական նյարդային համակարգ)-ի պերինատալ ախտահարման իրական հաճախականությունը հնարավոր չէ ճշտել, քանի որ չկա նևրոլոգիական նորման ախտաբանությունից տարանջատող հստակ չափորոշիչներ [1,3,8]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Հեստացիայի ախտաբանությամբ մայրերից ծնված երեխաների մոտ նեյրոսպեցիֆիկ էնոլազայի մակարդակի վերլուծությունը

ժամանակակից պերինատոլոգիայում գրանցված առաջընթացը հանգեցրեց նոր խնդիրների լուծման անհրաժեշտությանը, որոնք կապված են պտղի անտենատալ պաշտպանության և հեստացիոն պրոցեսի հետ [3,7,13,15]...

Մանկական հիվանդություններ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 3.2011
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները II մաս

Ըստ DOTS ծրագրի, ուսումնասիրվել են ՏՄ-ով 74 հիվանդների (29 երեխա, 45 չափահաս) հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները: Նրանք 1998-2007թթ. բուժվել են ՀՀՏԴ-ի մանկական և արտաթոքային բաժանմունքներում...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 1.2010
Գոտկա-սրբանային ցավեր. հիվանդության պատմության և նյարդաբանական քննության դերը ճշգրիտ ախտորոշման կայացման մեջ (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառեր. գոտկա-սրբանային շրջանի ցավեր, պատճառաբանություն, նյար­դա­բա­նա­կան քննություն, հիվանդության պատմություն

Վերին շնչուղիների հիվանդություններից հետո գոտկա-սրբանային ցավերը (ԳՍՑ) հան­դիսանում են բժիշկներին դիմելու եր­կրորդ պատճառը [1]: Մեծահասակ մարդ­կանց մոտավորապես 70%-ն ունենում է...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Տարբեր գենեզի դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների դինամիկ գնահատումը Վեքսլերի մոդիֆիկացված թեստի միջոցով

Բանալի բառեր. դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիա, կոգնիտիվ խանգարումներ, անոթային դեմենցիա, Վեքսլերի թեստ

Գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների քանակն ու հաճախականությունը, ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաս­տա­նում գնալով ավելանում են` բերելով...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1.2010 (41)
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս

Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ)...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 4.2009
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների վիրահատական բուժման ներվիրահատական բարդությունների հարցիշուրջ

Բանալի բառեր. լիկվորեա, միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուաժական բուժում, ներվիրահատական բարդություններ

Վիրաբուժական հիվանդությունների բուժման բարդությունների քննարկումն ունի մեծ գործնական նշանակություն: Բաց գոտկային դիսկէկտոմիայի բարդությունները կարելի է պայմանականորեն բաժանել...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի բազմակի միջողնային ճողվածքներ. վիրաբուժական ռազմավարությունը

Բանալի բառեր: բազմակի միջողնային աճառների ճողվածքներ, վիրաբուժական բուժում, ախտորոշում, կլինիկական դրսևրումներ

Ողնաշարի գոտկասրբանային հատվածի միջողնային աճառների բազմակի ճողվածքների (ԲՄԱՃ) բուժմանը նվիրված խնդիրները լիարժեք արտացոլված չեն գրականության մեջ...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)
Զարկերակային հիպերտենզիայով հիվանդների մոտ կարպալ թունելի համախտանիշի զարգացման հավանականության գնահատումը

Բանալի բառեր. կարպալ թունելի համախտանիշ, կոմպրեսիոն նեյրոպաթիա, միջնակ նյարդ, զարկերակային հիպերտենզիա, ինտերստիցիալ ճնշում, էլեկտրոնեյրո միոգրաֆիա

Ներածություն: Կարպալ թունելի համախտանիշը (ԿԹՀ) կլինիկական պրակտիկայում ամենահաճախ հանդիպող կոմպրեսիոն նեյրոպաթիան է, որը հատկապես...

Սրտանոթաբանություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2009 (38)
Գլյուկոկորտիկոիդների կիրառումը սուր արմատիկային համախտանիշի բուժման ժամանակ

Կյանքի ժամանակակից պահանջները և աշխա­տան­քային պայմանները պարտադրում են արագ վերա­կանգնել հիվանդի առողջությունը և սեղմ ժամ­կետ­ներում նրան վերադարձնել ակտիվ գործու­նե­ության: Նորագույն տեխնոլոգիաների, դեղորայքի, սոցիալական միջոցների ներդրումը բժշկության մեջ հնարավորություն է տալիս...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Նատրիումի քլորիդի հիպերտոնիկ լուծույթի և մանիտոլի կիրառման արդյունավետությունն օսմոթերապիայի շրջանակներում

Գանգուղեղային վնասվածքների (ԳՈւՎ) և հեմո­ռագիկ ինսուլտների ինտենսիվ թերապիայի կարևորա­գույն խնդիրը է հանդիսանում  հիպովոլեմիայի արագ շտկումն ու հեմոդինամիկայի կայունացումը, հակա­ռակ դեպքում` ուղեղային անբավարար պերֆուզիայի պատճառով...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)