Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն

Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Համաճարակային գործընթացի պարբերականության վրա ազդող հիմնական գործոններից են բնակլիմայական, սոցիալ-տնտեսական, բժշկաաշխարհագրական ազդակները, որոնց համալիր ազդեցության ֆոնի վրա վարակիչ հիվանդությունների առանձին նոզոլոգիաների կենսառիթմերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել համաճարակաբանական որոշ օրինաչափություններ, որոնք էլ կանխատեսումների հիմքն են կազմում:

 

Համաճարակային գործընթացի պարբերականություն նկատվում է ինչպես տարբեր տարիների ընթացաշարժում, այնպես էլ տարվա ընթացքում: Վարակիչ հիվանդությունների սեզոնայնությունը համաճարակային շարժընթացի ամենացայտուն օրինաչափություններից է: Հիվանդացության հիմնական ցուցանիշները սեզոնային, միջին ամսական և միջին տարեկան հիվանդացության ցուցանիշներն են [1, 2]:

 

Գյումրիում աղիքային վարակների սեզոնային օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով կատարվել է աղիքային վարակներով հիվանդացության երեսնամյա հետահայաց և ընթացիկ համաճարակաբանական հետազոտություն (1977-2006 թթ. համար, ըստ ամիսների): Հետազոտության համար նյութ են ծառայել հիգիենիկ հակահամաճարակային տեսչության Շիրակի մարզային փորձագիտական կենտրոնի արխիվային փաստաթղթերը, այդ թվում` վարակիչ և մակաբուծային առանձին հիվանդությունների մասին ամսական, տարեկան հաշվետվական ձևերը (ձև N85, N85ա), աղիքային վարակների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերը (վարակիչ հիվանդությունների N60 գրանցամատյանները) և այլ փաստաթղթեր:

 

Համաճարակաբանական դիտարկումները ցույց են տվել, որ աղիքային վարակներով (ԱՎ-ներով) հիվանդացության ամենամյա միջին ցուցանիշը 1977-2006 թթ. համար առանձին ամիսների ժամանակ ունեցել է նշանակալի տատանումներ (աղյուսակ 1): 

 

Դիտարկվող ժամանակաշրջանում ընդհանուր ԱՎ-ներով միջին ամսական հիվանդացությունը կազմում է տարեկան դեպքերի 8,3%-ը, ընդ որում, տարվա առաջին կեսին միջին ամսական ցուցանիշը ցածր է` 6,5%: Սակայն սկսած հուլիսից` հիվանդացությունը մինչև տարվա վերջը պահպանվում է բարձր մակարդակի վրա: Որոշ վարակների դեպքում (տիֆ, շիգելոզներ, ՎՀԱ) այն բարձր է մնում նաև ձմռանը: Բոլոր ԱՎ-ների համար միջին ամսական հիվանդացությունը հուլիսից դեկտեմբեր կազմում է 10,2%:

 

Աղյուսակ 1  Գյումրիում ԱՎ-ներով երեսնամյա հիվանդացության միջին տարեկան մասնաբաժինն

ըստ ամիսների, 1977-2006թթ. համար


Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

 

Հիվանդացության ամենաբարձր մակարդակ դիտվում է օգոստոսին, սեպտեմբերին և հոկտեմբերին` բացառելով ՎՀԱ-ն, որը բարձրանում է սեպտեմբերից մարտ: Առանձին նոզոլոգիաներով հիվանդացության սեզոնային վերլուծությունը թույլ է տալիս բացահայտելու որոշ օրինաչափություններ (աղյուսակ 2):

 

Աղյուսակ 2  ԱՎ-ների առանձին նոզոլոգիական ձևերի սեզոնայնությունը Գյումրիում

1977-2006թթ` ներկայացված տարեկան դեպքերի ընդհանուր հիվանդացության մասնաբաժնով

 

Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

 

Տիֆ-պարատիֆային վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում ամառ-աշնանային է, հիվանդացության բարձր մակարդակ է գրանցվում հուլիսից-նոյեմբեր ամիսներին և կազմում տարեկան դեպքերի 56,6%-ը (աղյուսակ 1): Գարնանը հիվանդացության միջին մակարդակը պահպանվում է 16,5%-ի սահմանում, ամռանը 41,7% է, աշնանը` 20,6, ձմռանը բարձր է` 21,2%: Տարվա առաջին կեսին միջին ամսական հիվանդացությունը կազմում է 7.0, երկրորդ կեսին` 9,7%: Առավելագույն հիվանդացություն գրանցվում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին` համապատասխանաբար, 18,3 և 17,7%: Դիտարկման ամբողջ ժամանակահատվածում որովայնային տիֆով հիվանդացության սեզոնայնությունը փոփոխվել է. չնայած նախաերկրաշարժյան ժամանակաշրջանում այն բարձր է եղել ամռան-աշնան ամիսներին: Սեզոնային բարձրացմանը նպաստել է գարնան-ձմռան ամիսներին հիվանդացման դեպքերի մեծ մասնաբաժինը (գարնանը` 16, ձմռանը` 19.9%), որոնք կարող են սեզոնային հիվանդացության բարձրացման պատճառ դառնալ: Դրան նպաստել են նաև ամբողջ տարվա ընթացքում ջրագծի և կոյուղագծի հաճախակի արձանագրվող վթարները, ինչպես նաև ջրային ուղիով փոխանցման համար նպաստավոր պայմանների առկայությունը: Բացի այդ, այն տարիներին (1977, 1980, 1984 թթ.), երբ ձմռանը և գարնանը արձանագրվել են ԱՎ-ներով հիվանդացման մեծաքանակ դեպքեր, բարձր է եղել նաև սեզոնային հիվանդացությունը: Երկրաշարժի տարիներին տիֆ-պարատիֆային հիվանդացությունը բարձր է եղել գարնան-ամռան ամիսներին, ինչը հավանաբար պայմանավորված է եղել 1988 թ. հետո ջրագծերի ներքին ցանցի վնասման հետ: Այս ժամանակաշրջանում, չնայած բոլոր նպաստավոր պայմաններին, ջրային բռնկումներ չեն արձանագրվել` կապված ուժեղացված հակահամաճարակային համալիր միջոցառումների, այդ թվում` նաև խմելու ջրի գերքլորացման հետ: 

 

Հետերկրաշարժյան վերականգնման ժամանակաշրջանում` 1989-2006 թթ., որովայնային տիֆով հիվանդացությունը բարձր է եղել ամռան-ձմռան ամիսներին: Այս ժամանակաշրջանում բռնկումներ չեն արձանագրվել, գրանցվել են հատուկենտ, իրար հետ չկապված դեպքեր: Գարնանը հարուցիչը կենցաղ-կոնտակտային մեխանիզմով պահպանվել է միջսեզոնային ընթացքում (7,4%)` սեզոնում կազմելով տարեկան դեպքերի 56,6%-ը:

 

Սալմոնելոզային այլ վարակներ արձանագրվում են ամբողջ տարվա ընթացքում, երբեմն անսպասելիորեն աշխուժանալով` անկախ սեզոնից: Միջին ամսական հիվանդացությունը տարվա առաջին կեսին կազմում է 8,6, երկրորդին` 8,1%: Երկարաժամկետ դիտարկումները ցույց են տալիս, որ տարեկան հիվանդացության 65,3%-ն արձանագրվում է գարնան-ամռան ամիսներին: Գարնանը հիվանդացությունը կազմում է տարեկան դեպքերի 33, ամռանը` 32,3%-ը` ձմռան համեմատությամբ բարձրանալով 2,2 անգամ: Աշնանը և ձմռանը այս ցուցանիշը կազմում է` համապատասխանաբար, 20,0 և 14.7%: Այլ սալմոնելոզներով հիվանդացությունը բարձր է մարտից հոկտեմբեր: Այս ընթացքում արձանագրվում են տարեկան դեպքերի 65.3%-ը: Դիտարկվող ժամանակաշրջաններում այլ սալմոնելոզներով հիվանդացության սեզոնայնությունը փոխվել է` պայմանավորված մի շարք գործոնների համալիր ազդեցությամբ: Օրինաչափությունը կտրուկ փոփոխվել է բնական աղետի հետ կապված` պահպանելով գարուն-ամառ սեզոնայնությունը: Սեզոնային հիվանդացությունը նախաերկրաշարժյան, երկրաշարժի և վերականգնման ժամանակահատվածների համար կազմել է տարեկան հիվանդացության` համապատասխանաբար, 62,3, 66,7, 69,3%-ը: Ընդ որում, նախաերկրաշարժյան ժամանակաշրջանում գարնան-ամռան հիվանդացության հարաբերությունը եղել է մոտավորապես հավասար` կազմելով տարեկան դեպքերի, համապատասխանաբար` 32.2 և 30.1%-ը: Երկրաշարժի տարիներին գարնան ամիսներին հիվանդացությունը 1,3 անգամ գերազանցել է ամառայինին` կազմելով, համապատասխանաբար` 38.2 և 28.5%: Վերականգնման տարիներին սեզոնային հիվանդացության մակարդակը բարձրացել է ի հաշիվ ամռան ամիսների: Ամռանը հիվանդացության մակարդակը 45.7% է, գարնանային հիվանդացությունից 1,9 անգամ բարձր` 23.6%: Սալմոնելոզներով առավելագույն հիվանդացման ամիսներ են նախաերկրաշարժյան ժամանակաշրջանում` մարտ և հունիս, երկրաշարժի ժամանակաշրջանում` ապրիլ և օգոստոս, վերականգնման տարիներին` հուլիս և օգոստոս ամիսները: Երկարաժամկետ շարժընթացում սալմոնելոզային այլ վարակներով հիվանդացությունը բարձր է եղել գարնան-ամռան ամիսներին:

 

(շարունակելի)

 

Գրականություն

 

  1. Исаева М.С. Ришунин Ю.П., Мухина Л.П., Копытов В.И. и др. Динамика изменений сезонной и круглогодичной заболеваемости дизентерией в ряде городов Европейской части РСФСР. // ?МЭИ, N11, 1986, С. 30-34. 
  2. Облапенко Г.П. Сезонность острых кишечных инфекций на северо-западе РСФСР. // ЖМЭИ, N7, 1983, 12-16.

 

Հեղինակ. Արմինե Անդրյան. ՀՀ ԱՆ ՊՀՀ տեսչության «Շիրակի մարզային փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 3.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հետգաստրոռեզեկցիոն անաստամոզիտների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումները (գրականության տեսություն)

 Բանալի բառեր. անաստամոզիտներ, ախտորոշում, կանխարգելում, բուժում

Չնայած գիտական և գործնական բժշկության նվաճումներին, խոցային հիվանդությունը (ԽՀ) մնում է ժամանակակից գաստրոէնտերոլոգիայի առավել արդիական խնդիրներից մեկը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Գաստրոդուոդենալ խոցերի վիրահատական բուժման ժամանակ անաստոմոզիտների կանխարգելումը և բուժումը

Բանալի բառեր. անաստամոզ, անաստամոզիտներ, կանխարգելում, բուժում

Ստամոքսի մասնահատումից հետո հետվիրահատական շրջանում հանդիպող բարդությունների մեջ առաջին տեղերից մեկն է զբաղեցնում անաստամոզիտը [1,5,10]...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Փայծաղի և լյարդի վնասումների ախտորոշման մեթոդների վերլուծությունը

Բանալի բառեր. փայծաղի, լյարդի վնասումներ, ուլտրաձայնային հետազոտություն, համակարգչային շերտագրություն

Համակցված վնասումների ախտորոշումը շարունակում է մնալ ժամանակակից անհետաձգելի վիրաբուժության արդի խնդիրներից մեկը...

Թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Փայծաղի օրգանպահպան վիրահատությունների կատարման հնարավորությունը պոլիտրավմայի ժամանակ

Բանալի բառեր. փայծաղի վնասում, օրգանպահպան վիրահատություններ, սպլենէկտոմիա, որովայնային բարդություններ

Պոլիտրավմայի ժամանակ որովայնի խոռոչի օրգաններից ամենահաճախը վնասվում է փայծաղը, որի դեպքում սպլենէկտոմիան նախկինում համարվում էր բուժման միակ մեթոդը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Ֆիտոբեզոարի առաջացրած բարակաղիքային անանցանելիության բուժման մեր փորձը

Բանալի բառեր. ֆիտոբեզոար, բարակաղիքային անանցանելիություն

Ներածություն: Բարակաղիքային մեխանիկական անանցանելիությունը բարակ աղիքի վիրաբուժական միջամտություն պահանջող և առավել հաճախ հանդիպող ախտաբանական վիճակ է...

Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ Առողջապահություն 2.2011
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով...

Վիրաբուժություն Ախտորոշիչ մեթոդներ
Սուր պանկրեատիտի բուժման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Սուր դեստրուկտիվ պանկրեատիտի բուժման պատմությունն իրենից ներկայացնում է բազմամյա երկխոսությունների պատմություն` կոնսերվատիվ բուժման և ակտիվ վիրաբուժական մեթոդների կողմնակիցների միջև...

Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ
Ստամոքսի եվ 12 մատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղաժամ և ակտիվ հայտնաբերումը

Այսօր արդեն ակնհայտ է, որ միայն կլինիկական հետազոտությունների վրա հիմնված պրոֆիլակտիկ քննությունների մակարդակը չի կարող համապատասխանել առողջապահության արդի պահանջներին...

Վիրաբուժություն Ախտորոշիչ մեթոդներ
Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում) և համաճարակաբանական բարձր ներուժով[6,9]...

Թվեր և փաստեր Վարակաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով հիվանդների քանակի աճի միտում ամբողջ աշխարհում...

Ախտորոշիչ մեթոդներ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Սուր պանկրեատիտի բուժման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Սուր դեստրուկտիվ պանկրեատիտի բուժման պատմությունն իրենից ներկայացնում է բազմամյա երկխոսությունների պատմություն` կոնսերվատիվ բուժման և ակտիվ վիրաբուժական մեթոդների կողմնակիցների միջև։ Դա պատմություն է մշտական անցումների...

Բուժման մեթոդներ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Հայաստանում շրջանառող «C» հեպատիտի վիրուսի գենոտիպային կազմը

Ինչպես ցույց են տալիս վերջերս կատարված հետազոտությունները [1], Արևելյան Եվրոպայի տարածքում ներերակային թմրանյութեր օգտագործող անձանց թվի շարունակական աճը և, միևնույն ժամանակ, բժշկական հաստատություններում աշխատանքի անվտանգության...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 3.2009
Փորձարարական կենդանիների լեղապարկի կառուցվածքագործառնական փոփոխությունները հետվիրահատական միջանկյալ և ուշ շրջաններում ցլի պերիկարդով իմպլանտացիայից հետո

Բանալի բառեր. տրանսպլանտատ, ցլի պերիկարդ, լեղուղի, լեղապարկ, մորֆոլոգիական վերլուծություն

XXI դարի բժշկագիտության արագընթաց նվաճումները առայժմ չեն տվել լեղաքարային հիվանդությունից և դրանից բխող հետևանքներից վերջնականորեն խուսափելու հնարավորություն...

Հայաստանի բժշկագիտություն 2.2009
Մորֆոլոգիական և բակտերիոլոգիական փոփոխությունները աղիքային անբավարարության համախտանիշի ժամանակ

Բանալի բառեր. աղիքային անբավարարության համախտանիշ, միկրոօրգանիզմներ, ախտածնություն, միկրոշրջանառություն

Տարածուն պերիտոնիտով տառապող հիվանդների բուժման արդյունքները միշտ չէ, որ գոհացնում են կլինիցիստներին: Չնայած տեսականու գործնական բժշկագիտության...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ