Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն

Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում) և համաճարակաբանական բարձր ներուժով[6,9]։ 

 

Հեպատիտների շարքում հատուկ տեղ են զբաղեցնում պարէնտերալ մեխանիզմով տարածվողները, որոնցով հիվանդացությունն աճի միտում ունի հեպատիտներով ընդհանուր հիվանդացության մեջ։ Գնալով ավելանում է նոր պատճառագիտությամբ հեպատիտների քանակը [2,7,8]։ 

 

Նոր վիրուսների ի հայտ գալը, երկարատև վիրուսակրությունը, հիվանդության խրոնիկացման հակումը և հավանական անբարեհաջող ելքը (լյարդի ցիռոզ, հեպատոցելյուլար կարցինոմա, վաղաժամ անաշխատունակություն) ընդգծում են այս վարակների համաճարակաբանական և սոցիալ-տնտեսական նշանակությունը։ 

 

Լյարդի բոլոր հիվանդություններից մահվան հիմնական պատճառ են հանդիսանում վիրուսներով հարուցված հեպատիտները [4]։ 

 

Հեպատիտ B-ն լայն տարածվածություն ունի աշխարհում։Ըստ ԱՀԿ տվյալների, երկրագնդի յուրաքանչյուր երրորդ բնակիչ վիրուսային B հեպատիտիով հիվանդ կամ վիրուսակիր է (մոտ 2 մլրդ, որոնցից 350 մլն՝ խրոնիկ ընթացքով)։Ամեն տարի այս վարակից 2 մլն մարդ է մահանում։ Վերջին ժամանակներս աշխարհում մեծացել է նաև վիրուսային C հեպատիտով վարակվածությունը։Ամեն տարի այս վարակով հիվանդանում է 4-5 մլն մարդ [3]։ 

 

Ընդհանուր առմամբ, ԱՊՀ երկրներում ամեն տարի արձանագրվում են սուր վիրուսային հեպատիտի հարյուր հազարավոր դեպքեր, իսկ փաստացի դրանք երկու անգամ ավել են։ 

 

Եվրոպական տարածաշրջանում 1999թ. վիրուսային B հեպատիտով ամենաբարձր հիվանդացությունը Ռուսաստանում էր` 43.3 (100.000 բնակչի հաշվով), 2002թ. այդ ցուցանիշը նվազել է մինչև 19.8, ինչը կարող էր պայմանավորված լինել վիրուսային B հեպատիտի դեմ կատարված պատվաստումներով [1]։

 

Վիրուսային B հեպատիտով հիվանդացությունը Հայաստանում վերջին 20 տարիների ընթացքում կազմել է միջինը 21.2` (100.000 բնակչի հաշվով), տատանվելով 3.2-33.7 տիրույթում [5], Գյումրիում` 20.3` տատանվելով 5.5-42.1 սահմաններում։ 

 

Վիրուսային B հեպատիտով բարձր հիվանդացության պատճառների բացահայտման նպատակով Գյումրիում ուսումնասիրվել է ավստրալիական հակածինի նկատմամբ կատարված հետազոտություններում ռիսկի խմբերի և բնակչության առողջ քանակակազմի ընդգրկվածության մակարդակը։

 

Հետազոտությունները կատարվել են պետական հիգիենիկ-հակահամաճա-րակային տեսչության Շիրակի մարզային կենտրոնի բազայի հիման վրա` ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ կատարված հետազոտությունների ամսական, եռամսյակային, տարեկան պետական վիճակագրական հաշվետվական ձևերի, ընթացիկ, հետահայաց համաճարակաբանական և վիճակագրական վերլուծությամբ։ 

 

Ռիսկի խմբերի հետազոտությունները քառամյա ընթացաշարժում հետևյալ պատկերն ունեն (աղյուսակ)։

 

Աղյուսակ 1. Ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ կատարված հետազոտությունները Գյումրիում` ըստ հետազոտման ենթակա քանակակազմի (2005-2008թթ)


 

Ռիսկի խմբեր

2005թ.

2006թ.

2007թ.

2008թ.

Ենթ.

Հետազ/

դրական

Ենթ.

Հետազ/

դրական

Ենթ.

Հետազ/

դրական

Ենթ.

Հետազ/

դրական

1

Հեպատիտի կասկածանքով անձինք

-

-

-

-

51

51/9

40

40/6

2

Հղիներ

1717

-

1522

-

1516

-

1630

965/-

3

Դոնորներ

646

646/4

652

 

652/2

504

504/2

562

562/-

4

Արյան ծառայության

բուժաշխ.

15

15/-

11

11/-

15

15/-

14

14/-

5

Հեմոդիալիզի բաժանմ. բուժաշխ.

-

-

16

16/-

16

16/-

19

19/-

6

Ծննդատների և գինեկոլ. բաժանմ. բուժաշխ.

27

-

73

73/-

90

90/-

101

97/-

7

Ատամնաբուժ. կաբ. բուժաշխ.

110

-

110

116/-

111

8/-

111

30/-

8

Վիրաբուժ. կաբ. բուժաշխ.

66

-

121

121/-

60

55/-

70

63/-

9

Ինֆ. բաժանմ. բուժաշխ.

-

-

-

-

25

25/-

25

22/-

10

Վերակենդ. բաժանմ. բուժաշխ.

46

-

25

25/-

15

15/-

12

10/-

11

Կենտ. մանրէազն. բաժանմ. բուժաշխ.

-

-

-

-

15

15/-

15

15/-

12

Միջամտ. կաբ. բուժաշխ.

-

-

-

-

30

27/-

70

61/-

13

Լաբորատոր. բուժաշխ.

95

-

101

101/-

35

22/-

35

32/-

14

Մատնահարդարներ, դիմահարդարներ

-

-

-

-

8

-

10

-

15

Շտապ օգնության բուժաշխ.

-

-

-

-

12

-

26

26

16

Վիրուսակիր կանանցից ծնվ. երեխ.

-

-

-

-

-

-

-

-

17

Մինչև 1 տ արյան փոխն. ստաց. երեխաներ

-

-

-

-

35

-

18

18/-

18

Ուռուցքով հիվանդներ

588

-

575

-

305

-

219

-

19

Ինֆեկցիոն հիվանդներ

-

-

-

-

44

44/2

40

40/-

20

Թոքախտով հիվանդներ

182

115/4

119

119/3

-

-

-

-

21

Հեմոդիալիզի հիվանդներ

35

35/9

59

59/6

38

38

35

35/9

22

Նարկոհիվանդներ

86

-

86

-

-

-

-

-

23

Հոգեկան հիվանդներ

286

-

286

-

-

-

-

-

24

Մաշկա-վեներ. հիվանդներ

148

-

148

-

-

-

-

-

25

Անանուն հետազոտություններ

-

146/5

-

3/-

-

-

-

-

 

ԸՆԴԱՄԵՆԸ

4093

957/22

3904

1196/11

2919

925/13

3052

2049/15

 

Հետազոտության արդյունքներից երևում է, որ խնդիրը Գյումրիում արդիական է։ Ընդհանուր առմամբ ավելացել է հետազոտման ենթակա քանակակազմի հաշվառումը և հետազոտությունների քանակը։

 

Ըստ շարժընթաց հետազոտությունների, վերլուծությունը հետևյալն է։


2005թ։ Տարվա ընթացքում հետազոտվել են 646 դոնոր` 4-ը դրական արդյունքով, արյան բանկում աշխատող 15 անձ` բացասական արդյունքով, 182 թոքախտով հիվանդներից` 115-ը, որից 4-ը՝ դրական արդյունքով, հեմոդիալիզ անցած 35 հիվանդ՝ 9-ը դրական արդյունքով։ Անանուն հետազոտվել է 146 անձ՝ 5-ը դրական արդյունքով։ Ընդամենը` 2005թ. հետազոտման ենթակա 4093 հոգուց հետազոտվել է 957-ը (23%), հայտնաբերվածությունը կազմում է 2.3% (22 դեպք)։ Չեն հետազոտվել մյուս ռիսկի խմբերի անձինք։ 

 

2006թ։ Հետազոտվել են բոլոր 652 դոնոր՝ 2-ը դրական արդյունքով, 119 թոքախտով հիվանդներ՝ 3-ը դրական արդյունքով, հեմոդիալիզ անցած 59 հիվանդներ՝ 6-ը դրական արդյունքով, անանուն 3 անձ՝ բացասական արդյունքով։ Հետազոտվել են նաև արյան բանկի 11, վիրաբուժական բաժանմունքի 121, վերակենդանացման բաժանմունքի 25 բուժաշխատող, 16 ստոմատոլոգ, 73 մանկաբարձ-գինեկոլոգ, կլինիկական և կենսաքիմիական լաբորատորիայի 101 աշխատող, որոնց մոտ անտիգեն չի հայտնաբերվել։ Չեն հետազոտվել մաշկա-վեներական հիվանդները, մինչև 1 տարեկան արյան փոխներարկում ստացած երեխաները։ Հետազոտվել է ենթակա քանակակազմի 30.6%-ը, հայտնաբերվածությունը կազմում է 0.9%։ 

 

2007թ։ Հետազոտվել են 504 դոնոր` 2-ը դրական արդյունքով, ինֆեկցիոն հիվանդանոցի 25 բուժաշխատող և ինֆեկցիոն 44 հիվանդ՝ 2-ը դրական արդյունքով և վիրուսային հեպատիտով վարակվածությամբ կասկածվող 51 անձ՝ 9-ը դրական արդյունքով։ Չեն հետազոտվել 8 մատնահարդար-դիմահարդար, շտապ օգնության 12 աշխատող, մինչև մեկ տարեկան արյան փոխներարկում ստացած 35 երեխա, 305 օնկոհիվանդ։ Հետազոտվել են ստոմատոլոգիական ծառայության 8, մանիպուլացիոն կաբինետի 27, կլինիկակենսաքիմիական լաբորատորիաների 22 բուժաշխատող։ Ընդամենը` հետազոտման ենթակա ռիսկի խմբերի 2919 անձանցից հետազոտվել է 925-ը կամ 31.7%-ը, որից 13-ը` դրական արդյունքով, հայտնաբեր¬վածությունը կազմում է 1.4%։

 

 2008թ։ Հետազոտվել են 562 դոնոր, որոնցից 9-ը` դրական արդյունքով, վիրուսային հեպատիտով վարակվածությամբ կասկածվող 40 անձ՝ 6-ը դրական արդյունքով։ Չեն հետազոտվել մատնահարդարը, 219 ուռուցքով հիվանդներ։ Ընդամենը` տարվա ընթացքում հետազոտման ենթակա 3052 հոգուց հետազոտվել է 2049-ը՝ 67.1%-ը, որից 15-ը` 0.7%-ը դրական արդյունքով։

 

 Այսպիսով` Գյումրիում պարէնտերալ ճանապարհով տարածվող հեպատիտների վարակ¬վածութ¬յան և ռիսկի խմբերի հետազոտությունների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ ավստրալիական հակածինի նկատմամբ հետազոտությունները ոչ միշտ են կատարվում լրիվ ծավալով և հաճախականությամբ։ Հետազոտվածների մասնաբաժինը ռիսկի խմբերի հետազոտություններում չի գերազանցում 67%-ը։ Կատարված հետազոտությունների ընդգրկվածությունը կարելի է մեծացնել հետազոտման ենթակա քանակակազմում քրոնիկ հիվանդների, օնկոհիվանդների և բնակչության առողջ քանակակազմի` բուժաշխատողների և հղիների քանակի ավելացման հաշվին։ 

 

 Համաճարակաբանական հսկողության շրջանակներում իրականացվող լիարժեք ծավալով և հաճախականությամբ կատարված հետազոտությունների արդյունքում ստացված տեղեկատվությունը հնարավորություն կտա գնահատել վարակի իրական տարածքային ընդգրկվածությունը, ինչպես նաև մշակել պարէնտերալ ճանապարհով տարածվող վարակների նկատմամբ հակահամաճարակային և կանխարգելիչ միջոցառումների մարտավարության ստանդարտ տիպօրինակ, ինչը դեռևս չկա համաճարակաբանության մեջ։ Նմանօրինակ ստանդարտ չափորոշիչներ մեր կողմից արդեն մշակվել են աղիքային վարակների դեմ կանխարգելիչ և հակահամաճարակային միջոցառումների ռազմավարական ծրագրի շրջանակներում, որը համաճարակաբանական հսկողության ինտեգրման կարևոր պայման է ստանդարտիզացված համակարգի ներդրման գործընթացում։

 

Գրականություն


  1. Асратян А.А., Симонова Е.Г. Вирусный гепатит В Частная эпидемиология (под ред. Б.Л.Черкасского). 2002;2;97-108.
  2. Бян М.С., Михайлов М.И. Вирусные гепатиты. Энциклопедический словарь. Москва. 1999, 304с.
  3. Львов Д.К. Вирусный гепатит С – ‘’ласковый убийца’’. Российский гастроэнтерологический журнал, 1995, 1, с. 4-6.
  4. Майер К.П. Гепатит и последствия гепатита: практическое руководство. Москва.: ГЭОТАР, Медицина, 2004; 432с.
  5. Мелик-Андреасян Г.Г. Эпидемиология парентеральных вирусных гепатитов В и С в Армении. Дис. докт. мед.наук, Ереван 2004,39-54.
  6. Шахгильдян И.В., Михайлов М.И., Онищенко Г.Г. Парентеральные вирусные гепатиты (эпидемиология, диагностика, профилактика). Москва. 2003; 384с.
  7. Alter H. J., Kuhnert W.L., Finelli L. Guidelines for laboratory testing and result, reporting of antibody to hepatits C virus. Centers for Disease Control and Prevention. MMWR Recomm. Rep., 2003, Feb. 7,52 (RR-3); 1-13, 15, quiz  CE 1-4.
  8. Sottini A., Mattioli S., fiordalisi G. et al. Molecular and biological characterization of SEN viruses: a family of viruses remotely related to the orginal TTV isolates // 10th International Symposium on Viral Hepatitis and Liver Disease. 2002 Z 449-452.
  9. Strenghhening immunization systems and introduction og hepatitis B vakccine in Central and Estern Europe and Newly Independent States. WHO, VHPB, CDC. 3-rd meeting, Kyiv. Ukraine. 2004. 

Հեղինակ. Ա.Ա. Անդրյան. ԱԱԻ Շիրակի մասնաճյուղի տեղեկատվական վերլուծական բաժին
Սկզբնաղբյուր. Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հետգաստրոռեզեկցիոն անաստամոզիտների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումները (գրականության տեսություն)

 Բանալի բառեր. անաստամոզիտներ, ախտորոշում, կանխարգելում, բուժում

Չնայած գիտական և գործնական բժշկության նվաճումներին, խոցային հիվանդությունը (ԽՀ) մնում է ժամանակակից գաստրոէնտերոլոգիայի առավել արդիական խնդիրներից մեկը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Գաստրոդուոդենալ խոցերի վիրահատական բուժման ժամանակ անաստոմոզիտների կանխարգելումը և բուժումը

Բանալի բառեր. անաստամոզ, անաստամոզիտներ, կանխարգելում, բուժում

Ստամոքսի մասնահատումից հետո հետվիրահատական շրջանում հանդիպող բարդությունների մեջ առաջին տեղերից մեկն է զբաղեցնում անաստամոզիտը [1,5,10]...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2012 (52)
Փայծաղի և լյարդի վնասումների ախտորոշման մեթոդների վերլուծությունը

Բանալի բառեր. փայծաղի, լյարդի վնասումներ, ուլտրաձայնային հետազոտություն, համակարգչային շերտագրություն

Համակցված վնասումների ախտորոշումը շարունակում է մնալ ժամանակակից անհետաձգելի վիրաբուժության արդի խնդիրներից մեկը...

Թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Փայծաղի օրգանպահպան վիրահատությունների կատարման հնարավորությունը պոլիտրավմայի ժամանակ

Բանալի բառեր. փայծաղի վնասում, օրգանպահպան վիրահատություններ, սպլենէկտոմիա, որովայնային բարդություններ

Պոլիտրավմայի ժամանակ որովայնի խոռոչի օրգաններից ամենահաճախը վնասվում է փայծաղը, որի դեպքում սպլենէկտոմիան նախկինում համարվում էր բուժման միակ մեթոդը...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2012 (50)
Ֆիտոբեզոարի առաջացրած բարակաղիքային անանցանելիության բուժման մեր փորձը

Բանալի բառեր. ֆիտոբեզոար, բարակաղիքային անանցանելիություն

Ներածություն: Բարակաղիքային մեխանիկական անանցանելիությունը բարակ աղիքի վիրաբուժական միջամտություն պահանջող և առավել հաճախ հանդիպող ախտաբանական վիճակ է...

Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ Առողջապահություն 2.2011
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով...

Վիրաբուժություն Ախտորոշիչ մեթոդներ
Սուր պանկրեատիտի բուժման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Սուր դեստրուկտիվ պանկրեատիտի բուժման պատմությունն իրենից ներկայացնում է բազմամյա երկխոսությունների պատմություն` կոնսերվատիվ բուժման և ակտիվ վիրաբուժական մեթոդների կողմնակիցների միջև...

Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ
Ստամոքսի եվ 12 մատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղաժամ և ակտիվ հայտնաբերումը

Այսօր արդեն ակնհայտ է, որ միայն կլինիկական հետազոտությունների վրա հիմնված պրոֆիլակտիկ քննությունների մակարդակը չի կարող համապատասխանել առողջապահության արդի պահանջներին...

Վիրաբուժություն Ախտորոշիչ մեթոդներ
Սուր պանկրեատիտի ախտորոշման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Ներկայում սուր պանկրեատիտը անհետաձգելի վիրաբուժության ամենակարևոր և հետագա ուսումնասիրություններ պահանջող խնդիրներից մեկն է : Վերջին տարիներին նկատվում է պանկրեատիտով հիվանդների քանակի աճի միտում ամբողջ աշխարհում...

Ախտորոշիչ մեթոդներ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Սուր պանկրեատիտի բուժման ժամանակակից հարցերը (գրականության տեսություն)

Սուր դեստրուկտիվ պանկրեատիտի բուժման պատմությունն իրենից ներկայացնում է բազմամյա երկխոսությունների պատմություն` կոնսերվատիվ բուժման և ակտիվ վիրաբուժական մեթոդների կողմնակիցների միջև։ Դա պատմություն է մշտական անցումների...

Բուժման մեթոդներ Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Համաճարակային գործընթացի պարբերականության վրա ազդող հիմնական գործոններից են բնակլիմայական, սոցիալ-տնտեսական, բժշկաաշխարհագրական ազդակները, որոնց համալիր ազդեցության ֆոնի վրա վարակիչ...

Թվեր և փաստեր Վարակաբանություն Առողջապահություն 3.2009
Հայաստանում շրջանառող «C» հեպատիտի վիրուսի գենոտիպային կազմը

Ինչպես ցույց են տալիս վերջերս կատարված հետազոտությունները [1], Արևելյան Եվրոպայի տարածքում ներերակային թմրանյութեր օգտագործող անձանց թվի շարունակական աճը և, միևնույն ժամանակ, բժշկական հաստատություններում աշխատանքի անվտանգության...

Վարակաբանություն Առողջապահություն 3.2009
Փորձարարական կենդանիների լեղապարկի կառուցվածքագործառնական փոփոխությունները հետվիրահատական միջանկյալ և ուշ շրջաններում ցլի պերիկարդով իմպլանտացիայից հետո

Բանալի բառեր. տրանսպլանտատ, ցլի պերիկարդ, լեղուղի, լեղապարկ, մորֆոլոգիական վերլուծություն

XXI դարի բժշկագիտության արագընթաց նվաճումները առայժմ չեն տվել լեղաքարային հիվանդությունից և դրանից բխող հետևանքներից վերջնականորեն խուսափելու հնարավորություն...

Հայաստանի բժշկագիտություն 2.2009
Մորֆոլոգիական և բակտերիոլոգիական փոփոխությունները աղիքային անբավարարության համախտանիշի ժամանակ

Բանալի բառեր. աղիքային անբավարարության համախտանիշ, միկրոօրգանիզմներ, ախտածնություն, միկրոշրջանառություն

Տարածուն պերիտոնիտով տառապող հիվանդների բուժման արդյունքները միշտ չէ, որ գոհացնում են կլինիցիստներին: Չնայած տեսականու գործնական բժշկագիտության...

Վիրաբուժություն Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 4.2009 (40)

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ