Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վարակաբանություն

Միավ վարակ կրողների կենսաբանական և վարքագծային ցուցանիշների դինամիկան 2002-2007թթ. ընկած ժամանակահատվածում

2007թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ խոցելի խմբերի` թմրամիջոցների ներարկման եղանակով օգտագործողների (ԹՆՕ-ների), մարմնավաճառների, հոմոսեքսուալ (տղամարդկանց հետ սեռական հարաբերություն ունեցող տղամարդկանց` ՏՍՏ-ների), քրեակատարողական հիմնարկներում գտնվողների, միգրանտների, փախստականների, 15-24 տարեկան երիտասարդների, առավել վտանգի ենթարկվող դեռահասների և երիտասարդների (ԱՎԵԴԵ-ների), առավել խոցելի դեռահասների և երիտասարդների (ԱԽԴԵ-ների) շրջանում իրականացվել են ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ կենսաբանական և վարքագծային հետազոտություններ:

 

Կենսաբանական հետազոտությունների նպատակն առավել վտանգի ենթարկվող խմբերի շրջանում ՄԻԱՎ-ի տարածվածության գնահատումն էր։ Վարքագծային հետազոտություններն անցկացվել են ՄԻԱՎ-ով վարակմանը նպաստող վարքագծային գործոնների հայտնաբերման և ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքների մակարդակը գնահատելու նպատակով։ Այդ հետազոտությունները հնարավորություն տվեցին վեր հանել նշված խմբերի շրջանում կենսաբանական և վարքագծային ցուցանիշների զարգացման միտումները, անուղղակիորեն գնահատել իրականացված միջոցառումների արդյունավետությունը, ինչն էլ կօգնի առավել արդյունավետ պլանավորել հետագա կանխարգելիչ միջոցառումները։


Կենսաբանական հետազոտությունների տվյալներով, ՄԻԱՎ-ի տարածվածությունը որոշակիորեն նվազել է ԹՆՕ-ների և մարմնավաճառների շրջանում` ԹՆՕ-ների շրջանում 2002թ. 15%-ից (90% վստահության միջակայքում` 11-20%) 2007թ. մինչև 6,8% (6,2-7,4%), մարմնավաճառների շրջանում` համապատասխանաբար, 1,1%-ից (90% վստահության միջակայքում


Վարքագծային հետազոտությունների տվյալները ցույց են տալիս, որ տեղի է ունեցել հիմնական վարքագծային ցուցանիշների բարելավում, միաժամանակ` որոշ ցուցանիշների փոքր-ինչ նվազում։ Այսպես, ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքների մակարդակի աճ է արձանագրվել ԹՆՕ-ների, մարմնավաճառների, ՏՍՏ-ների, երիտասարդների և քրեակատարողական հիմնարկներում գտնվողների շրջանում (գծապատկեր 1)։


Վերջին հինգ տարվա ընթացքում ԹՆՕ-ների շրջանում ավելացել են միանվագ ներարկիչների օգտագործման դեպքերը` 2002թ. 68,5%-ից 2007թ. հասնելով 97,5%-ի։ Միաժամանակ աննշան ավելացել են ընդհանուր ներարկման և ոչ ստերիլ պարագաների օգտագործման դեպքերը։ Ընդհանուր ներարկման պարագաների օգտագործումը 2007թ. կազմել է 33,9%, 2005թ. համեմատ աճելով 2,8%-ով, իսկ ոչ ստերիլ պարագաների օգտագործումը` 5,3%-ով` 2005թ. 10,8%-ից 2007թ. հասնելով 16,1%-ի (գծապատկերներ 2 և 3)։


Մարմնավաճառների շրջանում աճել են կոմերցիոն զուգընկերների հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործման դեպքերը` 2005թ. 89,2%-ից 2007թ. հասնելով 91,6%-ի։ Միաժամանակ նվազել են ոչ կոմերցիոն զուգընկերների հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործման դեպքերը` 2005թ. 43%-ից 2007թ. նվազելով մինչև 27,6%. (գծապատկերներ 4 և 5)։

 ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքների մակարդակը

Գծապատկեր 1. ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքների մակարդակը
(2002թ., 2005թ. և 2007թ.)


ԹՆՕ-ների շրջանում միանվագ ներարկիչների օգտագործումը

Գծապատկեր 2
ԹՆՕ-ների շրջանում միանվագ ներարկիչների օգտագործումը (2002թ., 2005թ. և 2007թ.)  

 

Մարմնավաճառների շրջանում ոչ կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը

Գծապատկեր 3
Մարմնավաճառների շրջանում ոչ կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը (2005թ. և 2007թ.)


Մարմնավաճառների շրջանում կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը
Գծապատկեր 4

Մարմնավաճառների շրջանում կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը (2005թ. և 2007թ.) 

  

Մարմնավաճառների շրջանում ոչ կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը

Գծապատկեր 5
Մարմնավաճառների շրջանում ոչ կոմերցիոն զուգընկերոջ հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը (2005թ. և 2007թ.)

ՏՍՏ-ների շրջանում պահպանակի օգտագործումը վերջին օրալ և անալ սեռական հարաբերությունների ժամանակ Գծապատկեր 6
ՏՍՏ-ների շրջանում պահպանակի օգտագործումը վերջին օրալ և անալ սեռական հարաբերությունների ժամանակ (2005թ. և 2007թ.)



ՏՍՏ-ների շրջանում ավելացել են պահպանակի օգտագործման դեպքերը վերջին օրալ (2005թ. 15,4%-ից` հասնելով 34,7%-ի 2007թ.) և անալ (2005թ. 60%-ից` հասնելով 83,5%-ի 2007թ.) սեռական հարաբերությունների ժամանակ (գծապատկեր 6)։


Աճել է վերջին տարվա ընթացքում պատահական զուգընկերներ ունեցած միգրանտների թիվը` 2005թ. 39,6%-ից 2007-ին հասնելով 51,1%-ի, մինչդեռ ՏՍՏ-ների շրջանում այս ցուցանիշը նվազել է` 90,5%-ից հասնելով 74%-ի, իսկ ԹՆՕ-ների և երիտասարդների շրջանում մնացել է գրեթե նույն մակարդակի վրա (աղյուսակ 1)։


Աղյուսակ 1

Իրականացված վարքագծային հետազոտությունները վկայում են, որ պատահական զուգընկերների հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործման դեպքերը ՏՍՏ-ների շրջանում աճել է, ԹՆՕ-ների և երիտասարդների շրջանում` նվազել, իսկ միգրանտների շրջանում մնացել է գրեթե նույն մակարդակի վրա (գծապատկեր 7)։

 

 

Պատահական զուգընկերների հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը

Գծապատկեր 7
Պատահական զուգընկերների հետ վերջին սեռական հարաբերության ժամանակ պահպանակի օգտագործումը (2005թ. և 2007թ.)

 

Այսպիսով, համեմատելով բնակչության առավել վտանգի ենթարկվող խմբերի շրջանում 2002թ., 2005թ. և 2007թ. իրականացված ՄԻԱՎ վարակի վերաբերյալ կենսաբանական հետազոտությունների տվյալները, կարելի է փաստել, որ ՄԻԱՎ-ի տարածվածությունը ԹՆՕ-ների և մարմնավաճառների շրջանում որոշակիորեն նվազել է` ԹՆՕ-ների շրջանում 2002թ. 15%-ից 2007-ին հասնելով մինչև 6,8%-ի, մարմնավաճառների շրջանում` համապատասխանաբար, 1,1%-ից 0,8%-ի։ Միայն ՏՍՏ-ների շրջանում է նկատվել ՄԻԱՎ-ի տարածվածության որոշակի աճ` 0-ից 2%։


Վարքագծային հետազոտությունների արդյունքում ստացված տվյալները վկայում են, որ այդ հետազոտություններում ընդգրկված բոլոր խմբերում վարքագծային հիմնական ցուցանիշները բարելավվել են, որը վկայում է բնակչության տարբեր խմբերում իրականացվող ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և վնասի նվազեցման ծրագրերի արդյունավետության մասին։ Դրան զուգահեռ, նկատվում է որոշ վարքագծային ցուցանիշների նվազում։
 
Ընդհանուր առմամբ 2007թ. իրականացված կենսաբանական և վարքագծային հետազոտությունների որոշ արդյունքների համեմատությունը 2002թ. և 2005թ. նմանատիպ հետազոտությունների արդյունքների հետ, ցույց է տալիս, որ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման ազգային ծրագրի իրականացման արդյունքում հնարավոր է եղել հասնել նախանշված ցուցանիշներին և ակնկալված արդյունքներին։

Հեղինակ. Սամվել Գրիգորյան, Արշակ Պապոյան, Ժանետա Պետրոսյան. ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 01.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ծանր սեպսիս. ախտաբանական վիճա՞կ, թե՞ ծանրության աստիճան

Բանալի բառեր. սեպսիս, համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշ, բորբոքում

Սեպսիսը շարունակում է մնալ ժամանակակից բժշկական հետազոտությունների հետաքրքրության կենտրոնում, քանի որ դրա բուժման հարցերը դեռևս վիճելի են, վերջնականորեն համաձայնեցված ու համակարգված չեն...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2011 (46
Միզասեռական կանդիդոզի բուժումը միկոֆլու դեղամիջոցով

Բանալի բառեր. Միզասեռական կանդիդոզ, միկոֆլու, ֆլուկոնազոլ

Ներածություն: Մանկաբարձագինեկոլոգիական հիվանդությունների կառուցվածքում սնկային` կանդիդային վուլվովագինիտը (ԿՎՎ) շարունակում է զբաղեցնել առաջատար...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա Ուրոլոգիա Վեներաբանություն Առողջապահություն 2.2011 Դեղագիտություն
Երիկամների տուբերկուլյոզ (գրականության տեսություն)

Տուբերկուլյոզն ամբողջ աշխարհում շարունակում  է մնալ  մահացության ամենաշատ տարածված  պատճառներից  մեկը  ինֆեկցիոն  հիվանդությունների շարքում: Ըստ Առողջապահության Համաշխարային Կազմակերպության` ամեն տարի աշխարհում տուբերկուլյոզից...

Նեֆրոլոգիա Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
Վարակը և իմունիտետը որպես հակասությունների օրինաչափ միասնություն` բնության մեջ համաճարակային գործընթացը դեպի հավերժություն տանող պայքարում (համաճարակաբանի մտորումներ)

Բնությունը միասնական է` յուր հակասություններով, «սխալներով»,«պոռթկումներով», կատակլիզմներով ու բարերարությամբ հավասարակշռված, համակարգված, ճշմարիտ ու ներդաշնակ: Այս հատկանիշներն իրենց տարբեր դրսևորումներով ներդրված են յուրաքանչյուր...

Առողջապահություն 1.2011
Գիտական օգտակար աշխատություն

«Մանրէային թաղանթներ: Ուլտրակառուցվածք, կենսաէլեկտրոքիմիա, կենսաէներգետիկա և կենսաֆիզիկա» (Խմբագիր Արմեն Թռչունյան),«Հետազոտական  նշանասյուն» հրատարակչություն, Տրիվանդրում...

Առողջապահության լրատու 1.2010
Նիտրատների ազդեցությունը կաթնաթթվային բակտերիաների զարգացման վրա

Սննդի որակը և անվտանգությունը կարևոր դեր ունեն մարդու առողջության համար, որին վերջին ժամանակներս մեծ վտանգ է սպառնում սննդամթերքների աղտոտվածության պատճառով...

Առողջապահություն 2.2010
Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում)...

Լաբորատոր հետազոտություններ
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները II մաս

Ըստ DOTS ծրագրի, ուսումնասիրվել են ՏՄ-ով 74 հիվանդների (29 երեխա, 45 չափահաս) հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները: Նրանք 1998-2007թթ. բուժվել են ՀՀՏԴ-ի մանկական և արտաթոքային բաժանմունքներում...

Նյարդաբանություն Առողջապահություն 1.2010
Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում) և համաճարակաբանական բարձր ներուժով[6,9]...

Թվեր և փաստեր Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս

Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ)...

Նյարդաբանություն Առողջապահություն 4.2009
Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Սկիզբը` 2009, N3-ում

Մեր հոդվածի առաջին մասում («Առողջապահություն», 2009, N2, 20-22 էջ) նշեցինք, որ Գյումրիում աղիքային վարակների (ԱՎՇ) սեզոնային օրինաչափությունը բացահայտելու նպատակով կատարել ենք 30-ամյա հետահայաց...

Թվեր և փաստեր Առողջապահություն 4.2009
Օնկոլոգիական հիվանդների B և C հեպատիտների վիրուսներով վարակվածության բնութագիրը

Բանալի բառեր.  սոլիդ ուռուցքներ, օնկոհեմատոլոգիա, B հեպատիտ, C հեպատիտ, հիվանդներ, վարակվածության դրոշմներ

Պարէնտերալ վիրուսային հեպատիտները,  մասնավորապես B և C հեպատիտները (HB, HC), շարունակում են դասվել հանրային առողջության կարևորագույն հիմնախնդիրների շարքին [9]...

Ուռուցքաբանություն Հայաստանի բժշկագիտություն 3.2009
Թոքերի ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզի կլինիկական բնութագիրը

անալի բառեր. թոքային տուբերկուլյոզի խրոնիկական ընթացք ունեցող ձևեր, ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզ, հիվանդության ուշացած հայտնաբերում, տուբերկուլյոզային պրոցեսի ակտիվացում, բազմադեղորայքակայունություն:

Թոքային տուբերկուլյոզի խրոնիկական ընթացք ունեցող ձևերից ամենատարածվածը թոքերի ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզն է: Տուբերկուլյոզի այս ձևին բնորոշ է ալիքաձև և առաջադիմող ընթացքը...

Շնչառական համակարգ Հայաստանի բժշկագիտություն 3.2009
Ապենդիցիտը և ճիճվային հիվանդությունները

Դեռևս հազարամյակներ առաջ աջ զստափոսում տեղակայված, այսպես կոչված` բորբոքային ուռուցքներից սովորաբար հիվանդները մահանում էին ծանր տառապանքներից: Բուժման դեպքեր հազվադեպ էին գրանցվում: XVI դարում պարզվեց, որ այդ տառապանքների պատճառը...

Վիրաբուժություն Առողջապահություն 3.2009
Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Համաճարակային գործընթացի պարբերականության վրա ազդող հիմնական գործոններից են բնակլիմայական, սոցիալ-տնտեսական, բժշկաաշխարհագրական ազդակները, որոնց համալիր ազդեցության ֆոնի վրա վարակիչ...

Թվեր և փաստեր Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Առողջապահություն 3.2009

Warning: mysqli::query(): (HY000/1): Can't create/write to file '/var/tmp/MYhgj8qL' (Errcode: 28 - No space left on device) in /sites/med-practic.com/classes/DatabaseManager_2.1.php on line 1381

Fatal error: Uncaught Error: Call to a member function fetch_assoc() on bool in /sites/med-practic.com/classes/DatabaseManager_2.1.php:1384 Stack trace: #0 /sites/med-practic.com/classes/article_class.php(102): TableManager->querySelectClassic('SELECT a.id, a....', Array) #1 /sites/med-practic.com/includes/include_footer_amen_kard_hod.php(5): Article->SelectAmenakardacvatsArticles(1) #2 /sites/med-practic.com/includes/include_bottom.php(9): require_once('/sites/med-prac...') #3 /sites/med-practic.com/bottom.php(7): require_once('/sites/med-prac...') #4 /sites/med-practic.com/article_more.php(151): require_once('/sites/med-prac...') #5 {main} thrown in /sites/med-practic.com/classes/DatabaseManager_2.1.php on line 1384