Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հղիություն, ծննդաբերություն

 

 

 

 

Անհասության ռետինոպաթիա. Անաիդա ասատրյան՝ նեոնատոլոգ. morevmankan.am

Անհասության ռետինոպաթիա. Անաիդա ասատրյան՝ նեոնատոլոգ. morevmankan.am

Անհասության ռետինոպաթիան (ԱՌ) ծնվելիս մարմնի ցածր զանգված ունեցող անհասների զարգացող ցանցաթաղանթի ախտահարումն է, որը նշանակալի թվով երեխաների կուրության պատճառ կարող է հանդիսանալ: Գրեթե բոլոր հասուն նորածինների մոտ ցանցաթաղանթը և նրա անոթավորումը լիովին զարգացած են, ուստի նրանց մոտ ԱՌ չի կարող զարգանալ: Սակայն անհասների մոտ ցանցաթաղանթի զարգացումը, որը կախված է գեստացիոն ժամկետից և քաշից, դեռևս ավարտված չէ:

Անհասության ռետինոպաթիայի սքրինինգի համար նորածինների ընտրության հիմքում ընկած է ԱՌ-ի հաճախությունը տարբեր գեստացիոն տարիքներում: Քանի որ հիվանդ և մարմնի շատ ցածր զանգված ունեցող նորածինների կենսակայունությունը շարունակ բարձրանում է, ապա սքրինինգի թեկնածուների գեստացիայի և մարմնի զանգվածի շեմը հետզհետե իջնում է:

Համաձայն Հայաստանում հիվանդության հաճախության և ռիսկի գործոնների վերաբերյալ վերջին հաշվետվությունների, սքրինինգի են ենթակա նորածինների հետևյալ խմբերը`

  • բոլոր նորածինները, որոնց գեստացիոն տարիքը ցածր է 34 շաբաթից
  • բոլոր անհաս նորածինները, որոնց մարմնի զանգվածը ցածր է 2 000 գրամից:


Որո՞նք են ԱՌ ռիսկի գործոնները

ԱՌ-ի զարգացման ռիսկի գործոններ են հանդիսանում անհասությունը, ծնվելիս մարմնի ցածր զանգվածը, հիպերօքսիան/հիպօքսիան, զարկերակային հիպոտենզիան, ացիդոզը, արհեստական շնչառության տևողությունը, սեպսիսը, արյան տրանսֆուզիաները, հակաօքսիդանտների անբավարարությունը, բաց զարկերակային ծորանը, ապնոէն, սակավարյունությունը և այլն:

ԱՌ սքրինինգի նպատակը

Քանի որ չախտորոշված ԱՌ-ն կարող է անվերադարձ կուրության պատճառ հանդիսանալ, շատ կարևոր է, որ ռիսկային խմբի բոլոր երեխաները հստակ ժամանակին հետազոտվեն, չնայած այն հանգամանքին, որ ոչ բոլորն են բուժման ենթակա: ԱՌ-ի սքրինինգի նպատակը ԱՌ-ի վաղ հայտնաբերումն է, հսկողությունը, և, եթե հիվանդությունը խորանում է, բուժումը:

Ի՞նչ կարևոր մոտեցումներ է պետք հաշվի առնել սքրինինգ իրականացնելու ժամանակ

Հաշվի առնելով ԱՌ-ի առաջադիմող հաջորդական բնույթը և տեսողության կորստի ռիսկը նվազեցնելու գործում ժամանակին իրականացված բուժման ապացուցված առավելությունները, արդյունավետ մոտեցումը ենթադրում է ԱՌ-ի հարցերում համապատասխան փորձ ունեցող ակնաբույժի կողմից ռիսկի խմբի երեխաների ցանցաթաղանթի ճիշտ ժամանակին կատարված քննությունը (ըստ գեստացիոն տարիքի և հիվանդության ծանրության), և որ պակաս կարևոր չէ, որպեսզի ռիսկի խմբի երեխաներին հսկող մանկաբույժները և առաջնային օղակի մյուս բուժաշխատողները տեղյակ լինեն հետազոտության ժամանակացույցին: Ծնողները, բացի բանավոր տրվող տեղեկություններից, նախքան իրենց երեխայի առաջին քննությունը, պետք է ստանան նաև գրավոր տվյալներ սքրինինգի գործընթացի վերաբերյալ:

Սքրինինգի ժամկետները. ե՞րբ և ի՞նչ հաճախականությամբ է պետք կատարել սքրինինգ

Առաջին սքրինինգը պետք է իրականացվի համաձայն աչքի նախնական զննման ժամանակացույցի, որտեղ հիմք են վերցվել երեխայի ժամկետը ծնվելիս և խրոնոլագիական (պոստնատալ) տարիքները՝ նպատակ հետապնդելով հայտնաբերելու ԱՌ-ն նախքան վերջինիս ցանցաթաղանթի շերտազատման պատճառ հանդիսանալը: Որոշ դեպքերում սխեման կարող է որոշակի փոփոխություններ կրել՝ կախված անհաս երեխայի ընդհանուր առողջական վիճակից: Աչքի սքրինինգի իրականացումն անպայման պետք է հաստատված լինի երեխային բուժող նեոնատոլոգի կողմից:

Շարունակական սքրինինգ. աչքի մեկանգամյա հետազոտումը բավարար է միայն այն դեպքերում, երբ այն միանշանակ հաստատում է, որ ցանցաթաղանթը երկու աչքերում էլ ամբողջությամբ անոթավորված է: Հակառակ դեպքերում անհրաժեշտ են շարունակական սքրինինգներ: Դրանք պետք է խորհուրդ տրվեն հետազոտությունն իրականացնող ակնաբույժի կողմից առաջին սքրինինգի ժամանակ ցանցաթաղանթում հայտնաբերված շեղումների հիման վրա: Շարունակական սքրինինգների համար առաջարկվում է հետևյալ սխեման: Որոշ դեպքերում այս սխեման կարող է որոշակի փոփոխություններ կրել՝ կախված անհաս երեխայի ընդհանուր առողջական վիճակից:

ԱՌ-ի սքրինինգի գործընթացը

Նախնական սքրինինգ հետազոտությունները սովորաբար իրականացվում են նորածնային բաժանմունքներում, նորածնային բաժանմունքի հմուտ բուժանձնակազմի ներկայությամբ:

Հետազոտության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի բիբը լինի բավականաչափ լայնացած, որպեսզի ցանցաթաղանթը լինի ամբողջությամբ տեսանելի: Պետք է կաթեցվեն բիբի լայնացում առաջացնող աչքի կաթիլներ:

ԱՌ-ի յուրաքանչյուր սքրինինգից հետո պետք է կատարվեն ակնաբույժի կողմից համապատասխան գրառումներ, որտեղ կմանրամասնվեն գոտին, փուլը, տարածվածությունն ըստ ժամացույցի ժամային սեկտորների, ինչպես նաև նախա-պլյուս կամ պլյուս հիվանդության առկայությունը: Այդ գրառումները պետք է ներառեն նաև հաջորդ հետազոտության (եթե անհրաժեշտ է) ժամկետները և/կամ բուժման եղանակը, և պահվեն երեխայի հիվանդության պատմության թերթիկում: Նույն գրառումները պետք է պահվեն նաև ԱՌ-ի սքրինինգ անցած երեխաների հատուկ տվյալների շտեմարանում: Հաջորդ հետազոտության ժամկետների մասին տեղեկությունը պետք է տրվի նաև ծնողին:

ԱՌ-ի ընթացքի շրջանները

Կարելի է առանձնացնել ԱՌ-ի երկու հստակ շրջան: Առաջին (սուր) շրջանում ցանցաթաղանթի նորմալ անոթագոյացումը խաթարվում է արտարգանդային միջավայրում թթվածնի՝ հարաբերականորեն ավելի բարձր պարունակության պատճառով: Այն արտահայտվում է ցանցաթաղանթի առաջային հատվածի անոթների խցանմամբ և որոշ գոտիներում անոթավորման բացակայությամբ:

Դրան հաջորդող հիպօքսիան պատճառ է դառնում երկրորդ (քրոնիկ) շրջանի ի հայտ գալուն, որը բնորոշվում է վասկուլյար և գլիալ բջիջների պրոլիֆերացիայով և զարկերակա-երակային շունտերի ձևավորմամբ՝ ժամանակ առ ժամանակ հանգեցնելով ինվոլյուցիայի կամ կայուն սպիական փոփոխությունների և տեսողության խանգարման: Առավել ծանր դեպքերում այն դառնում է տեսողության ծանր ախտահարումների և կուրության պատճառ, որոնք պահանջում են մեծ ջանքեր՝ հաղթահարելու երեխայի առաջ ծառացած շարժողական, խոսքային, հայեցակարգային և սոցիալական խնդիրները:

Սկզբնաղբյուր. morevmankan.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հետաձգված մայրություն․ ձվաբջջի սառեցում 35-ն անց կանանց մոտ. morevmankan.am
Հետաձգված մայրություն․ ձվաբջջի սառեցում 35-ն անց կանանց մոտ. morevmankan.am

Առաջնային ձվաբջիջներն առաջանում են աղջկա սաղմում հղիության 2-5-րդ ամսում: Այդ բջիջները բավականին շատ են՝ մոտավորապես 7 միլիոն: Դրանց մեծամասնությունը...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ուշ վերատադրողական տարիք. morevmankan.am
Ուշ վերատադրողական տարիք. morevmankan.am

Կրթությունը, կարիերան, հասարակական կարգավիճակի որոշ նվաճումները պահանջում են վերանայել վերաբերմունքն այնպիսի կարևոր գործառույթի նկատմամբ, ինչպիսին վերարտադրողությունն է...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Հիստերոսկոպիա ԱՄԲ-ից առաջ. morevmankan.am
Հիստերոսկոպիա ԱՄԲ-ից առաջ. morevmankan.am

Օժանդակ վերարտադրողական մեթոդների արդյունավետությունը ապահովող կարևոր միջոց է ճիշտ ախտորոշումը: Այդպիսի մեթոդներից է հիստերոսկոպիան...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ճանաչեք հղիության ընթացքում վտանգի նշանները. morevmankan.am
Ճանաչեք հղիության ընթացքում վտանգի նշանները. morevmankan.am

Հիշեք, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել հիվանդանոց, եթե առկա է...

Ինչպես՞ է ազդում էլեկտրոնային և տաքացվող ծխախոտը հղիության վրա. morevmankan.am
Ինչպես՞ է ազդում էլեկտրոնային և տաքացվող ծխախոտը հղիության վրա. morevmankan.am

Տեխնոլոգիաների զարգացումը չի շրջանցել նաև ծխախոտի արդյունաբերությունը։ Վերջին տարիներին շուկայում են հայտնվել նոր արտադրատեսակներ, որոնք, ըստ արտադրողների...

Վնասակար սովորություններ
Կարո՞ղ է դաշտան լինել հղիության ժամանակ. morevmankan.am
Կարո՞ղ է դաշտան լինել հղիության ժամանակ. morevmankan.am

Հղիության ընթացքում հեշտոցից արյունային արտադրությունը կարող է անհանգստացնել յուրաքանչյուր կնոջ: Ոմանք դա շփոթում են դաշտանի հետ, հատկապես, երբ արտադրությունը...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Հնարավո՞ր է հղիանալ մեկ ձվարանով
Հնարավո՞ր է հղիանալ մեկ ձվարանով

Միակողմանի ձվարանի հեռացումը (օվարիոէկտոմիա) հաճախ հանդիպող վիրահատական միջամտություն է: Այն իրականացվում է ձվարանում բարորակ կամ կիստոզ գոյացությունների, արտահայտված էնդոմետրիոզի...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Նախաիմպլանտացիոն թեստավորում. morevmankan.am
Նախաիմպլանտացիոն թեստավորում. morevmankan.am

Նախաիմպլանտացիոն գենետիկ թեստավորումը (ՆԳԹ, PGT) հնարավորություն է տալիս նախքան իմպլանտացիան ուսումնասիրել էմբրիոնի գեները և քրոմոսոմները: Այս թեստավորումը ցուցված է այն զույգերին, որոնց մոտ նախկինում...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Հղիության վաղ ախտորոշում. ինչո՞ւ է դա կարևոր. morevmankan.am
Հղիության վաղ ախտորոշում. ինչո՞ւ է դա կարևոր. morevmankan.am

Կանայք գիտեն, որ դաշտանի ուշացումը, սրտխառնոցը, թուլությունը, ախորժակի փոփոխությունը և այլ նշաններ ոչ միշտ են վկայում հղիության մասին: Գինեկոլոգները ինքնազգացողության այդ փոփոխությունները համարում են...

Մարդկանց 30 տոկոսը տեղյակ չէ հղիության ընթացքի վրա ծխելու և երկրորդային ծխի բացասական ազդեցության մասին. morevmankan.am
Մարդկանց 30 տոկոսը տեղյակ չէ հղիության ընթացքի վրա ծխելու և երկրորդային ծխի բացասական ազդեցության մասին. morevmankan.am

Համաձայն Հայաստանում իրականացված հետազոտությունների տվյալների, ամեն օր ծխող կանանց քանակը 2023 թվականին կազմել է 2.3%, որը բարձր ցուցանիշ չէ...

Վնասակար սովորություններ
Որքա՞ն ավելի շատ պետք է ուտել հղիության ժամանակ. morevmankan.am
Որքա՞ն ավելի շատ պետք է ուտել հղիության ժամանակ. morevmankan.am

Առաջին եռամսյակում Ձեզ հարկավոր չէ որևէ ավելորդ բաժին ուտել։ Երկրորդ եռամսյակում անհրաժեշտ կլինի օրական լրացուցիչ 340 կալորիա, իսկ երրորդ եռամսյակում՝ օրական շուրջ 450 կալորիա...

Ի՞նչ մթերքից պետք է խուսափել հղիության ժամանակ. morevmankan.am
Ի՞նչ մթերքից պետք է խուսափել հղիության ժամանակ. morevmankan.am

Հղիությունը կնոջ կյանքի, թերևս, ամենասպասված և գեղեցիկ պահերից է, որի ժամանակ ցանկալի է հետևել որոշ կանոնների՝ հատկապես ճիշտ սննդակարգի պահպանմանը։ Պետք է հիշել, որ հղիներն ավելի...

Ինչպե՞ս պահպանել ճիշտ սննդակարգը հղիության ընթացքում. morevmankan.am
Ինչպե՞ս պահպանել ճիշտ սննդակարգը հղիության ընթացքում. morevmankan.am

Սրտանց շնորհավորում ենք հղիության կապակցությամբ․․․

Միևնույն ժամանակ, հղիությունն առաջացնում է մի շարք բնական հարցեր՝ հղիության ընթացքում...

Ալկոհոլի օգտագործումը հղիության ընթացքում
Ալկոհոլի օգտագործումը հղիության ընթացքում

Ալկոհոլի օգտագործումը շարունակում է մնալ հանրային առողջության հիմնական խնդիրներից մեկը, ինչն արդի է նաև Հայաստանում, այդ թվում նաև կանանց շրջանում: Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ