Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հղիություն, ծննդաբերություն

Վահանաձև գեղձը և հղիությունը. nairimed.com

Վահանաձև գեղձը և հղիությունը. nairimed.com

Էնդոկրինոլոգ, բ․գ․թ․ դոցենտ, «Նաիրի» ԲԿ թերապևտիկ ծառայությունների գծով փոխտնօրեն Նոնա Մարտիրոսյանի հետ խոսել ենք վահանձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումների և հղիության ու պտղի վրա դրանց անմիջական ազդեցության մասին և թե ինչ պետք է իմանալ` նախքան հղիության պլանավորումը։

Ի՞նչ ազդեցություն ունի վահանագեղձը կնոջ վերարտադրողական առողջության վրա։

Վահանաձև գեղձի հորմոնները շատ կարևոր դեր են կատարում կնոջ օրգանիզմի վերարտադրողականության` հատկապես դաշտանային ցիկլի և ձվազատման կարգավորման գործընթացում։ Գեղձի հորմոնալ փոփոխությունները կարող են մի շարք վերարտադրողական խնդիրների պատճառ լինել։

Ի՞նչ փոփոխության են ենթարկվում վահանագեղձի գործառույթները հղիության ընթացքում։

Հղիության ընթացքում օրգանիզմի ողջ մետաբոլիզմը, այդ թվում և վահանաձև գեղձի գործառույթները, փոփոխվում են էմբրիոնի աճող պահանջների ապահովման նպատակով։ Հղիության սկզբում, առաջին եռամսյակում, երբ դեռ պտղի վահանաձև գեղձը ձևավորված չէ, հղի կնոջ մոտ դիտվում է վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի ուժեղացում՝ ֆիզիոլոգիական հիպերթիրեոզ։ Իսկ երրորդ եռամսյակում, կարող է դիտվել ազատ թիրոքսինի մակարդակի իջեցում՝ ի հաշիվ թիրեոիդ հորմոնները կապող սպիտակուցի ավելացման։

Կարևոր է, որ հղիության պլանավորումից մինչև երեխայի լույս աշխարհ գալը հղին լինի էնդոկրինոլոգի և գինեկոլոգի հսկողության ներքո՝ հնարավոր վատ զարգացումները կանխարգելելու և առողջ բալիկ ունենալու համար։

Հղիություն պլանավորելիս ի՞նչ պետք է իմանա կինը։

Առաջինը. շատ կարևոր է գնահատել կնոջ վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ վիճակը, աուտոիմուն թիրեոիդ խնդրի առկայությունը, հանգույցների առկայության դեպքում չարորակ նորագոյացությունների ընտանեկան դեպքերի առկայությունը։ Վահանաձև գեղձի գեր- կամ թերֆունկցիա ունեցող կանայք պետք է պլանավորեն հղիությունը դեղորայքային կոմպենսացիայի փուլում։ Այն կանայք, ովքեր ստացել են ռադիոյոդթերապիա թիրեոտոքսիկոզի /գեղձի գերֆունկցիա/ կամ դիֆերենցված քաղցկեղի կապակցությամբ, պետք է պլանավորեն հղիությունը ռադիոյոդթերապիայից առնվազն մեկ տարի անց։

Ո՞րն է վահանագեղձի հորմոնների դերը պտղի ներարգանդային զարգացման փուլում։

Վահանաձև գեղձի հորմոնները շատ կարևոր են պտղի աճի և նորմալ զարգացման գործընթացում։ Այս հորմոնների դերը կարևորվում է հատկապես նյարդային համակարգի, այդ թվում գլխուղեղի, հենաշարժիչ ապարատի, սիրտ-անոթային, սեռական համակարգի ձևավորման ժամանակ։

Հարկ է նշել, որ ռիսկային շրջանը հղիության առաջին եռամսյակն է, քանի որ պտուղն այդ ընթացքում չունի սեփական վահանաձև գեղձ և պտղի համար գործառույթն իրականացնում է ապագա մոր վահանագեղձը։ Պտղի վահանաձև գեղձը լիարժեք ձևավորվում և սկսում է ինքնուրույն գործել 14-16 շաբաթականից հետո։

Անդրադառնանք հղի կանանց օրգանիզմում յոդի քանակին: Ի տարբերություն ոչ հղի կանանց, յոդի պահանջը հղիների մոտ կրկնակի մեծ է, ինչը պետք է լրացնել։ Կան հետազոտություններ, որոնց միջոցով պարզում ենք` յոդը բավարա՞ր է, թե` ոչ, ու, ըստ այդմ, նշանակվում է համապատասխան դեղորայք։

Տարբերվո՞ւմ է հղի կնոջ մոտ վանագեղձի հիվանդությունների ախտորոշումն ու բուժումը։

Վահանագեղձի հետազոտությունները բազմազան են։ Կան կարևորագույն հորմոններ, որոնք պարտադիր հետազոտվում են և՛ հղիների, և՛ ոչ հղի կանանց մոտ։ Հակամարմինները ստուգվում են հիվանդության ախտորոշման սկզբում, ինչպես նաև հղիություն պլանավորելիս։ Երկու դեպքում էլ կատարվում է ուլտրաձայնային հետազոտություն։ Հղի կանանց մոտ պարտադիր կատարվում է ազատ թիրոքսինի և թիրեոտրոպ հորմոնի համատեղ որոշում։ Վերջիններս որոշվում են յուրաքանչյուր եռամսյակում, իսկ դեղորայք ստանալու դեպքում՝ ավելի հաճախ, 4-5 շաբաթը մեկ։

Ի՞նչ բուժում է ենթադրվում:

Ինչպես նշեցի՝ հղիություն պլանավորելիս պետք է անցնել համապատասխան բուժում, եթե առկա է խնդիր ու հորմոնալ վիճակը կոմպենսացնել։ Եթե դա չի կատարվել և ունենք վահանաձև գեղձի թեր կամ գերֆունկցիա, այս երկու դրսևորումներն էլ, իհարկե, բացասական են անդրադառնում պտղի զարգացման վրա։ Սրանք կարող են պատճառ դառնալ բնածին արատների զարգացման, կամ հղիության վաղաժամ ընդհատման համար։

Նման վատ սցենարներից խուսափելու համար առաջին բանը, որ պետք է անել, դա հորմոնալ խախտումն արձանակագրելուն զուգահեռ անմիջապես բուժումը սկսելն է։

Թերֆունկցիայի ժամանակ կատարվում է փոխարինող հորմոնալ թերապիա։ Միակ խնդիրը, որ այս դեպքում ծառանում է, կապված է դեղաչափի չափաբաժնի հետ՝ կապված հղիների համար ընդունված ավելի խիստ պահանջների հետ, համապատասխան հղիության եռամսյակներին։ Սրանից պետք է չվախենալ, քանի որ բուժման ամբողջ ընթացքը հսկվում է բուժող բժշկի կողմից։

Գերֆունկցիայի դեպքում կարևոր է վահանաձև գեղձի ֆունկցիան ընկճող դեղորայքի ընտրությունը․ ընտրվում է այն դեղորայքը, որը չի վնասում պտղին։ Վիրահատական միջամտություն հղի կանանց մոտ կատարվում է այն ժամանակ, երբ բարակ ասեղային պունկցիոն բիոպսիայով հայտնաբերվել է չարորակ նորագոյացության պատկեր կամ առկա է դեղորայքային բուժմանը չենթարկվող արտահայտված դեկոմպենսացիայով վահանաձև գեղձի գերֆունկցիա։ Վերջինիս դեպքում կարող է նույնիսկ դրվի հղիության ընդհատման հարց։

Վիրահատության համար միակ նախընտրելի ժամկետը երկրորդ եռամսյակն է, առաջին և երրորդ եռամսյակում չի կարելի։

Խոսենք հիպոֆունկցիայի և հիպերֆունկցիայի մասին։

Կան որոշակի կլինիկական դրսևորումներ, որոնք բնորոշ են այս կամ այն ֆունկցիոնալ խանգարմանը։
Թերֆունկցիայի նշաններն են` թուլություն, մաշկի չորություն, դյուրհոգնելիություն, մազաթափություն, հիշողության վատացում, քաշի ավելացում, կարող է լինել նաև փորկապություն։

Գերֆունկցիայի դեպքում՝ դյուրագրգիռ պահվածք, սրտի զարկերի արագացում, քրտնարտադրության ուժեղացում, քաշի նվազում և այլն։

Հղիության ընթացքում ուղեկցվող զգացողությունները հաճախ կարող են համադրվել վահանաձև գեղձի կլինիկական դրսևորումների, ախտանիշների հետ, ուստի դժվար է որոշել`գերֆունկցիայի՞, թե՞ թերֆունկցիայի հետ գործ ունենք։ Ուստի պարտադիր է կատարել հորմոնալ քննություն, հայտնաբերել խնդիրը, և, անհրաժեշտության դեպքում` բուժել։

Ո՞ր դեպքերում են հղիներն ընդգրկվում ռիսկի խմբում։

Ռիսկային խմբում ընդգրկվում են այն հղիները, որոնք կարող են ունենալ վահանաձև գեղձի արտահայտված գեր- կամ թերֆունկցիա, կամ չկարգավորվող, դեղորայքին չենթարկվող խնդիր։

Ռիսկային խմբում են նաև այն կանայք, ովքեր ունեն չարորակ գոյացությունների ժառանգական ֆոն, նախկին հղիությունների ժամանակ ունեցել են վահանաձև գեղձի խանգարումներ։

Եթե կինը որոշել է ընդհատել հղիությունը, միևնույն ժամանակ, վերջինիս մոտ առկա է վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարում, կառաջացնի՞ դա հավելյալ բարդություններ։

Գեղձի ախտահարումը հակացուցում չէ հղիության ընդհատման համար, եթե կինը որոշում է կայացրել։ Անկախ դրանից, կինը պետք է հսկվի էնդոկրինոլոգի կողմից և վերականգնի հորմոնալ բալանսը։

Վահանաձև գեղձն ու անպտղությունը

Վահանագեղձի ախտահարումը համարվում է անպտղության կարևոր պատճառներից մեկը։ Այն զույգերն, ովքեր ունեն անպտղության հետ կապված խնդիրներ, պետք է անցնեն վահանաձև գեղձի հորմոնալ հետազոտություն։ Ինչպես արդեն նշեցի՝ այս գեղձը պատասխանատու է կնոջ վերարտադրողականության համար։

Նման խնդրի դեպքում պահանջվում է էնդոկրինոլոգի և գինեկոլոգի կողմից համատեղ բուժում։ Հաճախ, գեղձի հորմոնալ խնդիրները կարգավորելով, կինը հղիանում է։

Արտամարմնային բեղմնավորման դեպքում ևս պետք է կարևորվի այս գեղձի հորմոնների բալանսավորումը, որպեսզի կրկին ապահովի հղիության հաջող ընթացք։

Ամփոփելով ևս մեկ անգամ նշենք՝ ի՞նչ պետք է անի կինը, եթե չպլանավորած հղիություն է և առկա է գեղձի ախտահարում։

Պետք է անմիջապես դիմել էնդոկրինոլոգի և գինեկոլոգի, որպեսզի համատեղ վարեն հղիությունը, բոլոր եռամսյակներում իրականացվեն սահմանված հետազոտությունները, կատարվեն դեղորայքի դոզայի ճշգրտումներ։ Այս ամենին հետևելով՝ հնարավոր է նման իրավիճակում հաջողել, հասնել ցանկալի արդյունքին՝ ունենալ առողջ բալիկ։

Սկզբնաղբյուր. nairimed.com
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հղի կնոջ սննդակարգը. հարցազրույց մակաբարձ-գինեկոլոգ Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am
Հղի կնոջ սննդակարգը. հարցազրույց մակաբարձ-գինեկոլոգ Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am

Ինչպիսի՞ն պետք է լինի հղիի սննդակարգը առողջ ընթացող հղիության ժամանակ:

Հղի կնոջ համար շատ կարևոր է ընդունվող վիտամինների և միկրոէլեմենտների քանակը, որն ապահովում է...

Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am
Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am

Ի՞նչ է զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը՝ մոնիթորինգը, և ինչո՞ւ է կարևոր այդ հետազոտությունը հղիների մոտ:

Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը ոչ ինվազիվ հետազոտություն է և միակ մեթոդն է, որը թույլ է տալիս...

Սրտանոթաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Բժշկի ընդունարանում
Հաճախ տրվող հարցեր. հղի կանանց կենսաբանական սքրինինգ. morevmankan.am
Հաճախ տրվող հարցեր. հղի կանանց կենսաբանական սքրինինգ. morevmankan.am

Ի՞նչ թեստեր են կատարվում հղիության ժամանակ

9-13 շաբաթականում իրականացվում են РАРР-А (պրոտեին-Ա պլազմայում` կապված հղիության հետ...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Արյան հետազոտություն հղիության հայտնաբերման համար. morevmankan.am
Արյան հետազոտություն հղիության հայտնաբերման համար. morevmankan.am

Մարդու խորիոնիկ գոնադոտրոպինը (ՄԽԳ` hCG) հղիության ժամանակ պլացենտայում արտադրվող հորմոն է: Նրա գործառույթն է է ապահովել պրոգեստերոնի սինթեզը դեղին մարմնում` հղիության առաջին շաբաթների ընթացքում...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Կերակրող մոր սնուցումը. հարցազրույց նեոնատոլոգ Աիդա Դանիելյանի հետ. morevmankan.am
Կերակրող մոր սնուցումը. հարցազրույց նեոնատոլոգ Աիդա Դանիելյանի հետ. morevmankan.am

Կրծքի կաթի բաղադրությունը խիստ կարգավորվում է օրգանիզմի կողմից: Եթե մայրը չի սնվում ճիշտ և ժամանակին, մոր օրգանիզմն է ապահովում կաթի ճիշտ բաղադրությունը՝ դառնալով նորածնի համար որպես անփոխարինելի սննդանյութի աղբյուր...

Հոգեբանական անպտղություն. հարցազրույց հոգեբան Էլեոնորա Սաղաթելյանի հետ. morevmankan.am
Հոգեբանական անպտղություն. հարցազրույց հոգեբան Էլեոնորա Սաղաթելյանի հետ. morevmankan.am

Ըստ հետազոտությունների, հոգեբանական անպտղությունը հանդիպում է ամուսնացած զույգերի 4-40%-ի մոտ:  Այն կարող է ախտորոշվել անկախ տարիքից և բացահայտվել միայն այն ժամանակ, երբ զույգը ցանկանում է երեխա ունենալ...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Անպտղություն ԿԻՆ: Անպտղություն
Ասթման և հղիությունը. morevmankan.am
Ասթման և հղիությունը. morevmankan.am

Ասթման հղիների մոտ հաճախակի հանդիպող հիվանդություններից է: Մի կողմից այն ազդում է հղիության ընթացքի վրա, մյուս կողմից՝ հղիությունը կարող է ազդեցություն ունենալ ասթմայի ախտանշանների վրա...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ռենտգենը հղիության ժամանակ. morevmankan.am
Ռենտգենը հղիության ժամանակ. morevmankan.am

Հղի կինը պետք է շատ զգույշ լինի տարբեր հետազոտությունների նկատմամբ, ուշադրություն դարձնի հասանելիք ճառագայթմանը, դրա թույլատրելիությանը...

Ախտորոշում Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Ձվազատումը և հղիությունը. morevmankan.am
Ձվազատումը և հղիությունը. morevmankan.am

Ձվազատումը ձվարանի ֆոլիկուլից հասուն ձվաբջջի պոկվելն է, որը տեղի է ունենում ամիսը մեկ անգամ՝ դաշտանային ցիկլի մեջտեղում: Ցիկլը հաշվարկվում է դաշտանի առաջին օրից` մինչև հաջորդ դաշտանի սկիզբը...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ռինիտը հղիների մոտ. morevmankan.am
Ռինիտը հղիների մոտ. morevmankan.am

Հղիների մոտ ռինիտը տարածված ախտաբանություն է, որը հանդիպում է ապագա մայրերի 30 տոկոսի մոտ: Այն, սովորաբար, վտանգ չի ներկայացնում պտղի և հղիի համար, սակայն սխալ բուժումը կարող է...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Հղիությունը կորոնավիրուսային համավարակի ժամանակ. ի՞նչ անել. morevmankan.am
Հղիությունը կորոնավիրուսային համավարակի ժամանակ. ի՞նչ անել. morevmankan.am

Հղիության ընթացքում համավարակի փուլում կորոնավիրուսային վարակից խուսափելը հղի կնոջ առաջնահերթ խնդիրն է:

Մեր հորդորն է. եթե հղի եք, պետք է նախազգուշական միջոցներ ձեռնարկեք` COVID-19-ով վարակվելուց...

Վարակաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Հղիության հակացուցումները. հարցազրույց մանկաբարձ-գինեկոլոգ Նոնա Ֆրոլովայի հետ. morevmankan.am
Հղիության հակացուցումները. հարցազրույց մանկաբարձ-գինեկոլոգ Նոնա Ֆրոլովայի հետ. morevmankan.am

Կա՞ն, արդյոք, հղիության հետ անհամատեղելի և վտանգավոր վիճակներ:

Հղիությունը հրաշալի, բայց և պատասխանատու վիճակ է ցանկացած կնոջ համար...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Բժշկի ընդունարանում
ՀՀ ԱՆ. COVID-19-ի դեմ պատվաստումը կրծքով կերակրելու ժամանակ
ՀՀ ԱՆ. COVID-19-ի դեմ պատվաստումը կրծքով կերակրելու ժամանակ

Կրծքով կերակրելն օգտակար է կանանց և երեխաների առողջության համար, ուստի Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) խորհուրդ չի տալիս կրծքով կերակրելը դադարեցնել պատվաստման պատճառով...

Սպերմատոզոիդների խտությունը` կարևոր ցուցանիշ. morevmankan.am
Սպերմատոզոիդների խտությունը` կարևոր ցուցանիշ. morevmankan.am

Տղամարդու վերարտադրողական առողջության գնահատման կարևոր ցուցանիշ է սպերմատոզոիդների խտությունը, որը սերմնահեղուկի մեկ մլ-ում տղամարդու սեռական բջիջների քանակն է: Նորմալ խտությունը...

Առողջ տղամարդ Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ