«Բացահայտումներ, որոնք փոխեցին աշխարհը»`շարքից. Կարլ Լանդշտեյներ (1868-1943). արյան խմբերը. Սալուտեմ ամսագիր №2

Արյան հետ կապված մեկ այլ խոշոր բացահայտում կատարվել է Վիեննայում 1900 թվականին։ Ամբողջ Եվրոպան խանդավառված էր արյան փոխներարկման հեռանկարով:

Նախ հայտարարություններ եղան արյան փոներարկման ապշեցուցիչ բուժական արդյունքի մասին, իսկ ամիսներ անց սկսցեին խոսել մահվան դեպքերի մասին։

Ինչո՞ւ էր արյան փոխներարկումը երբեմն անցնում հաջող, երբեմն՝ ոչ։ Ավստրալիացի բժիշկ Կարլ Լանդշտեյները վճռական էր տրամադրված պատասխանը գտնելու հարցում։ Նա խառնում էր տարբեր դոնորների արյան նմուշները և ուսումնասիրում արդյունքները։

Որոշ դեպքերում արյունը հաջողությամբ էր խառնվում, իսկ երբեմն էլ մակարդվում էր և դառնում մածուցիկ։ Դիտարկման արդյունքում Լանդշտեյները հայտնաբերեց, որ արյունը մակարդվում է, երբ ստացողի արյան հատուկ սպիտակուցները, այսպես կոչված հակամարմինները, ռեակցիայի մեջ են մտնում դոնորի էրիթրոցիտների այլ սպիտակուցների՝ հակածինների հետ։ Լանդշտեյների համար դա շրջադարձային պահ էր։ Նա գիտակցեց, որ մարդկային արյունը տարբեր է։ Պարզվեց, որ արյունը կարելի է հստակ բաժանել 4 խմբի, որոնք նա անվանեց A, B, AB և 0։ Պարզվեց նաև, որ արյան փոխներարկումն արդյունավետ է, եթե մարդուն ներարկում են նույն խմբի արյուն։ Լանդ-շտեյների բացահայտումներն անմիջապես կիրառվեցին բժշկական պրակտիկայում։ Մի քանի տարի անց արյան փոխներարկում կատարում էին արդեն ամբողջ աշխարհում՝ փրկելով բազմաթիվ կյանքեր։ Արյան խումբը որոշելու շնորհիվ 1950-ական թվականներից հնարավոր դարձավ օրգանների փոխպատվաստումը։ Այսօր միայն ԱՄՆ-ում յուրաքանչյուր 3 վայրկյանը մեկ իրականացվում է արյան փոխներարկում։ Առանց դրա տարեկան կմահանար մոտավորապես 4,5 միլիոն ամերիկացի։

www.endocrincentr.ru

«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
[email protected]
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ