Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

 

Սալուտեմ 3.2021

Արևային ալերգիա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևային ալերգիա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևային ճառագայթները ոչ միայն տաքացնում են մեզ՝ անասելի ուրախություն պարգևելով հատկապես ձմռան ցրտին, այլև ամրացնում են մեր իմունիտետը։ Սակայն, ցավոք, արևի տակ մնալը որոշ մարդկանց մոտ կարող է ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել։

Արևային ալերգիան արևի ճառագայթների նկատմամբ մաշկի բարձր զգայնությամբ պայմանավորված հիվանդություն է։ Ըստ վիճակագրության` աշխարհում մարդկանց մոտավորապես 20%-ը բախվում է այս հիվանդության հետ։

Արևային ալերգիա ասելով՝ իրականում նկատի են ունենում ֆոտոդերմատիտը կամ ֆոտոդերմատոզը։ Արևի թունավոր կամ ալերգիկ ազդեցությունը դրսևորվում է արևային (ուլտրամանուշակագույն) ճառագայթների և որևէ նյութի փոխազդեցության ժամանակ, որը կարող է գտնվել մաշկի վրա (էկզոգեն ֆոտոդերմատիտ) կամ մաշկի մեջ (էնդոգեն ֆոտոդերմատիտ)։

Մաշկի վնասումների ինտենսիվությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով.

  • արևի տակ գտնվելու տևողությամբ,
  • տարվա եղանակով և տեղանքի աշխարհագրական լայնությամբ,
  • մաշկի ֆոտոտիպով,
  • ռասայով. արևի տակ երկարատև մնալիս նույնիսկ սևամորթների մոտ հնարավոր է արևային այրվածքների առաջացում,
  • տարիքով. տարեցները և երեխաները ավելի քիչ են հակված արևային այրվածքներ ստանալուն,
  • աշխարհագրությամբ, արևոտ երկրներ հանգստանալու մեկնած և լողափին շատ ժամանակ անցկացնող մարդիկ առավել հաճախ են արևային այրվածքներ ստանում,
  • կլինիկական դրսևորմամբ:

Սուր ֆոտոդերմատոզները բաժանում են երկու խմբի.

  • արևային այրվածքի ձևով ընթացող. դրսևորումները՝ էրիթեմա, այտուց, բշտեր և բշտիկներ, օրինակ, դեղամիջոցների նկատմամբ ֆոտոտոքսիկ ռեակցիաներ և ֆոտոֆիտոդերմատիտ։
  • ցանի տեսքով ընթացող. դրսևորումները՝ բծեր, պապուլաներ, վահանիկներ, բշտիկներ, քոր, թաց մակերես և եղնջացան։


Քրոնիկ ֆոտոդերմատոզները (արևային հերոդերմիա, մաշկի տարատեսակ դեգեներատիվ փոփոխություններ) պայմանավորված են արևային լույսի կրկնվող ազդեցությամբ:

Արևային ալերգիան էկզոգեն ֆոտոդերմատիտի տեսքով

Որպես էկզոգեն դերմատիտի առավել վառ օրինակ կարելի է բերել այսպես կոչված մարգագետնային դերմատիտը: Ամռանը՝ ծաղկման շրջանում, շատ մարգագետնային բույսեր արտազատում են հատուկ նյութեր՝ ֆուրոկումարիններ, որոնք նստում են այդ վայրերում գտնվող մարդկանց մաշկի վրա: Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների (ՈՒՄՃ) ազդեցությամբ դրանց նկատմամբ զգայուն մարդկանց մի մասի մոտ կարող են առաջանալ մաշկի կարմրածություն և բշտիկներ (էրիթեմա, բշտեր): Ցանավորումն ուղեկցվում է ուժեղ քորով: Հետագայում մաշկի ախտահարված մասերում պիգմենտացիան երկար պահպանվում է:

Արևից ալերգիա կամ ֆոտոդերմատիտ կարող է առաջանալ նաև այն դեպքում, երբ արևի տակ դուրս գալուց առաջ վերջինիս նկատմամբ զգայուն մարդիկ կրեմ կամ քսուք կիրառեն, օգտագործեն օծանելիք կամ դեզոդորանտ: Օծանելիքի և տարբեր կոսմետիկ միջոցների բաղադրության մեջ մտնող նյութերը կարող են ռեակցիայի մեջ մտնել ՈՒՄՃ-ի հետ և ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել։ Այդպիսի հատկություններով են օժտված, օրինակ, էոզինը, որը կարող է լինել շրթներկի բաղադրության մեջ, որոշ արևապաշտպան քսուքների բաղադրության մեջ մտնող պարաամինաբենզոյաթթուն, բերգամոտի, սրոհունդի, վարդի, մուշկի, սանդալենու յուղը, սամիթի, մաղադանոսի հյութը, բորաթթուն, սալիցիլաթթուն, ֆենոլը, սնդիկային պատրաստուկները և այլն։

Առավել հաճախ արևի ալերգիան դրսևորվում է բաց մաշկով մարդկանց և փոքր երեխաների մոտ, որոնց մաշկի պաշտպանական մեխանիզմները զգալիորեն թույլ են։

Ֆոտոդերմատիտ հաճախ առաջացնում են շատ դեղեր, մասնավորապես, սուլֆանիլամիդները, բարբիտուրատները, ամինազինը, որոշ հակաբիոտիկներ (դոքսիցիկլին, տետրացիկլին), հակահիստամինային դեղերը, սիրտ-անոթային միջոցները (ամիոդարոն, տրազիկոր), ցիտոստատիկները, ոչ ստերոիդ հակաբորբոքիչները (իբուպրոֆեն, ասպիրին), պերօրալ հակաբեղմնավորիչները։

Արևի ճառագայթների նկատմամբ բարձր ռեակցիան հաճախ դրսևորվում է այն ժամանակ, երբ մաշկը «թուլացած» է որևէ լրացուցիչ ազդեցությամբ՝ պիլինգ, տատուաժ։

 



Արևային ալերգիան էնդոգեն ֆոտոդերմատիտի ձևով

Այս խմբի ֆոտոդերմատիտները հազվադեպ են հանդիպում։ Դրանց զարգացման հարցում կարևոր դեր են խաղում օրգանիզմի իմուն համակարգի և տարբեր մետաբոլիկ (նյութափոխանակային) խանգարումները: Էնդոգեն ֆոտոդերմատիտների թվին են պատկանում, մասնավորապես, պորֆիրիան, պիգմենտային քսերոդերման, արևային էկզեման, արևային քորպտիկը, պոլիմորֆ ֆոտոդերմատոզը և այլն։

Այդ ռեակցիաները կարող են ընթանալ երկու մեխանիզմով.

  1. ֆոտոտոքսիկ ռեակցիա (ավելի հաճախ են հանդիպում),
  2. ֆոտոալերգիկ ռեակցիա։


Ինչպե՞ս է դրսևորվում արևային ալերգիան կամ ֆոտոդերմատիտը

Ֆոտոդերմատոզի հիմնական ախտանիշներն են.

  • մաշկի կարմրածություն և բորբոքում,
  • մաշկի թեփոտում,
  • հաճախ ինտենսիվ, այրոցով ուղեկցվող քոր
  • ցանավորումը կարող է լինել ֆոլիկուլիտների (թարախաբշտիկների) կամ պապուլաների ձևով։


Հաճախ այսպիսի վիճակը միանգամից չի զարգանում։ Ի տարբերություն այրոցի, այն կարող է առաջանալ լողափից հեռանալուց մի քանի ժամ անց, իսկ որոշ դեպքերում՝ հանգստավայրից վերադառնալուց հետո։ Ֆոտոտոքսիկ ռեակցիան կարող է դրսևորվել արևի ազդեցությունից մի քանի ժամ հետո, այն դեպքում, երբ ֆոտոալերգիկ ռեակցիան կարող է ի հայտ գալ արևի տակ մնալուց մի քանի օր հետո։

Արևային ալերգիայի զարգացման բարձր ռիսկ կա հետևյալ դեպքերում.

  • ի ծնե բաց մաշկ ունեցող մարդկանց մոտ,
  • հղիների և փոքր երեխաների մոտ,
  • որոշ դեղեր` տետրացիկլինային շարքի հակաբիոտիկներ, սուլֆանիլամիդային պատրաստուկներ, ցավազրկող միջոցներ և այլ դեղորայք գործածող մարդկանց մոտ,
  • արևային ալերգիայով տառապող հարազատների առկայության դեպքում,
  • ատոպիկ դերմատիտի ժամանակ,
  • երբ մաշկը ենթարկվում է որոշակի նյութի, ապա` արևային լույսի ազդեցությանը (բուրավետիչներ, վարակազերծիչ միջոցներ, քիմիական նյութեր, որոնք կիրառվում են արևապաշտպան միջոցներում),
  • սոլյարիների չարաշահման պարագայում,
  • կադմիումի աղերի կիրառմամբ կոսմետիկ միջոցառումներից հետո` (տատուաժ, քիմիական պիլինգ)։


Ֆոտոսենսիբիլիզատորները՝ որպես արևային ալերգիայի պատճառ

Կան բանջարեղեններ, մրգեր և բույսեր, որոնց դիպչելիս մաշկի տվյալ հատվածը արևի նկատմամբ դառնում է առավել զգայուն։ Մանգոյի կեղևը, լայմի հյութը, բլդըրղանը, նեխուրը կարող են հանգեցնել մաշկի՝ արևի հետ շփվող մակերևույթի գույնի ժամանակավոր մգացման։ Հիմնական ֆոտոտոքսիկ մրգերը և բանջարեղեններն են՝ նեխուրը, գազարը, բրինձը, մաղադանոսը, բլդրղանը, ինչպես նաև՝ ցիտրուսների որոշ տեսակներ։ Այդ պատճառով լողափ գնալուց առաջ խորհուրդ չի տրվում կիրառել նարինջ, մանդարին կամ թուրինջ։ Եթե մաշկի վրա այս մրգերի հյութերի կաթիլներ ընկնեն, այդ տեղում կարող է այտուց, կարմրություն և քոր առաջանալ։ Որքան ակտիվ է արևը, այնքան օրգանիզմի ռեակցիան սուր կլինի։

Արևային ալերգիայի (ֆոտոդերմատիտի և ֆոտոդերմատոզի) կանխարգելումը

Ցավոք, այս ալերգիայի կանխարգելման մեթոդներն այնքան էլ շատ չեն։

Գործածեք հայտնի բրենդների բարձր լուսապաշտպանությամբ արևապաշտպան միջոցներ յուրաքանչյուր երկու ժամը մեկ պարբերականությամբ։ Ուշադրություն դարձրեք, որ քսուքը նախատեսված լինի UVB ճառագայթներից (SPF) և UVA ճառագայթներից (PPD) պաշտպանելու համար, որոնք ազդում են ֆոտոդերմատոզի առաջացման վրա։

Ֆոտոալերգիայի կանխարգելման ցուցումները.

  • նվազագույնի հասցնել օծանելիքի և կոսմետիկայի կիրառումը արևի տակ մնալու ժամանակահատվածում,
  • նախքան լողափ գնալը կամ արևի տակ մնալը որևէ լուրջ կոսմետիկ միջոցառում չկատարել (հղկեցում, փիլինգ և այլն),
  • չընդունել դեղեր, որոնք բարձրացնում են մաշկի զգայնությունը ՈՒՄՃ նկատմամբ,
  • չկիրառել ջրակայուն արևապաշտպան քսուքներ, լողափ գնալիս ընտրությունը կատարել հօգուտ ջրալույծ հիմքերի,
  • արևային լոգանք ընդունել առավոտյան ժամը 6:00-10:00-ը և երեկոյան ժամը 16:00-19:00-ը,
  • պաշտպանվել արևից բնական գործվածքներից՝ բամբակից և վուշից կարված հագուստի և գլխարկի միջոցով։


Ինչպե՞ս վերացնել արևային ալերգիայի դրսևորումները, եթե բժշկի դիմելու հնարավորություն չկա։

Ո՜չ մի կերպ։ Միայն բժիշկը կարող է հասկանալ, թե մաշկի դրսևորումները ֆոտոտոքսիկ ռեակցիանե՞ր են, թե՞ այլ հիվանդության արտահայտություններ։ Հաճախ «ժողովրդական» մեթոդները միայն խորացնում են տոքսիկ և ալերգիկ ռեակցիաների ընթացքը։

Կարևոր է.

  • Ֆոտոտոքսիկ ռեակցիա կարող է տեղի ունենալ լողափից հեռանալուց մի քանի ժամ հետո։
  • Ֆոտոալերգիկ ռեակցիան կարող է դրսևորվել նույնիսկ արևի տակ լինելուց մի քանի օր հետո։
  • Ցանավորման դեպքում դիմեք մաշկաբանի։
  • Բժիշկը տեղային և ներքին բուժում կնշանակի։


https://med135.ru, https://kvd11.ru, https://forestmed.by


«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
magazinesalutem@gmail.com
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

 

 

Սկզբնաղբյուր. «Սալուտեմ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր, N3
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Աուտիզմը՝ որպես զարգացման ընդհանուր խանգարում. Սալուտեմ ամսագիր №3
Աուտիզմը՝ որպես զարգացման ընդհանուր խանգարում. Սալուտեմ ամսագիր №3

Հոգեբանական զարգացման ընդհանուր խանգարումները բնորոշվում են սոցիալական փոխհարաբերություններում և հաղորդակցման ոլորտում որակական շեղումներով, ինչպես նաև հետաքրքրությունների...

Առողջ երեխա Հոգեկան առողջություն
Գլաուկոմա. Սալուտեմ ամսագիր №3
Գլաուկոմա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Գլաուկոման հիվանդություն է, որն ախտահարում է տեսողական նյարդը և հանգեցնում անդառնալի կուրության։ Այն անդառնալի կուրության հիմնական պատճառներից է և նման հիվանդությունների շարքում գրավում է երկրորդ տեղը...

Ակնաբանություն
Ճանապարհորդի դեղատուփը. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ճանապարհորդի դեղատուփը. Սալուտեմ ամսագիր №3

Սկսվել է երկար սպասված արձակուրդային հրաշալի ժամանակաշրջանը։ Ձմեռվա երկար երեկոներին շատերս էինք երազում, թե ինչպես պիտի կապենք ճամպրուկները, ընտրում էինք ճամփորդական երթուղիներ...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն
«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Խոստովանում է՝ եթե նորից վիճակվեր ընտրություն կատարել, ապա կրկին բժշկի մասնագիտությունը կընտրեր։ Իր հաջողությունների ու ձեռքբերումների, հաղթահարած դժվարությունների մասին վաստակաշատ...

Բժշկի ընդունարանում Բժիշկներ
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Մեր հայրենակից Սարգիս Կիրամիջյանը, որ բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում, իր մասնագիտական ուղին մանուկ հասակում է ընտրել։ Փոքրիկ Սարգսի վրա խոր ազդեցություն էր թողել սիրելի պապիկը, որ երկար տարիներ տառապում էր...

Բժշկի ընդունարանում Բժիշկներ
Կոփում. Սալուտեմ ամսագիր №3
Կոփում. Սալուտեմ ամսագիր №3

Կոփման ընդհանուր կանոնն ամեն օր սխրանք գործելն է։ Եթե սովորել եք երկար ժամանակ կիրառվող որևէ մեթոդի, ժամանակն է ընդլայնել հնարավորությունների հորիզոնները...

Առողջ ապրելակերպի հիմունքները
Ինչպես խնամել ոտքերը. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ինչպես խնամել ոտքերը. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ոտքերն օգնում են տեղաշարժվել ամբողջ օրվա ընթացքում: Ամեն օր քայլքի ժամանակ ոտքերը, փաստորեն, իրենց վրա կրում են քաշը կրկնակի գերազանցող ծանրաբեռնվածություն: Այդ պատճառով շատ կարևոր է խնամել դրանք...

Մարմնի խնամք
Ինչ պետք է իմանալ ջերմային կամ արևային հարվածի մասին. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ինչ պետք է իմանալ ջերմային կամ արևային հարվածի մասին. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ջերմային հարված սովորաբար տեղի է ունենում, երբ մարդը գերտաքանում է։ Դա կարող է պատահել աշխատելիս, մարզվելիս կամ պարզապես շոգ վայրում գտնվելիս։ Ջերմային հարվածը չբուժելու դեպքում կարող են վնասվել ներքին օրգանները...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն
Արևային ճառագայթում: Արևային բռնկումները՝ բարձր ճառագայթման վտանգ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային ճառագայթում: Արևային բռնկումները՝ բարձր ճառագայթման վտանգ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևը լույսի և ջերմության աղբյուր է, որն անհրաժեշտ է Երկրի ամբողջ կենդանական աշխարհին։ Լույսի ֆոտոններից բացի այն արձակում է կոշտ իոնիզացնող ճառագայթներ, որոնք բաղկացած են հելիումի միջուկից և պրոտոններից...

Ռադիոլոգիա և այրվածքաբանություն
Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Տարիներ շարունակ արևային լույսի կանոնավոր ներգործությունը կարող է հանգեցնել մաշկի վաղաժամ ծերացման՝ արևային հերոդերմիայի, համախտանիշի, որը պայմանավորված է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների...

Ծերություև և երկարակեցություն Մաշկաբանություն Առողջ և գեղեցիկ
Արևային այրվածքներ: Ինչո՞վ է վտանգավոր արևային այրվածքը. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային այրվածքներ: Ինչո՞վ է վտանգավոր արևային այրվածքը. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևային այրվածքներն առաջանում են մաշկի վրա ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ավելցուկային ազդեցության հետևանքով, ընդ որում, ուլտրամանուշակագույն-B ճառագայթների սպեկտրի ալիքները...

Մաշկաբանություն Ռադիոլոգիա և այրվածքաբանություն
Ամառային ըմպելիքներ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ամառային ըմպելիքներ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ստորև ներկայացվում են ամենատարածված ըմպելիքները, որոնք բժիշկները խորհուրդ են տալիս գործածել ամռանը ծարավը հագեցնելու համար։ Դրանցից յուրաքանչյուրի օգտակարությունը գնահատվել է տասը բալանոց սանդղակով...

Սնունդը և առողջությունը
Երեխայի անվտանգությունը ջրում և ջրի մոտակայքում. Սալուտեմ ամսագիր №3
Երեխայի անվտանգությունը ջրում և ջրի մոտակայքում. Սալուտեմ ամսագիր №3

Երեխաները շատ են սիրում լողալ. դա կոփում է նրանց, օգնում է ամրացնել առողջությունը։ Սակայն որպեսզի երեխաները ջրում ո՛չ միայն ուրախ, այլ նաև անվտանգ ժամանակ անցկացնեն, ծնողները պետք է հետևեն մի քանի պարզ...

Առողջ երեխա
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչպե՞ս ամռան տապին պաշտպանել մաշկը։ Ի՞նչ վտանգներ կարող են առաջանալ արևի ճառագայթների տակ երկար պառկելու դեպքում։ Արևապաշտպան միջոցների ճիշտ ընտրությունը կարևո՞ր է։ Այս մասին զրուցել ենք մաշկաբան...

Մաշկաբանություն Բժշկի ընդունարանում Առողջ և գեղեցիկ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ