Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ջուլիետա Սահակյանի բուժարանը

Եղեսպակ - Шалфей - Salvia officinalis

Եղեսպակ - Шалфей - Salvia officinalis

Եղեսպակ բժշկականը շրթնածաղկավորների ընտանիքին պատկանող, մինչեւ 75սմ բարձրության հասնող բազմամյա խոտաբույս է:

Ընձյուղները բազմաթիվ են: Տերեւները կոթունավոր, ամբողջաեզր, ձվաձեւ, երկարավուն, նոր բացվողները՝ սպիտակ խավապատ են: Ծաղիկները սպիտակ են, վարդագույն կամ մանուշակագույն: Ծաղկաբույլը հուրանաձեւ է: Մեղրատու բույս է՝ 70-150 կգ համեղ ու բուրավետ մեղր 1 հեկտարից: Պարունակում է եթերային յուղեր՝ մինչեւ 2.5%, ասկորբինաթթու՝ 500մգ/100գ, օսլա, սպիտակուցներ, խեժ:


Քչերին է հայտնի որ բույսը պարունակում է ապիգենին ու լյութեոլին ֆլավոններ, որոնք ունեն հակաբորբոքային, հակաօքսիդանտ, քաղցկեղային բջիջները տրոհող, ուղեղի աշխատանքն ակտիվացնող ու հիշողությունը լավացնող ազդեցություն: Հայտնաբերվել են նաեւ օլեինի, ուրսոլի, ֆումարի, քլորոգենի, սուրճի ու այլ թթուներ, նիկոտինամիդ:


ԵղեսպակԵղեսպակն ունի նյարդերը հանգստացնող, քնաբեր, հակասնկային, արյունարգել հատկություն: Թուրմով լվանում են գլուխը միգրենի (նաեւ մազաթափության ) դեպքում, չոր խոտի փոշու հոտը վերադարձնում է ուշագնաց մարդու գիտակցությունն ու կանխում է գլխապտույտը: Նվազեցնում է շաքարի պարունակությունն արյան մեջ: Պարունակում է էսթրոգենանման նյութեր՝ կիրառվում է կանանց հիվանդությունների ու դաշտանադադարի դեպքում: Ուսումնասիրվել է եղեսպակի ազդեցությունն ուղեղի կոգնիտիվ ֆունկցիայի ու, հատկապես, Ալցհայմերի հիվանդության վրա: Եղեսպակի տերեւից ու ծաղկից ստացված պատրաստուկներն օգտակար են տարեցներին: Բուժական նպատակներով ու որպես համեմունք օգտագործելու համար հավաքում են ցողունի վերին հատվածն ու տերեւը, ծաղկման սկզբից մինչեւ հոկտեմբեր: Բույսի եթերային յուղն օգտագործվում է օծանելիքի ու օճառի արտադրությունում:


Եղեսպակի կիրառությունը հայկական բժշկությունում. դեղատոմսեր


Բույսի հայերեն այլ անվանումներն են մատնոցխոտ, մեղրթերթ, քարձանձ, իսկ Ամիրդովլաթ Ամասիացին անվանել է՝ «ըղտու լեզու», հավանաբար այն պատճառով, որ ծաղիկը երկշուրթ է: Բույսի բուժիչ հատկությունների մասին նա գրել է. «Եթե կինը խմի եղեսպակի եփուկի ջուրը, դաշտանը կառատանա եւ արգանդը կմաքրվի մեռած պտղից: Այս բույսի հյութով գլուխը լվանալու դեպքում մազերը սեւ գույն կստանան:

 

ԵղեսպակԵփուկի ջրով լողանալու դեպքում կանցնի մաշկի քորը, ցանը, կբուժվեն խոցերը: Եթե մեկ կարաս գինուն 200 գրամ եղեսպակ (10:1) խառնեն, ապա կօգնի երիկամների, միզապարկի ցավի, հազի, մարմնի թուլության դեպքում եւ դաշտան կառաջացնի»:


Թուրմ. չորացրած, փոշի դարձրած եղեսպակի 2 ճ.գ. խոտի վրա լցրեք 400 մլ եռջուր, 30 րոպե թրմեք, քամեք: Խմեք 130-ական մլ, օրը 3 անգամ` բրոնխիտի, երիկամների, ստամոքսի, աղիների, միզապարկի, լեղապարկի ու լյարդի բորբոքումների, խոլեցիստիտի դեպքում: Թարախային վերքերը լվացեք ավելի խիտ թուրմով (4 ճ.գ.) կամ դրեք թրջոց:


Հիշողությունը լավացնող. եղեսպակի չոր, տերեւն ու ծաղիկը դարձրեք փոշի, խառնեք (2:1): Հումքի 1 թ.գ. 1 ժամ թրմեք 300 մլ եռջրում: Խմեք 100-ական մլ օրը 3 անգամ, ուտելուց 30 րոպե առաջ:


ԵղեսպակԼնդերի, կոկորդի հիվանդություններ. լցրեք 1-ական թ.գ. եղեսպակի տերեւ ու կաղնու կեղեւ տարբեր տարաների մեջ, ավելացրեք 100-ական մլ եռջուր, 10 րոպե եփեք, 30 րոպե թրմեք: Քամելուց հետո եփուկները խառնեք եւ կատարեք ողողում:


Ստամոքսի խոց. եղեսպակի ու ջղախոտի (եզան լեզու) չոր տերեւները մանրացրեք, խառնեք (1:1): 1 թ.գ. հումքը լցրեք 150 մլ եռջրի մեջ, խառնեք, 5 րոպե եփեք, 1 ժամ թրմեք: Խմեք օրը 1 անգամ՝ 100մլ: Շարունակեք 20 օր: Խորհրդակցեք բժշկի հետ:


Անգինա. եղեսպակի 2 ճ.գ. չոր խոտն ու սխտորի 4-5 ատամիկ մանրացրեք, ավելացրեք 1լ եռջուր, տարան ծածկեք, 15 րոպե եփեք եռացող ջրային բաղնիքի վրա, 45 րոպե թրմեք, քամեք: Յուրաքանչյուր 30 րոպեն մեկ կատարեք ողողոմ:


Մրսածություն. եղեսպակի չոր տերեւը փոշի դարձրեք, խառնեք մեղրին (1:10): Կերեք 1-ական թ.գ., օրը 3 անգամ՝ 100 մլ գոլ հանքային ջրի հետ:


ԵղեսպակԵղեսպակի 10 գ չոր, փոշի տերեւը լցրեք 1լ սպիտակ գինու մեջ, հասցրեք եռման ջերմաստիճանի, 3 րոպե եփեք, 1 ժամ թրմեք: Խմեք 50-ական մլ՝ ժամը 1 անգամ:


Դաշտանադադար. խմեք օրը 3 անգամ, 2-ական թ.գ. ղեսպակի տերեւից քամված թարմ հյութ:


ԶԳՈւՇԱՑՈւՄ: Նվազեցնում է կերակրող մայրերի կաթը: Հակացուցված է հղիներին, վահանագեղձի ցածր ֆունկցիայի, անհատական անընկալունակության դեպքում: ՀՀ-ում մշակվում են Բրազիլիայից բերված եղեսպակ փայլունն (S. Splendes) ու այլ տեսակներ՝ ծաղկազարդարման համար: Բուժման նպատակով օգտագործեք միայն դեղատնից գնվածը:

Հեղինակ. Ջուլիետա ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Բուժումներ խուրմայով. 168.am
Բուժումներ խուրմայով. 168.am

Բուժիչ նամակներ Փյունիկյան արմավենին մինչև 8 մ բարձրությամբ խոշոր, երկար տերևներով սլացիկ ծառ է։ Պտուղները կազմում են խիտ ողկույզներ, որոնց երկարությունը և տրամագիծը չափվում են մի քանի մետրով...

Սնունդը և առողջությունը
Բուժում են սերմերը. 168.am
Բուժում են սերմերը. 168.am

Յուրաքանչյուր սերմ հայտնվելով բարենպաստ պայմաններում` փոքրիկ ծիլ է տալիս, որը կախված գենետիկ ծրագրից` դառնում է խոտաբույս, թուփ, ծառ, լիանա, ջրիմուռ, և այլն։ Մարդը հնագույն ժամանակներից հասկացել է...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Մեղրատու, բուժիչ ոզնենին. 168.am
Մեղրատու, բուժիչ ոզնենին. 168.am

Բուժիչ նամակներ Ոզնենիների ենթաընտանիքը (Echinops) ընդգրկում է մոտ 125 տեսակներ. պատկանում է բարդածաղկավորների ընտանիքին։ Հայաստանում հանդիպում են ոզնենիների մոտ մեկ տասնյակ տեսակներ...

Դեղաբույսեր
Հալվե – Алоэ - Aloe
Հալվե – Алоэ - Aloe

Թաղաղուազգիների ընտանիքին (Xanthorrhoeaceae, Asphodelaceae ենթաընտանիքի) պատկանող բազմամյա միաշաքիլավոր խոտաբույսերի, թփերի, հազվադեպ՝ ծառերի ու լիանաների ցեղ է, որի գիտական անվանումը...

Դեղաբույսեր
Խուլ եղինջ - Яснотка - lamium
Խուլ եղինջ - Яснотка - lamium

Շրթնածաղկավորների (Labiatae) կամ նույնն է խուլ եղինջազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր խոտաբույսերի ցեղ է: Ըստ The Plant List (2013) Խուլ եղինջ ցեղը ընդգրկում է 30 տեսակներ...

Դեղաբույսեր
Մատնունի - Лапчатка - Potentilla
Մատնունի - Лапчатка - Potentilla

Մատնունի ցեղն ընդգրկում է մոտավորապես 300 (այլ տվյալներով՝ 500) տեսակներ, որոնք վարդազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր խոտաբույսեր են: Ցեղի անվանումն առաջացել է լատիներեն...

Դեղաբույսեր
Թավշածաղիկ - Бархатцы - Tagetes
Թավշածաղիկ - Бархатцы - Tagetes

Աստղածաղկավորների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա երկշաքիլավոր խոտաբույսերի ցեղ է, որն ընդգրկում է մոտավորապես 59 տեսակներ: Ցողուններն ուղղահայաց են, ամուր: Կազմում են հավաքված կամ տարածված...

Դեղաբույսեր
Զանգակածաղիկ - Колокольчик - Campanula
Զանգակածաղիկ - Колокольчик - Campanula

Զանգակազգիների (Campanulaceae) ընտանիքին պատկանող ավելի քան 80 ցեղերից մեկն է: Զանգակների ցեղն ընդգրկում է մոտավորապես 475 (GRIN) տեսակներ, որոնք միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսեր են: Դասակարգում...

Դեղաբույսեր
Գորտնուկ (Հրանուկ) - Лютик (Едкиж) - Buttercup (Ranunculus)
Գորտնուկ (Հրանուկ) - Лютик (Едкиж) - Buttercup (Ranunculus)

Գորտնուկազգիների (Ranunculaceae) ընտանիքին պատկանող միամյա, երկամյա կամ բազմամյա բույսերի ցեղ է, որն ընդգրկում է Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտիներում, Նոր Զելանդիայում ու Ավստրալիայում...

Դեղաբույսեր
Դաշտափուշ - Бодяк полевой - Cirsium arvense L.
Դաշտափուշ - Бодяк полевой - Cirsium arvense L.

Աստղածաղկավորների (Asteraceae) ընտանիքին պատկանող երկամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր, քիստավոր խոտաբույսերի ցեղ է: Ընդգրկում է մոտ 250, ըստ The Plant List ցանկի` 484 ենթատեսակներ, որոնք հիմնականում...

Դեղաբույսեր
Դանդուռ բանջարանոցային - Портулак огородный - Portulaca oleracea
Դանդուռ բանջարանոցային - Портулак огородный - Portulaca oleracea

Դանդուռ բանջարանոցայինը միամյա բույս է, պատկանում է դանդուռազգիների ընտանիքին (Portulacaceae), որն ընդգրկում է ավելի քան 100 տեսակներ: Ըստ որոշ տեղեկությունների հայտնի է եղել ավելի քան 10.000 տարի առաջ...

Դեղաբույսեր
Կորնգան ցանքային - Эспарцет песчаный (Эспарцет посевной) - Onobrychis arenaria (Kit) L.
Կորնգան ցանքային - Эспарцет песчаный (Эспарцет посевной) - Onobrychis arenaria (Kit) L.

Կորնգանը (Onobrychis Adans) բակլազգիների ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ միամյա, խոտաբույս է կամ` թուփ: Լատիներեն գիտական անվանումը ծագում է հունարեն «onos»` ավանակ եւ «brich»` կրծոտել բառերից...

Դեղաբույսեր
Անմոռուկ - Незабудка - Myosotis
Անմոռուկ - Незабудка - Myosotis

Անմոռուկների (Myosotis) ցեղը պատկանում է գաղտրիկազգիների (Boraginaceae) ընտանիքին: Հայտնի են անմոռուկի 50 տեսակներ, որոնք Եվրասիայում, Ամերիկայում, Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում ու Նոր Զելանդիայում...

Դեղաբույսեր
Ծիրանաչիր. օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնող մթերք
Ծիրանաչիր. օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնող մթերք

Ծիրանենու պտղաչիրն օրգանիզմն ամրացնող հրաշալի մթերք է, որի 100գ զանգվածի էներգետիկ արժեքը 241 կկալ է: ՌԴ «Будьте здоровы» (Спец. выпуск, 21.2012) խմբագրակազմը առաջարկում է հիվանդություններից ապաքինվող...

Սնունդը և առողջությունը
Բատատ՝ նույնն է քաղցր կարտոֆիլ կամ երկարակեցության արմատ
Բատատ՝ նույնն է քաղցր կարտոֆիլ կամ երկարակեցության արմատ

Բատատը [Ipomoea batatas (сладкий картофель, батат)] պատատուկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա բույս է, իսկ մորմազգի պատատեսը (կարտոֆիլ)՝ այսինքն «քաղցր կարտոֆիլ» անվանումը, որեւէ գիտական հիմք չունի...

Սնունդը և առողջությունը Դեղաբույսեր

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ