Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ջուլիետա Սահակյանի բուժարանը

Խուրման ու առողջությունը

Խուրման ու առողջությունը

Խուրման էբենազգիների ընտանիքին պատկանող բույս է, որի ենթատեսակների բուսաճական հատկությունների ու պատմական անցյալի մասին գրված է հեղինակի (Ջ. Ս.) «Արքայանարինջ՝ բուժում է ոչ միայն պտուղը» ու «Աստվածային արքայանարինջ» հոդվածներում: Սակայն բույսի քիմիական կազմն ու օգտակար ազդեցության ոլորտն ունեն ավելի մանրակրկիտ նկարագրության կարիք:

 

Խուրմայի պտուղը պարունակում է հակաօքսիդանտ հատկություն ունեցող կեմպֆերոլ, կվերցետին ու միրիցետին ֆլավոնոլներ: Միրիցետինն (275-300մկգ /100գ չոր պտղում) ունի նաեւ ոսկրային հյուսվածքն ամրացնող ազդեցություն: Միրիցետինով հարուստ սննդակարգը նվազեցնում է ենթաստամոքսային ու շագանակաձեւ գեղձերի քաղցկեղի զարգացման հավանականությունը (չիչխան, կաղամբ, քաղցր պղպեղ, լոբի եւ այլն):

 

ԽուրմաՊարունակում է գալաթթու (4,5-28,8մգ/100գ չոր պտղում), որը կանխարգելում է Պարկինսոնի ու Ալցհայմերի հիվանդությունների զարգացումը [Lui Y, Pukata T. L. et. al. Callic acid. Inhibits amyoid fibril formation. Bioorganic and Medicinal Chemistry Letters (23). 09.2013]:

 

Նման նյութեր է պարունակում նաեւ մանր պտուղներ տվող խուրմա կովկասյանի տերեւը: Եգիպտացի գիտնականներն ուսումնասիրել են տերեւից ստացված ջրային ու ոգեթուրմերի ազդեցությունը, որոնք ունեն հակաօքսիդանտ, հակաբորբոքային, լյարդը պաշտպանող հատկություն ու նաեւ շրջափակում են թվով 9 քաղցկեղածին բջիջների աճն օրգանիզմում (ապոպտոզ):

 

 Խուրմայի պտուղը շատ օգտակար է հիպոտոնիայի, ուժասպառության, անոռեքսիայի դեպքում, քանի որ պարունակում է արյան ճնշումը բարձրացնող միկրոտարր` ռուբիդիում (օրգանիզմին անհրաժեշտ 1 օրվա չափաբաժնի 63%-ը, 100գ պտղամսում): Նույն քանակում պարունակում է գլյուկոզայի 1 օրվա պահանջարկի 57%-ը, որն ապահովում է բջիջների արագ բազմացմանն ու աճին նպաստող էներգիայով: Պտուղը պարունակում է նաեւ պանտոտենաթթու (7.6 մգ, պահանջարկը` 5-15 մգ), որի դերն օրգանիզմում արժեւորվում է մի քանի պատճառներով:

Ա. Կարգավորում է նյարդային համակարգի, մակերիկամների, վահանագեղձի գործունեությունը:

ԽուրմաԲ. Պանտոտենաթթվի սակավության ժամանակ ստեղծվում են նախապայմաններ` ճարպակալման, կնճիռների քանակի ավելացման, ծերացման գործընթացքի արագացման համար:

Գ. Հատկապես անհրաժեշտ է հղիության շրջանում (օրը 15մգ):

Դ. Պանտոտենաթթուն անհրաժեշտ է կոէնզիմ A խմորիչի գոյացման համար, առանց որի անհնարին է ճարպաթթուների ու ֆոսֆոլիպիդների արտադրությունը: Կոէնզիմ A-ն ապահովում է օրգանիզմի բոլոր (մոտ 70 տրիլիոն) բջիջները «մաքուր» էներգիայով` ի տարբերություն գլյուկոզայի, որի տրոհման հետեւանքով առաջանում են ջուր, ածխաթթու գազ ու անջատվում է էներգիա: A- խմորիչը բնության հրաշք է, որն առանցքային դեր է կատարում «կյանքի կենսաքիմիայում»:

 

Պատկերացրեք. հոգնածության, սրտի աշխատանքի կամ շնչառության անբավարարության դեպքում խուրմայի 1-2 պտուղն արագորեն կկարգավորեն այդ խնդիրները: A-խմորիչն իջեցնում է խոլեսթերինի մակարդակը, պաստում է ճարպերի «այմրանը», իսկ անջատված էներգիան սնում է մկանները: Մագնեզիումը (56 մգ կամ օրվա պահանջարկի 14%-ը 100 գ հումքի մեջ) A խմորիչի լավագույն դաշնակիցն է (տե՛ս, Ջ. Ս., «Մակրոտարրերն արեւածաղկում», Med. practic):

Հետեւություն: Պանտոտենաթթվի առկայության շնորհիվ խուրման նպաստում է մարդու աշխատունակության բարձրացմանը, հանգսացնում է նյարդերը, ունի նիհարեցնող ազդեցություն: Մագնեզիումը կանխարգելում է քարերի առաջացումը երիկամներում:

ԽուրմաԽուրման հարուստ է յոդով (50-60 մկգ կամ օրվա պահանջարկի 40%-ը), որն անհրաժեշտ է մտավոր զարգացման, վահանագեղձի ու հիպոֆիզի կանոնավոր աշխատանքի համար, պաշտպանում է ճառագայթումից: Յոդն անհրաժեշտ է հղիներին ու կերակրող մայրերին (խորհրդակցեք բժշկի հետ): Պարունակում է զգալի քանակությամբ կոբալտ (3.64 մկգ կամ 36.4%), որը նպաստում է երկաթի յուրացմանն ու հեմոգլոբինի գոյացմանը: Կոբալտն ի զորու է սահմանափակել թթվածնի հոսքը դեպի քաղցկեղածին բջիջները:

 

Խուրմայի պտղամսում բարենպաստ է կալիումի ու նատրիումի իոնների հարաբերությունը՝ K:NA=14, որի շնորհիվ կանխարգելվում է այտուցների առաջացումն ու նվազում է երիկամների ծանրաբեռնվածությունը: Հարուստ է կարոտինային նյութերով. բետա-կարոտին՝ 24%, ալֆա-կարոտին՝ 5.3%, բետա-կրիպտոքսանտին՝ 28.9%, լյութեին+զեաքսանտին՝ 13.9%, լիկոպին՝ 3.2% (տե՛ս, Ջ. Ս., «Դդումը որպես կարոտինային նյութերի մատակարար», MP): Քիչ են պուրինները՝ 1.7%, պարունակում է պեկտին՝ 17%, որը լավացնում է մարսողությունն ու հեռացնում է վնասակար նյութերը, բջջանք՝ 10.4%, բուսական ստերոլներ՝ 7.9%, որոնք նվազեցնում են խոլեսթերինը:

 

ԽուրմաԽուրմայի պտուղը պարունակում է գլյուկոզայի յուրացմանը նպաստող քրոմ՝ 15.8%, վանադիում՝ 16.3%, լիթիում՝ 28.1% (կամ 28.1 մկգ), մանգանեղ 17.8%: Հետաքրքիր է միկրոտարր լիթիումի դերը, որը կիրառվում է հոգեկան հիվանդությունների պարագայում: Սակայն լիթիումը արգելափակում է թիրոքսինի գոյացումը, առաջացնում է առիթմիա, հիպերտոնիա, կարող է վնասել երիկամները: Մեկ օրվա անհրաժեշտ չափաբաժինը մոտ 100 մկգ է, սննդամթերքում պարունակվող լիթիումը գրեթե լիովին յուրացվում է օրգանիզմում: Հղիության շրջանում խստիվ հակացուցված է լիթիում պարունակող դեղորայքի (հակադեպրեսանտ) օգտագործումը:

 

Սակայն խուրման լիթիումի պարունակության շնորհիվ կարող է օգտակար լինել կանանց դաշտանադադարի շրջանում:

 

Խուրման պարունակում է նաեւ կալիում՝ 11%, ծծումբ՝ 6.9%, ֆոսֆոր՝ 5.3%, երկաթ՝ 16.8%, մոլիբդեն՝ 15%, պղինձ՝ 11.3%, վիտամին C՝ մինչեւ 52.5%, բիոտին՝ 15%, ջուր՝ 81.5%, մոխիր՝ 0.6 գ, սպիտակուց՝ 0.5 գ, ճարպեր՝ 0.2-0.5 գ, սախարոզա՝ 1.54 գ, ածխաջրեր՝ 16.9 գ, չի պարունակում օսլա: 100գ պտղամսի էներգետիկ արժեքը 67 կկալ է, պարզ ու բարդ շաքարների պարունակությունը` 15.3 գ:

Դեղատոմսեր

ԽուրմաՄիզամուղ, լեղաքարային հիվանդություն. 4 հատ միջին չափի խուրմայի պտուղը կտրատեք, առանց կորիզները հեռացնելու եփեք 300 մլ ջրի մեջ` մինչեւ եռման ջերմաստիճանի հասնելը, 15 րոպե թրմեք: Խմեք 150-ական մլ, օրը 2 անգամ, ուտելուց առաջ, եւ կերեք 2-ական եփած պտուղ: Հեռացնում է նատրիումի աղերը, մաքրում է երիկամները:

Բալասան սրտի համար. դդմի պտղամիսը եփեք, տրորեք, խառնեք խուրմայի թարմ հյութ (1:1): Կերեք 1-2 ճ.գ.՝ օրը 3 անգամ:

Սակավարյունություն. խմեք 50-ական մլ խուրմայի թարմ հյութ` օրը 3 անգամ, ուտելուց առաջ:

Քրոնիկ լուծ. կտրատեք 6 միջին պտուղ, 20 րոպե թրմեք 500 մլ եռջրում, քամեք: Խմեք չափաբաժինն ամբողջովին, կրկնեք 4 ժամից:

Ալերգիա. կես կգ խուրման՝ առանց կեղեւի ու սերմի, տրորեք, 7 օր թրմեք 2 լ ջրում, քամեք, թուրմը, զտեք ու թրմեք եւս 3 օր` արեւի տակ: Պահեք սառնարանում: Դրեք թրջոց, լվացեք մաշկը:

ԽուրմաԹութք. խուրմայի 20 գ չիրը թրմեք ջրի մեջ: Չիրը կերեք, իսկ թուրմը խմեք: Կատարեք օրը 1-2 անգամ:

Էնուրեզ. չորս խուրմայի պտղակոթունները մանրացրեք, 15 րոպե եփեք 300 մլ ջրում, փակ կափարիչով տարայում, 30 րոպե թրմեք, քամեք: Խմեք 50-ական մլ՝ օրը 4 անգամ:

Ուժերը վերականգնող. խուրմայի տերեւը չորացրեք, 1 թ.գ. 30 րոպե թրմեք 200 մլ եռջրում, քամեք: Հատկապես օգտակար է տարեց մարդկանց համար ու սակավարյունության դեպքում: Հիպերտոնիա. չոր տերեւի փոշին խմեք 2-ական գրամ ՝ օրը 2 անգամ, 100մլ գոլ ջրի հետ: Կամ՝ լավ հասունացած պտղից հեռացրեք կեղեւն ու կորիզները, հարեք ու խառնեք կաթի հետ (1:2): Խմեք 200-ական մլ՝ օրը 3 անգամ, կատարեք օրը մեջ:

ԽուրմաԶգուշացում: Խորհուրդ չի տրվում ստամոքսի վիրահատության ենթարկվածներին, շաքարային դիաբետի դեպքում: Ալերգեն է, հակացուցված է մինչեւ 4 ամսական երեխա կերակրող մայրերին: Ուտելուց հետո պարտադիր ողողեք բերանը: Կարեւոր է իմանալ, որ, ի տարբերություն այլ պտուղ-բանջարեղենի, խուրման ցանկալի է ուտել առանց պտղակեղեւի: Հակացուցված է մինչեւ 3 տարեկան երեխաներին, իսկ մինչեւ 10 տարեկան երեխաները պետք է ուտեն փոքր չափաքանակներով:

Հեղինակ. Ջուլիետա ՍԱՀԱԿՅԱՆ
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Բուժումներ խուրմայով. 168.am
Բուժումներ խուրմայով. 168.am

Բուժիչ նամակներ Փյունիկյան արմավենին մինչև 8 մ բարձրությամբ խոշոր, երկար տերևներով սլացիկ ծառ է։ Պտուղները կազմում են խիտ ողկույզներ, որոնց երկարությունը և տրամագիծը չափվում են մի քանի մետրով...

Սնունդը և առողջությունը
Բուժում են սերմերը. 168.am
Բուժում են սերմերը. 168.am

Յուրաքանչյուր սերմ հայտնվելով բարենպաստ պայմաններում` փոքրիկ ծիլ է տալիս, որը կախված գենետիկ ծրագրից` դառնում է խոտաբույս, թուփ, ծառ, լիանա, ջրիմուռ, և այլն։ Մարդը հնագույն ժամանակներից հասկացել է...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Մեղրատու, բուժիչ ոզնենին. 168.am
Մեղրատու, բուժիչ ոզնենին. 168.am

Բուժիչ նամակներ Ոզնենիների ենթաընտանիքը (Echinops) ընդգրկում է մոտ 125 տեսակներ. պատկանում է բարդածաղկավորների ընտանիքին։ Հայաստանում հանդիպում են ոզնենիների մոտ մեկ տասնյակ տեսակներ...

Դեղաբույսեր
Հալվե – Алоэ - Aloe
Հալվե – Алоэ - Aloe

Թաղաղուազգիների ընտանիքին (Xanthorrhoeaceae, Asphodelaceae ենթաընտանիքի) պատկանող բազմամյա միաշաքիլավոր խոտաբույսերի, թփերի, հազվադեպ՝ ծառերի ու լիանաների ցեղ է, որի գիտական անվանումը...

Դեղաբույսեր
Խուլ եղինջ - Яснотка - lamium
Խուլ եղինջ - Яснотка - lamium

Շրթնածաղկավորների (Labiatae) կամ նույնն է խուլ եղինջազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր խոտաբույսերի ցեղ է: Ըստ The Plant List (2013) Խուլ եղինջ ցեղը ընդգրկում է 30 տեսակներ...

Դեղաբույսեր
Մատնունի - Лапчатка - Potentilla
Մատնունի - Лапчатка - Potentilla

Մատնունի ցեղն ընդգրկում է մոտավորապես 300 (այլ տվյալներով՝ 500) տեսակներ, որոնք վարդազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր խոտաբույսեր են: Ցեղի անվանումն առաջացել է լատիներեն...

Դեղաբույսեր
Թավշածաղիկ - Бархатцы - Tagetes
Թավշածաղիկ - Бархатцы - Tagetes

Աստղածաղկավորների ընտանիքին պատկանող միամյա կամ բազմամյա երկշաքիլավոր խոտաբույսերի ցեղ է, որն ընդգրկում է մոտավորապես 59 տեսակներ: Ցողուններն ուղղահայաց են, ամուր: Կազմում են հավաքված կամ տարածված...

Դեղաբույսեր
Զանգակածաղիկ - Колокольчик - Campanula
Զանգակածաղիկ - Колокольчик - Campanula

Զանգակազգիների (Campanulaceae) ընտանիքին պատկանող ավելի քան 80 ցեղերից մեկն է: Զանգակների ցեղն ընդգրկում է մոտավորապես 475 (GRIN) տեսակներ, որոնք միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսեր են: Դասակարգում...

Դեղաբույսեր
Գորտնուկ (Հրանուկ) - Лютик (Едкиж) - Buttercup (Ranunculus)
Գորտնուկ (Հրանուկ) - Лютик (Едкиж) - Buttercup (Ranunculus)

Գորտնուկազգիների (Ranunculaceae) ընտանիքին պատկանող միամյա, երկամյա կամ բազմամյա բույսերի ցեղ է, որն ընդգրկում է Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտիներում, Նոր Զելանդիայում ու Ավստրալիայում...

Դեղաբույսեր
Դաշտափուշ - Бодяк полевой - Cirsium arvense L.
Դաշտափուշ - Бодяк полевой - Cirsium arvense L.

Աստղածաղկավորների (Asteraceae) ընտանիքին պատկանող երկամյա կամ բազմամյա, երկշաքիլավոր, քիստավոր խոտաբույսերի ցեղ է: Ընդգրկում է մոտ 250, ըստ The Plant List ցանկի` 484 ենթատեսակներ, որոնք հիմնականում...

Դեղաբույսեր
Դանդուռ բանջարանոցային - Портулак огородный - Portulaca oleracea
Դանդուռ բանջարանոցային - Портулак огородный - Portulaca oleracea

Դանդուռ բանջարանոցայինը միամյա բույս է, պատկանում է դանդուռազգիների ընտանիքին (Portulacaceae), որն ընդգրկում է ավելի քան 100 տեսակներ: Ըստ որոշ տեղեկությունների հայտնի է եղել ավելի քան 10.000 տարի առաջ...

Դեղաբույսեր
Կորնգան ցանքային - Эспарцет песчаный (Эспарцет посевной) - Onobrychis arenaria (Kit) L.
Կորնգան ցանքային - Эспарцет песчаный (Эспарцет посевной) - Onobrychis arenaria (Kit) L.

Կորնգանը (Onobrychis Adans) բակլազգիների ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ միամյա, խոտաբույս է կամ` թուփ: Լատիներեն գիտական անվանումը ծագում է հունարեն «onos»` ավանակ եւ «brich»` կրծոտել բառերից...

Դեղաբույսեր
Անմոռուկ - Незабудка - Myosotis
Անմոռուկ - Незабудка - Myosotis

Անմոռուկների (Myosotis) ցեղը պատկանում է գաղտրիկազգիների (Boraginaceae) ընտանիքին: Հայտնի են անմոռուկի 50 տեսակներ, որոնք Եվրասիայում, Ամերիկայում, Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում ու Նոր Զելանդիայում...

Դեղաբույսեր
Ծիրանաչիր. օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնող մթերք
Ծիրանաչիր. օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնող մթերք

Ծիրանենու պտղաչիրն օրգանիզմն ամրացնող հրաշալի մթերք է, որի 100գ զանգվածի էներգետիկ արժեքը 241 կկալ է: ՌԴ «Будьте здоровы» (Спец. выпуск, 21.2012) խմբագրակազմը առաջարկում է հիվանդություններից ապաքինվող...

Սնունդը և առողջությունը
Բատատ՝ նույնն է քաղցր կարտոֆիլ կամ երկարակեցության արմատ
Բատատ՝ նույնն է քաղցր կարտոֆիլ կամ երկարակեցության արմատ

Բատատը [Ipomoea batatas (сладкий картофель, батат)] պատատուկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա բույս է, իսկ մորմազգի պատատեսը (կարտոֆիլ)՝ այսինքն «քաղցր կարտոֆիլ» անվանումը, որեւէ գիտական հիմք չունի...

Սնունդը և առողջությունը Դեղաբույսեր

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ