Քննարկվեցին մոր և մանկան առողջության պահպանման խնդիրները

ՀՀ առողջապահության նախարարությունում տեղի ունեցած կլոր սեղան-քննարկումը նվիրված էր մոր և մանկան առողջության պահպանմանը և նորածնային սկրինինգի ծրագրերին, որոնք վերջին տարիներին դասվում են ՀՀ Կառավարության, և մասնավորապես, առողջապահության նախարարության գերակա խնդիրների շարքին: 

Ասվածի համատեքստում հատկապես կարևորվում են հիվանդությունների կանխարգելմանը և վաղ հայտնաբերմանն ուղղված սկրինինգային ծրագրերը, որոնց կիրառությունը զանգվածային բնույթ է կրում և թիրախային որոշակի խմբերում դրանք միտված են հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանը, իսկ համապատասխան միջամտության շնորհիվ կարող է կանխվել դրանց ծանր ընթացքով զարգացումը: 

Ամբողջ աշխարհում լայնորեն տարածված է հատկապես նորածնային սկրինինգը, որն ուղղված է բնածին, ժառանգական հիվանդությունների հնարավորինս վաղ ախտորոշմանը, որի արդյունքում հնարավոր է դառնում հիվանդության բուժումը կամ ախտաբանական վիճակի շտկումը, որի դեպքում ծանր հետևանքներ կարող են չառաջանալ: 

Նորածնային սկրինինգի ծրագրերը Հայաստանում ներդրվել են 2005 թվականից սկսած, հետագայում տարանջատվել են առանձին ծրագրերի և աշխարհագրական ընդգրկվածության:

Ներկայումս հանրապետությունում բնածին ախտաբանությունների վաղ հայտնաբերմանն ուղղված նորածնային սկրինինգային 5 ծրագիր է իրականացվում ինչպես պետական միջոցների, այնպես էլ` միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցության շրջանակներում: 

Ծրագրերի իրականացման արդյունքները

• 2005թ.-ից Հայաստանում ներդրված բնածին հիպոթիրեոզի սկրինինգի ծրագրով մինչ օրս հետազոտվել է 199764 նորածին, որոնցից 60-ի մոտ հայտնաբերվել է տվյալ հիվանդությունը և որոնք ստանում են անվճար բուժօգնություն:
• Ֆենիլկետոնուրիայի հայտնաբերման ուղղությամբ 2008-ից իրականացվել է 90931 հետազոտություն, հայտնաբերվել է 17 հիվանդ երեխա, որոնք ստանում են անվճար բուժօգնություն և հատուկ սնունդ:
• Լսողության սկրինինգի ծրագրով 2008թ-ից կատարված 42597 հետազոտության արդյունքում հայտնաբերվել է նեյրոսենսոր ծանրալսությամբ 39 երեխա, որոնք հետագայում կպրոթեզավորվեն կամ կկատարվի ականջի խխունջի պատվաստում:
• Անհասության ռետինոպաթիայի սկրինինգի ծրագրով 2010թ.-ից կատարված 1370 հետազոտության արդյունքում կուրության կանխարգելման նպատակով կատարվել է 53 լազերային վիրահատություն:
• Նորածինների կոնք-ազդրային հոդի սկրինինգի ծրագրով 2010թ.-ից կատարվել է գերձայնային 8408 հետազոտություն, հայտնաբերվել է 560 դեպք, որոնցից 32 երեխա վիրահատվել է:

Սկրինինգային ծրագրերի ծախսերի հաշվարկների համաձայն` վաղ հայտնաբերված հիվանդությունների բուժմանն ուղղված առողջապահական ծախսերը տասնյակ-հարյուրավոր անգամ զիջում են նույն հիվանդությունների ուշ հայտնաբերման դեպքում հիվանդի բուժման և խնամքի համար կատարվող բժշկական և սոցիալական ծախսերին:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ