Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 4.2012

Օտարերկրյա քաղաքացիների` բժշկական օգնություն եվ սպասարկում ստանալու իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում

Օտարերկրյա քաղաքացիների` բժշկական օգնություն եվ սպասարկում ստանալու իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում

Մարդու առողջությունն ամենակարևոր արժեքներից է, որը պաhպանելու, ինչպես նաև վերականգնելու նպատակով հաճախ հարկ է լինում դիմել համապատասխան մասնագետի օգնությանը: Այս անհրաժեշտությամբ է թելադրված յուրաքանչյուրի` անկախ բնակության վայրից, քաղաքացիությունից, ռասայից, սեռից և այլ հանգամանքներից, բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու կարևորությունը: 

 

Հիշյալ ենթատեքստում հարկ է նշել, որ գոյություն ունեն մի շարք միջազգային փաստաթղթեր, որոնք ուղղված են մարդու բժշկական օգնության և սպասարկման իրավունքի երաշխավորմանը` անկախ գտնվելու վայրից: 

 

Այդպիսիներից է «Մարդու իրավունքների և կենսաբժշկության մասին» Եվրոպական կոնվենցիան, որի 3-րդ հոդվածով նախատեսվում է, որ կոնվենցիայի կողմերը, հաշվի առնելով առողջության հետ կապված խնդիրներն ու առկա ռեսուրսները, պետք է ձեռնարկեն համապատասխան միջոցներ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով` ապահովելու համապատասխան որակի բժշկական օգնության և սպասարկման հավասար հասանելիություն:

 

Մարդու առողջության հետ կապված խնդիրներին համապատասխան անհրաժեշտ առողջապահական ծառայությունների մատչելիության իրավունքն ամրագրված է նաև Պացիենտների իրավունքների եվրոպական խարտիայում: Այս փաստաթղթի դրույթների համաձայն` բոլորի համար պետք է երաշխավորվի առողջապահական ծառայությունների հավասար մատչելիություն` առանց խտրականության (ֆինանսական միջոցներ, բնակության վայր, հիվանդության տեսակ ծառայություններից օգտվելու ժամանակ):

 

Այսպիսով` վերոնշյալ միջազգային փաստաթղթերով նախատեսվում է բժշկական օգնության և սպասարկման հասանելիությունը` անկախ անձի բնակության վայրից և ֆինանսական միջոցներից:

 

Միաժամանակ տարբեր երկրների հետ համագործակցության շրջանակներում համապատասխան երկրի օտարերկրյա քաղաքացիները կարող են օգտվել մի շարք արտոնություններից:

 

Այսպես` ՀՀ և ՌԴ միջև «Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում մշտապես բնակվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների և Հայաստանի Հանրապետության տարածքում մշտապես բնակվող Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների իրավական կարգավիճակի մասին» պայմանագրի 4-րդ հոդվածով սահմանվում է, որ մշտական բնակիչը օգտվում է նույն իրավունքներից ու ազատություններից և կրում է նույն պարտականությունները, ինչ բնակության կողմի քաղաքացիները` պայմանագրով սահմանված բացառություններով:

 

Նկատի ունենալով, որ պայմանագրով բժշկական օգնության և սպասարկման վերաբերյալ որևէ բացառություն չի նախատեսվում, ՀՀ տարածքում մշտապես բնակվող ՌԴ քաղաքացիներն օգտվում են բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու վերաբերյալ նույն իրավունքներից, ինչ ՀՀ քաղաքացիները:

 

Ինչ վերաբերում է ներպետական իրավական ակտերին, ապա ՀՀ սահմանադրությամբ նախատեսվում է օտարերկրյա քաղաքացիների բժշկական օգնության և սպասարկման իրավունքը: 

 

Այսպես` ՀՀ սահմանադրության 38-րդ հոդվածի համաձայն`«Յուրաքանչյուր ոք ունի օրենքով սահմանված եղանակներով բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու իրավունք: Յուրաքանչյուր ոք ունի անվճար հիմնական բժշկական ծառայություններ ստանալու իրավունք: Դրանց ցանկը և մատուցման կարգը սահմանվում են օրենքով»: Ընդ որում` հոդվածի բովանդակությունից բխում է, որ բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու իրավունքը վերապահվում է ոչ միայն ՀՀ քաղաքացիներին, այլև օտարերկրյա քաղաքացիներին և քաղաքացիություն չունեցող անձանց:

 

«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» ՀՀ օրենքը նույնպես նախատեսում է օտարերկրյա քաղաքացիների` բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքը: Մասնավորապես` վերոնշյալ օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն`«Յուրաքանչյուր ոք, անկախ ազգությունից, ռասայից, սեռից, լեզվից, դավանանքից, տարիքից, առողջական վիճակից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, սոցիալական ծագումից, գույքային կամ այլ դրությունից, ՀՀ-ում ունի բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու իրավունք»:

 

Նույն օրենքի 15-րդ հոդվածը հստակեցնում է վերոնշյալ դրույթը` նախատեսելով բժշկական օգնության և սպասարկման իրավունք ՀՀ-ում գտնվող օտարերկրյա քաղաքացիների, քաղաքացիություն չունեցող անձանց համար:

 

Ինչ վերաբերում է բժշկական օգնության և սպասարկման տեսակներին և ծավալին, ապա առողջության առաջնային պահպանման (ԱԱՊ) ծառայություններն օտարերկրյա քաղաքացիների համար կարող են իրականացվել վճարովի հիմունքներով: Մասնավորապես` ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի մարտի 30-ի N 420-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 7-րդ կետի համաձայն`«Հայաստանի Հանրապետությունում բնակվող օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք կարող են ընտրել ԱԱՊ բժիշկ` սույն կարգով սահմանված ընթացակարգով, գրանցվել նրա մոտ և վճարովի հիմունքներով, ըստ բժշկական հաստատության կողմից սահմանված գնացուցակի, օգտվել ԱԱՊ և առաջնային բուժօգնության այլ ծառայություններից, եթե այլ բան սահմանված չէ ՀՀ միջազգային պայմանագրերով»:

 

Այսպիսով` եթե օտարերկրյա քաղաքացին ցանկանում է օգտվել ԱԱՊ ծառայություններից, վերջինս կարող է ընտրել և գրանցվել ԱԱՊ բժշկի մոտ և ստանալ համապատասխան ծառայությունները վճարովի հիմունքներով, եթե ՀՀ միջազգային պայմանագրերով այլ բան սահմանված չէ:

 

Մասնագիտացված բժշկական օգնությունն օտարերկրյա քաղաքացիների համար նույնպես իրականացվում է վճարովի հիմունքներով: 

 

Միևնույն ժամանակ վերոնշյալ օրենքի 11-րդ հոդվածով ամրագրվում է շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությամբ տառապելու դեպքում անվճար, պետության կողմից երաշխավորված կարգով բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու և այդ նպատակի համար նախատեսված հատուկ մասնագիտացված բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող հաստատություններում բուժվելու իրավունքը: Ինչ վերաբերում է շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունների ցանկին, ապա վերջինս, ՀՀ Կառավարության 2001թ. դեկտեմբերի 27-ի N 1286 որոշման համաձայն, ներառում է ժանտախտը, խոլերան, դիֆթերիան, տուլարեմիան և մի շարք այլ հիվանդություններ:

 

Հարկ է նշել, որ օտարերկրյա քաղաքացիների բժշկական օգնության և սպասարկման իրավունքի ենթատեքստում ներկայումս լայնորեն քննարկվում է ազգությամբ հայ, սակայն ՀՀ քաղաքացիություն չունեցող անձանց (սփյուռքահայ)` ՀՀ-ում բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքը: Մասնավորապես` ներկայումս բավականին արդիական է Սիրիայում տեղի ունեցող պատերազմական գործողությունների հետևանքով բազմաթիվ հայրենակիցների ժամանումը Հայաստան, որի շրջանակներում ի հայտ է գալիս բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու հարցը:

 

Վերոհիշյալի առնչությամբ հարկ է նշել, որ սիրիահայերի և ընդհանրապես սփյուռքահայերի կարգավիճակը բժշկական օգնության և սպասարկման իրավունքի տեսանկյունից հավասարեցվում է մյուս օտարերկրյա քաղաքացիների կարգավիճակին: Այսինքն` վերջիններս օգտվում են նույն իրավունքներից և բժշկական օգնության և սպասարկման ծավալից, ինչ օտարերկրյա քաղաքացիները: Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ մեր հայրենակիցները մշտական բնակություն հաստատելով ՀՀ-ում, սակայն դեռևս քաղաքացու կարգավիճակ ձեռք բերած չլինելով, կարիք են ունենում համապատասխան բժշկական օգնության և սպասարկման, անհրաժեշտ է որևէ կերպ ամրագրել ՀՀ-ում վերջիններիս հատուկ կարգավիճակը ՀՀ-ում բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալիս: 

 

Միաժամանակ օտարերկրյա քաղաքացիների իրավական կարգավիճակը քննարկելիս հարկ է անդրադառնալ բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալիս գործնականում առաջացող խնդրին, մասնավորապես` գնային խտրականության հարցին: Այսպես` հաճախ բժշկական հաստատություններն օտարերկրյա քաղաքացիների համար բժշկական օգնության համապատասխան տեսակը ստանալու համար սահմանում են ավելի բարձր գներ, քան ՀՀ քաղաքացիների համար, որը խտրականության օրինակ է և հակասում է ՀՀ օրենսդրությանը: Մասնավորապես` օտարերկրյա քաղաքացիները ՀՀ քաղաքացիներին հավասար կարող են ստանալ բժշկական օգնություն և սպասարկում բժշկական հաստատության կողմից սահմանված գնացուցակին համապատասխան:

 

Ամփոփելով վերոնշյալը` պետք է ասել, որ ընդհանուր առմամբ օտարերկրյա քաղաքացիների բժշկական օգնության և սպասարկման խնդիրները հավուր պատշաճի ուշադրության են առնված ՀՀ-ում, և նրանց համապատասխան իրավունքներն ամրագրված են ՀՀ սահմանադրությամբ ու գործող իրավական ակտերով:

 

Հեղինակ. Սուրեն Քրմոյան ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Անի Մանուչարյան ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի իրավաբանական վարչություն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2012
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Սիրելի ընթերցող
Սիրելի ընթերցող

Ավարտին է մոտենում 2012 թվականը: Մեր հանդեսի միջոցով ձեզ հետ սկսված երկխոսությունն իր տրամաբանական շարունակությունը կունենա նաև 2013-ին...

Օրակարգում` մարզային առողջապահության խնդիրները
Օրակարգում` մարզային առողջապահության խնդիրները

ՀՀ առողջապահության նախարար Դ. Դումանյանի մոտ վերջերս մարզային առողջապահության ոլորտի պատասխանատուների հետ կայացած հերթական խորհրդակցության ժամանակ քննարկվեցին ոլորտում առկա թերությունների ու բացթողումների ուղղությամբ տարվող աշխատանքների ընթացքը...

Կարևոր ծրագրի իրականացման սկիզբն է դրվում

ՀՀ ԱՆ կոլեգիայի հերթական նիստում, որին մասնակցում էին նաև մարզպետարանների առողջապահության բաժինների պետերը և Երևանի քաղաքապետարանի առողջապահության վարչության պետը...

Նախարարը կարևորում է մարզային առողջապահության զարգացման հիմնախնդիրները
Նախարարը կարևորում է մարզային առողջապահության զարգացման հիմնախնդիրները

ՀՀ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանը աշխատանքային այցով եղավ Լոռու մարզում: Մարզպետ Արթուր Նալբանդյանի ուղեկցությամբ նա այցելեց Ալավերդու բժշկական կենտրոն...

Առաջնայինը հիվանդությունների կանխարգելումն է...
Առաջնայինը հիվանդությունների կանխարգելումն է...

Հարցազրույց ՀՀ առողջապահության նախարարության և Երևան քաղաքի գլխավոր քիթ-կոկորդ-ականջաբան,պրոֆեսոր Արթուր Շուքուրյանի հետ...

Կենսաբանորեն ակտիվ հավելումների օգտագործման վերահսկման կարեվորությունը
Կենսաբանորեն ակտիվ հավելումների օգտագործման վերահսկման կարեվորությունը

Ըստ վիճակագրական տվյալների, զարգացած երկրների բնակչության 70%-ը պարբերաբար օգտագործում է կենսաբանորեն ակտիվ հավելումներ (ԿԱՀ): Դա, ըստ էության, XX դարի վերջերում առողջապահության բնագավառում նոր ուղղության` ՙկյանքի որակ՚ հայեցակարգի արտացոլումն է...

Ավելի հեշտ է կանխարգելել, քան բուժել
Ավելի հեշտ է կանխարգելել, քան բուժել

Հոկտեմբերն աշխարհով մեկ հայտարարված է կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ պայքարի ամիս, որի ընթացքում անցկացվում են բազմաթիվ միջոցառումներ:«Հայ-ամերիկյան առողջության կենտրոն» հիմնադրամի բացման օրվանից Հայաստանն արդեն 15 տարի է, ինչ միացել է այդ կարևոր գործընթացին...

Ներհիվանդանոցային վարակների կանխարգելման գիտագործնական կենտրոն`ՀՀ առողջապահական համակարգում
Ներհիվանդանոցային վարակների կանխարգելման գիտագործնական կենտրոն`ՀՀ առողջապահական համակարգում

Որակի հսկումը բնութագրվում է որպես առողջապահական համակարգի աչքեր և ականջներ, առանց որոնց մենք չէինք կարողանա իմանալ, թե որտեղ ենք և ուր ենք գնում:

Ա. Տոնապետյան...

Վերին շնչուղիների բորբոքային հիվանդությունների արդյունավետ ու անվտանգ բուժումը կլարիտրոմիցինով

Վերին շնչուղիների, մասնավորապես քիթ-կոկորդ-ականջի վարակական ախտաբանություններից ամենահաճախ հանդիպում են քթի և հարակից խոռոչների (ռինոսինուսիտներ` ՌՍ), միջին ականջի (միջին օտիտներ), ըմպանի և քմային նշիկների (ֆարինգիտներ և տոնզիլիտներ), թարախաբորբոքային հիվանդությունները...

Ակնթարթ, որը տարիներ արժե...
Ակնթարթ, որը տարիներ արժե...

Հարցազրույց ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոն, աշխարհի, ինչպես նաև լոնդոնյան օլիմպիադայի բրոնզե մեդալակիր, ծանրորդուհի Հռիփսիմե Խուրշուդյանի հետ...

Դաշտանային պարբերաշրջան

Դաշտանը սեռականորեն հասուն կնոջ արգանդից պարբերաբար՝ 26-28 օրը մեկ, միջին հաշվով 3-4 օր տևող արյունային արտադրությունն է, որը հատուկ է միայն մարդուն և մարդանման կապիկներին...

Ինչպես ընտրել ատամի պրոթեզը

Պրոթեզ տերմինը հունական ծագում ունի (prosthesis-միացում, ավելացում) և նշանակում է մարմնի արհեստական մաս (ձեռք, ոտք, ատամ և այլն): Ստոմատոլոգիայում պրոթեզավորումը կատարվում է կորցրած ատամը նորով փոխարինելու, ատամի վրա գոյացած թերությունը` կոտրվածքը, քայքայումը քողարկելու նպատակով և այլն...

Ամուսնական դավաճանություն
Ամուսնական դավաճանություն

Դավաճանությունը գուցե ներում են, բայց չեն մոռանում

Հաճախ սիրային արկածներ որոնողները խոստովանում են, որ մինչ «ձախ գնալը» պարբերաբար մտածում էին իրենց կյանքի արմատական փոփոխությունների մասին, և միայն հանդիպումն է դառնում այդ գաղափարի իրականացման վճռորոշ ազդակը...

Ինչու են ներաճում եղունգները
Ինչու են ներաճում եղունգները

Ներաճած եղունգ կամ եղունգի ներաճում հիվանդությունն ըստ էության արտահայտվում է հարևան փափուկ հյուսվածքի մեջ եղունգաթերթիկի եզրային-ծայրային հատվածի ներաճով, որի հետևանքով զարգանում են մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ ախտանիշներ...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ