Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ Հայաստանում

ԵՊԲՀ. Տուբերկուլոզն ավելի շատ կյանքեր է խլում քան մալարիան ՄԻԱՎ-ը և ՁԻԱՀ-ը

ԵՊԲՀ. Տուբերկուլոզն ավելի շատ կյանքեր է խլում քան մալարիան ՄԻԱՎ-ը և ՁԻԱՀ-ը

Տուբերկուլոզը շարունակում է մնալ աշխարհում մահվան պատճառ հանդիսացող առաջատար վարակիչ հիվանդություններից մեկը՝ տարեկան խլելով 1,6 միլիոն մարդու կյանք և հսկայական ազդեցություն թողնելով ընտանիքների և համայնքների կյանքի որակի վրա: Այն ավելի շատ կյանքեր է խլում քան մալարիան, ՄԻԱՎ-ը և ՁԻԱՀ-ը:

«Հերացի» վերլուծականը շարունակում է վարակիչ հիվանդություններին նվիրված հրապարակումների շարքը:

«Տուբերկուլոզը կանխարգելելի և բուժելի է, և, այնուամենայնիվ, հազարամյակներ շարունակ մարդկությանը պատուհասած այս հնագույն աղետը շարունակում է ամեն տարի տառապանքներ և մահ պատճառել միլիոնավոր մարդկանց»,-ասում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գործադիր տնօրեն դոկտոր Թեդրոս Գեբրեյեսուսը:

Հիվանդության հարուցիչը հայտնաբերվել է 1882թ. մարտի 24-ին, այնուհետև 1895թ. ռենտգեն ճառագայթման հայտնագործությունը թույլ տվեցին բժիշկներին առավել ճշգրիտ ախտորոշել հիվանդությունը և հետևել դրա ընթացքին, իսկ 1921թ. գիտնականները ստեղծեցին  տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի վստահելի և արդյունավետ պատվաստանյութ, որը հակաբիոտիկների լայնածավալ կիրառման  հետ զուգահեռ հանդիսանում է տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի ժամանակակից ու արդյունավետ միջոց:

Համեմատաբար նոր մարտահրավերներից է, դեղորայքակայուն տուբերկուլոզը, որը շարունակում է մնալ հանրային առողջության հրատապ խնդիր՝ զգալի վնաս պատճառելով տուբերկուլոզից տուժած անհատներին, համայնքներին և առողջապահական համակարգերին ամբողջ աշխարհում: Շուրջ կես միլիոն մարդ 2021թ. հիվանդացել է ռիֆամպիցին-դիմակայուն տուբերկուլոզով, և, ցավոք, բուժում է ստացել 3 հիվանդացածներից միայն 1-ը:

Վերջին 20 տարիներին տուբերկուլոզից մահացությունն ամբողջ աշխարհում կրճատվել է գրեթե 40%-ով, և ավելի քան 74 միլիոն մարդու հասանելի են դարձել  տուբերկուլոզի բուժման բժշկական ծառայությունները: Այնուամենայնիվ, անցյալ տարի, հաղորդվել է տուբերկուլոզով և դեղորայքակայուն տուբերկուլյոզով հիվանդացած մարդկանց թվի, ինչպես նաև մահացության աճի մասին, որը հավանաբար հանդիսանում է COVID-19 հետևանքներից մեկը:

Կայուն զարգացման նպատակների ծրագրի շրջանակում 2015թ. ՄԱԿ-ի անդամ երկրները պարտավորվել են մինչև 2030թ. վերջ տալ տուբերկուլոզի գլոբալ համաճարակին, սակայն դա բավականին հավակնոտ նպատակ է:

Ցածր և միջին եկամուտ ունեցող շուրջ 30 երկրում տուբերկուլոզը մինչև օրս բավականին տարածված հիվանդություն է, որի համար հիմնականում պատճառ են դառնում երկրներում առկա հանրային առողջության համար վտանգավոր այլ առողջապահական խնդիրներ, ինչպես օրինակ COVID-19 համաճարակը և դրա հետևանքները, զինված հակամարտությունները, սննդի անբավարար քանակը, կլիմայի փոփոխությունը, քաղաքական և տնտեսական անկայունությունը:

Առանձին ուշադրության է արժանի տարբեր հասարակություններում տուբերկուլոզի հանդեպ առկա խարանը, որն էական խոչընդոտ է հանդիսանում մարդկանց համար, որպեսզի դիմեն իրենց անհրաժեշտ բուժումը ստանալու:

Թեև վերջին տասնամյակների ընթացքում ձեռք են բերվել զգալի արդյունքներ՝ հիվանդության նվազման հետ կապված, Հայաստանում շարունակում են տուբերկուլոզի դեպքեր գրանցվել: Ազգային վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն՝ 2022թ. Հայաստանում արձանագրվել է տուբերկուլյոզի 344 դեպք, որից 17-ը կազմել են մինչև 18 տարեկան երեխաները:  

Հարկ է նշել, որ 2017, 2018 և 2019 թթ. գրանցված դեպքերի (724, 641 և 454) համեմատ զգալի նվազում է դիտվում 2020 և 2021թթ., համապատասխանաբար՝ 302 և 272 դեպք:

Ամենաշատ դեպքերը գրանցվել են 2017թ.-ին՝ 724 դեպք, իսկ ամենաքիչը 2021թ.-ին՝ 272 դեպք: 2022թ.-ին շնչառական օրգանների տուբերկուլոզի դեպքերի գրեթե 55%-ով նվազում է արձանագրվել՝ 2017թ.-ի հետ համեմատ:

Առողջապահության ոլորտի մասնագետները, միջազգային կառույցների ղեկավարությունները համարում են, որ անհրաժեշտ է ստեղծել ավելի լավ ախտորոշման միջոցներ, ավելի արագ ազդող հակաբիոտիկներ և իհարկե ավելի արդյունավետ պատվաստանյութեր, ինչպես նաև փոխել հասարակության վերաբերմունքը հիվանդության և հիվանդների հանդեպ:

Այսպիսի ներդրումների և համատեղ աշխատանքների միջոցով հնարավոր կլինի մոտ ապագայում տուբերկուլոզը դարձնել բացառապես անցյալի փաստ:  

Սկզբնաղբյուր. Երևանի պետական բժշկական համալսարան
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

ՀՀ ԱՆ. Ֆիզիկական ակտիվության խմբակ` ավագ սերնդի համար
ՀՀ ԱՆ. Ֆիզիկական ակտիվության խմբակ` ավագ սերնդի համար

Առողջապահության նախարարությունը երկրորդ տարին է, ինչ ավագ սերնդի համար կազմակերպում է ֆիզիկական ակտիվության խմբակներ...

ՀՀ ԱՆ. Մշակվում է Երևանի և մարզերի առողջապահական ենթակառուցվածքների զարգացման գլխավոր նախագիծը
ՀՀ ԱՆ. Մշակվում է Երևանի և մարզերի առողջապահական ենթակառուցվածքների զարգացման գլխավոր նախագիծը

Առողջապահության նախարարությունը Ասիական զարգացման բանկի հետ մշակում է Երևանի և մարզերի առողջապահական ենթակառուցվածքների զարգացման գլխավոր նախագիծը...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ՀՀ ԱՆ. Քննարկում` էլեկտրոնային դեղատոմսի ներդրման շուրջ
ՀՀ ԱՆ. Քննարկում` էլեկտրոնային դեղատոմսի ներդրման շուրջ

Էլեկտրոնային դեղատոմսի ներդրմանն ընդառաջ առողջապահության նախարարությունը սկսել է հանդիպում- քննարկումների շարք մանրածախ դեղագործական գործունեությամբ...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԵՊԲՀ. Հայաստանում քաղցկեղի բազմաթիվ տեսակներ վերջին 20 տարվա ընթացքում աճել են 75%-ով
ԵՊԲՀ. Հայաստանում քաղցկեղի բազմաթիվ տեսակներ վերջին 20 տարվա ընթացքում աճել են 75%-ով

Ամբողջ աշխարհում արգանդի պարանոցի քաղցկեղը կանանց շրջանում չորրորդ ամենատարածվածն է, ըստ ԱՀԿ-ի տվյալների 2020 թվականին գրանցվել է 604.000 նոր դեպք: Արգանդի պարանոցի քաղցկեղի...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԵՊԲՀ. Սուր շնչառական վիրուսային հիվանդություններով հիվանդացությունն աճել է. թիրախային խմբում են 0-18 տարեկան երեխաները
ԵՊԲՀ. Սուր շնչառական վիրուսային հիվանդություններով հիվանդացությունն աճել է. թիրախային խմբում են 0-18 տարեկան երեխաները

Սուր շնչառական վիրուսային հիվանդությունների, այդ թվում նաև գրիպի ակտիվությունը եվրոպական տարածաշրջանում շարունակել է աճել 2023 թվականի վերջին շաբաթվա ընթացքում` գերազանցելով...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ՀՀ ԱՆ. Փոխգործակցության համաձայնագիր կկնքվի Բրազիլիայի հետ
ՀՀ ԱՆ. Փոխգործակցության համաձայնագիր կկնքվի Բրազիլիայի հետ

Բրազիլիան իր համերաշխությունն է հայտնում Հայաստանին և պատրաստ է աջակցել` Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանման հետևանքով առաջացած առողջապահական մարտահրավերները լուծելու հարցում...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԵՊԲՀ. Բժշկական հանցագործությունների մասին իրազեկվածության կարևորությունը՝ մասնագետների ուշադրության կենտրոնում
ԵՊԲՀ. Բժշկական հանցագործությունների մասին իրազեկվածության կարևորությունը՝ մասնագետների ուշադրության կենտրոնում

Բժշկական հանցագործությունների մասին իրազեկվածության կարևորությունը՝ մասնագետների ուշադրության կենտրոնում

«Առողջապահության բնագավառի իրավական կարգավորումների արդի հիմնահարցերը» խորագրով...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ՀՀ ԱՆ. Ապահովագրության ներդրումը` փուլային
ՀՀ ԱՆ. Ապահովագրության ներդրումը` փուլային

Առողջության համապարփակ ապահովագրությունը մի համակարգ է, որում քաղաքացին կունենա հավասար, բարձրորակ բժշկական օգնություն ստանալու հնարավորություն և առողջական խնդիրների դեպքում...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԵՊԲՀ. Բժշկական բուհը վերանայել է կրթական ծրագրի և՛ ճարտարապետությունը, և՛ կառուցվածքը
ԵՊԲՀ. Բժշկական բուհը վերանայել է կրթական ծրագրի և՛ ճարտարապետությունը, և՛ կառուցվածքը

Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի «Բուժական գործ» կրթական ծրագիրը համապատասխանեցվում է Բժշկական կրթության համաշխարհային...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ՀՀ ԱՆ. Հասցեական աջակցություն` ԼՂ-ից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցներին
ՀՀ ԱՆ. Հասցեական աջակցություն` ԼՂ-ից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցներին

Ճգնաժամային իրավիճակներում գործելու փորձ ունեցող «ՎԻՎԱ» բարեգործական հիմնադրամի բժիշկներն ու կամավորները, առողջապահության նախարարության հետ գործակցությամբ, մեր հայրենակիցներին օգնելու...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ՀՀ ԱՆ. Ապահովագրության թեմայով քննարկում ` ԱՆ խորհրդատուների հետ
ՀՀ ԱՆ. Ապահովագրության թեմայով քննարկում ` ԱՆ խորհրդատուների հետ

Առողջապահության ազգային ինստիտուտում տեղի է ունեցել քննարկում ԱՆ խորհրդատուների հետ` «Առողջության համապարփակ ապահովագրության ներդրման հայեցակարգով» նախատեսված միջոցառումների շրջանակում...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԵՊԲՀ. Բուժաշխատակիցների դեմ ուղղված ագրեսիան ու բռնությունը՝ արդի հիմնախնդիր
ԵՊԲՀ. Բուժաշխատակիցների դեմ ուղղված ագրեսիան ու բռնությունը՝ արդի հիմնախնդիր

Բուժաշխատակիցների հանդեպ բռնության դեպքերը ցավոք շարունակում են տարածված լինել, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
ԱՀ ԱՆ. Սողունների սեզոնային ակտիվացում. պետք չէ խուճապի մատնվել
ԱՀ ԱՆ. Սողունների սեզոնային ակտիվացում. պետք չէ խուճապի մատնվել

Թունավոր են միայն աշխարհի օձերի 15%-ը: Հայակական լեռնաշխարհում թունավոր են օձերի 4 հետևյալ տեսակները՝ գյուրզա, հայկական իժ, Դարևսկու իժ, լեռնատափաստանային իժ։ Թունավոր օձի խայթոցի դեպքում...

Հրատապ թեմա Աշխարհում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ