Որո՞նք են առողջապահության ոլորտի առանցքային խնդիրները

Առողջապահական ոլորտում համակարգային փոփոխություններ են պետք: Այս նախադասությունը մասնակի փոփոխություններով, բայց իմաստային հենց նույն հնչերանգով շեշտում են առողջապահական ոլորտի մասնագետները՝ բժիշկներն, ու հավելում, որ առանց համակարգային փոփոխությունների սայլը տեղից չի շարժվի: Բժիշկներն իրենց անպաշտպան են զգում այն աստիճան, որ սովորական դարձած անեծքներից բացի արժանանում են նույնիսկ բռնի ուժի կիրառման: Օրինակները շատ են ու մտահոգիչ: Դա մասամբ այն երևույթի հետևանքն է, համաձայն որի՝ ժողովրդի շարքերում բժշկի մասնագիտության վարկանիշը անասելի անկում է ապրել: Առաջներում, եթե բժշկին ուտել - խմելու էին կանչում, հիմա ապտակում են՝ գործի մեջ թերանալու հարցում:

1990-1991 թվականների ՀՀ առողջապահության նախարար, այժմ Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստրի բժշկական տնօրեն Միհրան Նազարեթյանը բժշկի ցածր վարկանիշի պատճառների իր թնջուկն ունի.

- Մինչև երկրի ղեկավարը չբուժվի մեր հիվանդանոցներում, վիճակը կշարունակվի հենց այսպիսին էլ մնալ:

Բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ ոչ մեր երկրում բուժվելու հարցը 1990-1991 թվականների առողջապահության նախարարը կարևորում է այն դիտակետից, ըստ որի՝ չկա համընդհանուր վստահություն բժշկի մասնագիտական որակների վրա: Բժիշկների վարկանիշը օր օրի է նվազում, իսկ դա բխում է վերին օղակներից: Ըստ Միհրան Նազարեթյանի՝ պիտի հստակ տարբերակել առողջապահական համակարգի չորս կոմպոնենտները.

• Ղեկավարություն
• Ծառայություններ
• Ֆինանսավորման բլոկ
• Ռեսուրսներ

Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնության կազմակերպած քննարկման մասնակից Միհրան Նազարեթյանը նշում և կարևորում է այն փաստը, ըստ որի՝ որևէ երկրում չկա իդեալական առողջապահական համակարգ, անհրաժեշտ է պարզապես համակցված և խիստ մտածված քայլեր անել այս ոլորտը ճահճացումից դուրս բերելու համար:

Ակնաբույժ Սահակ Դաշյանը բժիշկների վարկանիշի իջեցումը մասնակիորեն կապում է կրթական համակարգի հետ:

Առողջապահության նախարարին անձամբ գրել է իրեն հուզող հարցերի մասին: Ոգևորությամբ նշում է, որ անմիջապես պատասխանի է արժանացել: Նույնը խորհուրդ է տալիս անել իր կոլեգաներին. նախարարն արագ արձագանքում է նամակներին:

Ավագյանի Կենտրոնի Անոթային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար Տիգրան Քամալյանը համակարծիք է Սահակ Դաշյանի հետ այն հարցում, ըստ որի՝ կրթական համակարգում համակարգային փոփոխություններ են պետք: Քննարկման մասնակից Տիգրան Քամալյանը հիշեց փոքր տարիքում իր հորն ուղղած հարցը.

- Պա՛պ, հնարավո՞ր է երկրի ղեկավարը բժիշկ լինի:

Հոր պատասխանը Տիգրան Քամալյանին առ այսօր է ուղղորդում.

- Եթե երկրում բոլոր հարցերը լուծված լինեն՝ կարող է:

Քանկոր ԲԿ Սրտի վիրաբուժության ծառայության ղեկավար Ավետիս Ահարոնյանը նույնպես կրթական համակարգում բազմաթիվ բացթողումներ է նկատում:

- Հիվանդը գրագետ չի, նույնը վերաբերվում է նրա հարազատներին և բարեկամներին:

Քննարկման մասնակիցները չմոռացան փաստել, որ Հիպոկրատի երդում տվածներն էլ են մարդ. կարող են սխավել՝ ոչ մեծ հարցերում:

Հանրապետական հիվանդանոցի վիրաբուժական գծով տնօրեն Արսեն Գրիգորյանը հավելեց. 

-    Պետք է հստակ տարանջատել բժշկական սխալ և բժշկական անփութություն տերմինները: Այս հարցում իրավական մոտեցումն է պակասում: Մենեջմենթը պիտի խորացնել:

Ըստ Սահակ Դաշյանի.

- Անվճար բժշկություն չի եղել և չի էլ լինի: Քանի դեռ տեխնոլոգիաները թանկացման միտում են գրանցում, գնային քաղաքականության նվազում չի լինի: Ապահովագրության կազմակերպումը պետք է հիմա սկսել:

Գատոէնտերոլոգ Հայկ Մանասյանը ևս մեկ անգամ փաստեց իր գործընկերների այն դիրքրոշումն, ըստ որի անվճար բժշկություն չի լինում: Ոլորտի զարգացման հարցում նա նշեց հետևյալ կարևոր դրույթները.

- Պետք է լուծել արհմիությունների հարցը և առողջապահական ոլորտում կարևորել առողջներին պահպանելու սկզբունքը:

Օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության գիտական կենտրոնի Մանկական վնասվածքաբանության ու Օրթոպեդիայի բաժանմունքի ղեկավար Արա Այվազյանը կիսեց իր գործընկերների այն կածրիքը, համաձայն որի՝ անվճար առողջապահություն չկա:

- Պիտի լինի հստակ համակարգ: Բժկությունը թանկ հաճույք է: Տեխնոլոգիաները զարգանում են, բժկությունը թանկանում է: Որակի համար պիտի վճարես:

Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնության կազմակերպած քննարկման արդյունքում առողջապահական ոլորտում վեր հանվեցին բազմաթիվ թույլ օղակներ՝ սկսած բժշկի վարկանիշի նվազելու միտումից, մինչև պարտադիր բժշկական ապահովագրությունը: Իսկ Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնության հիմնադիր անդամ Գևորգ Թադևոսյանի այն հարցին՝ ինչո՞ւ բժշկական տուրիզմը մեզ մոտ չի զարգանում, ինչու՞ արտերկրից մեզ մոտ չեն գալիս բուժում ստանալու, բանախոսները միաբերան հավելեցին.

 
- Պետությունը այս ոլորտում PR չի անում:

Քննարկման մասնակիցները՝ բժիշկները, օլիմպիական խաղաղություն արտահայտող դեմքերով փաստեցին.

-    Բժիշկ  «չեմպիոններին», ըստ արժանվույն, չեն մեծարում:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ