ԼՈՒՐԵՐ: Հրատապ խնդիրներ Հայաստանում
Գլխուղեղի բացառիկ ներանոթային վիրահատություն` առաջին անգամ Հայաստանում
Օրերս Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի «Հերացի» թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցի նյարդավիրաբուժության և գլխուղեղի կաթվածների բուժման մասնագիտացված կենտրոնում կատարվեց գլխուղեղը սնուցող խոշոր զարկերակից թրոմբի հեռացման բացառիկ վիրահատություն, որը Հայաստանում իրականացվում էր առաջին անգամ:
Դեպքն առավել մանրամասն լուսաբանելու համար զրուցեցինք կենտրոնի ղեկավար, ՀՀ ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, պրոֆեսոր Ռուբեն Ֆանարջյանի հետ:
- Խնդրում եմ հակիրճ ներկայացնել հիվանդության ընթացքը:
- Հիվանդն ընդունվել էր կլինիկա ներգանգային անևրիզմայի, այլ կերպ ասած՝ գլխուղեղը սնուցող անոթի պարկաձև լայնացում ախտորոշմամբ, որը խիստ վտանգավոր հիվանդություն է և հիմնականում դրսևորվում է երիտասարդ տարիքում առաջացող արյունազեղումների ձևով: Անևրիզմայի վնասազերծման նպատակով նախատեսվում էր կատարել ներանոթային վիրահատություն՝անևրիզմայի խցանում միկրոպարույրներով: Նմանատիպ վիրահատությունները առաջին անգամ Հայաստանում իրականացվել են մեր կենտրոնում և վերջին 4 տարիների ընթացքում վիրահատվել են ավելի քան 200 հիվանդներ:
-Ինչո՞վ էր այս դեպքը տարբերվում մյուսներից:
-Նշված հիվանդի մոտ առկա էր անոթների խիստ ոլորվածություն և արտահայտված աթերոսկլերոտիկ ախտահարում: Վերջինս առանձին հիվանդություն է, որին բնորոշ է անոթների պատերի խոցոտումը և թրոմբագոյացումը: Չնայած դրան՝ վիրահատությունն անցավ հարթ, և հաջողվեց վերացնել ապագա արյունազեղումների սպառնալիքը:
Վիրահատությունն ավարտելուց հետո, որպես պարտադիր, փուլ իրականացվում է ստուգիչ անգիոգրաֆիա` համոզվելու համար, որ անևրիզման փակված է և գլխուղեղը սնուցող զարկերակներն անցանելի են: Հենց այդ ժամանակ հայտնաբերվեց գլխուղեղի աջ կիսագնդի մոտ 80%-ը սնուցող խոշոր զարկերակի խցանում՝ պարանոցի խոցոտված անոթից պոկված թրոմբով:
-Ի՞նչ հետևանքներ կարող է թողնել այդ անոթի խցանումը:
-Այդպիսի խոշոր զարկերակի խցանումը գրեթե միշտ առաջացնում է գլխուղեղի աղետալի կաթված, որը հաճախ ավարտվում է անբարենպաստ ելքով` մահվամբ կամ վեգետատիվ` անգիտակից վիճակով: Բարեբախտաբար ներկայումս մեր տրամադրության տակ առկա են «Ալտեպլազա» կոչվող դեղը, որը կարող է լուծել առաջացած թրոմբը և վերականգնել գլխուղեղի սնուցումը: Այն ևս առաջին անգամ Հայաստանում հաջողությամբ կիրառվել է մեր կենտրոնում՝ ճակատագրի բերումով բժշկի կյանքը փրկելու նպատակով: Արդյունքում հաշմանդամության կամ վախճանվելու փոխարեն դեպքից մեկ շաբաթ անց նա կարողացել է վերադառնալ իր ամենօրյա աշխատանքին:
-Արդյո՞ք այս դեղամիջոցը կարող է օգնել բոլոր կաթվածների դեպքում:
-«Ալտեպլազան» նախատեսված է գլխուղեղի իշեմիկ կաթվածների, այսինքն՝ անոթի խցանման համար, իսկ գլխուղեղի արյունազեղումների դեպքում անգամ հակացուցված է: Կան նաև մի շարք սահմանափակումներ. այս դեղամիջոցը կարող է լուծել միայն փափուկ կազմ ունեցող և նոր առաջացած թրոմբը և արդյունավետ է, եթե կիրառվում է կաթվածի առաջացման պահից սկսած՝ 4,5 ժամվա ընթացքում: Ուստի չափազանց կարևոր է կաթվածի առաջին իսկ նշանների հայտնվելուն պես հիվանդին շտապ տեղափոխել Կաթվածների մասնագիտացված կենտրոն:
-Բայց չէ՞ որ բժիշկների և ազգաբնակչության շրջանում կարծիք կա, որ գլխուղեղի կաթվածներով հիվանդներին տեղափոխությունը հակացուցված է:
-Դա անհեթեթություն է: Գլխուղեղի կաթվածի բուժումն ավելի հրատապ միջոցառումներ է պահանջում, քան սրտամկանի ինֆարկտի բուժումը: Ուստի միակ ճիշտ որոշումը հիվանդին անհապաղ կաթվածների մասնագիտացված կենտրոն տեղափոխելն է:
-Ինչևէ, վերադառնանք մեր այսօրվա քննարկվող դեպքին:
-Խցանված անոթը հայտնաբերելուն պես տեղային՝ ներզարկերակային եղանակով ներարկվեց «Ալտեպլազան», որը, սակայն, ինչպես նշեցի, ազդում է միայն թարմ թրոմբի վրա: Մինչդեռ խոցոտված աթերոսկլերոտիկ վահանիկից ծագած թրոմբն ամուր է, կարող է պարունակել կրակալման օջախներ և անգամ հյուսվածքի ու խոլեստերինի կտորներ: Ուստի զարմանալի չէր, որ «Ալտեպլազան» չկարողացավ քայքայել թրոմբը և վերականգնել արյան շրջանառությունը:
Նմանատիպ դեպքերում գործի է դրվում ներանոթային նյարդավիրաբուժության ծանր հրետանին՝ թրոմբի ներանոթային հեռացումը հատուկ գործիքներով: Թրոմբի հեռացման համար գոյություն ունեցող բազմաթիվ գործիքներից այս մեկն առանձնահատուկ է նրանով, որ վերականգնում է արյան շրջանառությունն անմիջապես՝ նույնիսկ նախքան թրոմբի հեռացումը: Դա զգալի ժամանակ է տալիս վիրաբույժին՝ առանց շտապողականության և ապահով կերպով իրականացնելու վիրահատությունը: Բացի այդ, ի տարբերություն «Ալտեպլազայի», թրոմբի մեխանիկական հեռացումը կարող է իրականացվել կաթվածի առաջացման պահից երբեմն նույնիսկ 8-12 ժամ հետո:
Ի ուրախություն մեզ՝ թրոմբի հեռացումն ընթացավ առանց բարդությունների, և այժմ պոտենցիալ մահացու կաթվածի փոխարեն հիվանդի մոտ առկա է միայն ձախ ձեռքի թեթև թուլություն, որը ժամանակի ընթացքում կվերականգնվի: Այդ կապակցությամբ հատուկ շնորհակալությունս եմ ուզում հայտնել մեր աշխատակից, ներկայումս ԿԿԶՀ-ում զինծառայությունն իրականացնող Տիգրան Խաչատրյանին:
- Վերջում, խնդրում եմ, թվեք այն ներանոթային վիրահատությունների ցանկը, որոնք իրականացվում են Երևանի պետական բժշկական համալսարանի կաթվածների մասնագիտացված կենտրոնում:
-Մինչ վիրահատությունների ցանկը թվելը կցանկանայի նշել, որ բոլոր այս վիրահատությունները Հայաստանում առաջին անգամ իրականացվել են մեր կենտրոնում: Դրանք են՝ գլխուղեղի զարկերակային անևրիզմաների ներանոթային բուժում, արտերիովենոզ մալֆորմացիաների էմբոլիզացիա, կարոտիդ-կավերնոզ ֆիստուլաների ներանոթային բուժում, թրոմբի հեռացում, քնային և ներուղեղային զարկերակների ստենտավորում, զարկերակ-երակային բերանակցումների էմբոլիզացիա, գլխուղեղի ուռուցքների անոթային համակարգի խցանում:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Կարդացեք նաև
14.05.2025
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
-
«Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
-
Ժողովրդական դեղամիջոցներ
-
Հղիություն. 4-րդ ամիս
-
Հղիություն. 7-րդ ամիս
-
Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
-
Հղիություն. 6-րդ ամիս
-
Ամուսնական առաջին գիշերը
-
Հղիություն. 2-րդ ամիս
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
-
Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
-
Ընկերության մասին
-
Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
-
Դդում
-
Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
-
Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
-
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
-
Սեռական գրգռում
-
Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
-
Հղիություն. 1-ին ամիս
-
Չիչխանի օգտակար հատկությունները
-
Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
-
Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
-
Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
-
Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
-
Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
-
Դիմակներ` մազերի համար
-
Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
-
Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
-
Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
-
Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
-
Հղիություն. 9-րդ ամիս
-
Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
- Շաքարային դիաբետի բուժման ժամանակակից մոտեցումները
-
Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
-
Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
-
Հղիություն. 8-րդ ամիս
-
Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
- Ցերվիցիտի (էնդոցերվիցիտի) կլնիկաձևաբանական բնութագիրը (գրական ակնարկ)















Գիտական բժշկություն
Հիվանդություններ
Ավանդական բժշկություն
Առողջ ապրելակերպ
Կոսմետոլոգիա
Բժշկական իրավունք
Ալգորիթմեր, թեստեր
Թվեր, փաստեր, դեպքեր
Պատմական խրոնիկա
Աֆորիզմներ
Կարիերային սանդուղքով
Երեխա
Կին
Տղամարդ
Ռեյթինգային համակարգ







