Պարզաբանումներ Հայաստանում կիրառվող ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցի շուրջ

Ըստ ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ընկերության հայաստանյան ներկայացուցչության տեղեկատվության՝ արդեն մի քանի տարի է, ինչ հայաստանյան շուկայում առկա է ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցը: Այն Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցվել է 2011 թվականի մայիսին և առ այսօր արդյունավետորեն կիրառվում է: 

Խոսքը վերաբերում է հունգարական գործարանի արտադրության  դեղամիջոցին (ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ընկերությունն ունի տարբեր արտադրատարածքներ՝ տարբեր երկրներում): Վերջերս Հայաստանում գրանցվեց նաև Ռուսաստանում գործող հայտնի «ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ - ՌՈՒՍ» գործարանի կողմից արտադրվող ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցը:

«Նույն ընկերությանը պատկանող երկու տարբեր գործարանների արտադրության դեղերի շրջանառությունը հայաստանյան փոքր շուկայում համարվեց ոչ նպատակահարմար և ընկերության պահանջով անվավեր ճանաչվեց ռուսաստանյան գործարանի արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղի գրանցումը Հայաստանի Հանրապետությունում»:

Հայաստանյան շուկայում նույն հաջողությամբ շարունակում է շրջանառվել ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ընկերության հունգարական արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼԸ:  

Օրերս ռուսաստանյան արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցի՝ Հայաստանում գրանցումն անվավեր ճանաչվելու փաստը տարաբնույթ մեկնաբանությունների տեղիք տվեց: Չնայած այն բանին, որ «ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ - ՌՈՒՍ» գործարանի արտադրության դեղամիջոցը գրանցամատյանից հանվել է զուտ մարքեթինգային նկատառումներից ելնելով, և շուկայում շարունակում է մնալ հունգարական արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼԸ, անբարեխիղճ մեկնաբանությունները հավակնում են թողնել սխալ տպավորություն:

Պարզաբանումներ ստանալու խնդրանքով Մեդ-Պրակտիկը դիմեց ՀՀ Առողջապահության նախարարության Դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոնի փոխտնօրեն Ալբերտ Սահակյանին:

–   Պարո՛ն Սահակյան, ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ընկերության Ռուսաստանում գործող գործարանի արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցի՝ Հայաստանում գրանցումը անվավեր ճանաչվելու փաստը կամ սխալ է ընկալվել, կամ ակնհայտորեն օգտագործվում է սև PR-ի նպատակներով. մեկնաբանություններում փորձ է արվում ստվեր գցել բավական պատկառելի դեղագործական ընկերության ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղամիջոցի վրա: Ձեզ ծանո՞թ դեպք է, ինչպե՞ս կմեկնաբանեք:

–   Դա կարող է լինել հրամանի սխալ ըմբռնման հետևանք: Այդ դեղն արտադրում է նաև Ռուսաստանում ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ-ՌՈՒՍ գործարանի կողմից: Նույն ընկերությանը պատկանող երկու տարբեր գործարանների արտադրության դեղերի շրջանառությունը հայաստանյան փոքր շուկայում համարվեց ոչ նպատակահարմար և ընկերության պահանջով անվավեր ճանաչվեց ռուսաստանյան գործարանի արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼ դեղի գրանցումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Շուկայում շարունակում է շրջանառվել հունգարական արտադրության նույն դեղը և որևէ խնդիր չի առաջացել:

Ձեր նշած անբարեխիղճ մեկնաբանությունները կարող են, այո՛, նաև միտումնավոր լինել: Դեղերի շուկային բնորոշ դեպք է սա: Քանի որ դեղերի բիզնեսը համարվում է շատ գայթակղիչ և շահութաբեր, այդ իսկ պատճառով և՛ դեղերի կեղծումներն են ահագնացել ամբողջ աշխարհում, և՛ խախտումներն ու անօրինական շրջանառությունը՝ չգրանցված դեղերն այս կամ այն շուկաներ մտցնելը, և՛ անբարեխիղճ գովազդը: Այս ամենի համատեքստում է նաև դեղագործական ընկերությունների՝ իրար դեմ պայքարը, որի անունը դնում են մրցակցություն, բայց իրականում դա անառողջ պայքար է, որի ընթացքում կիրառվում է, ինչու չէ` նաև սև PR:

–   Ընդհանրապես ի՞նչ պատճառներով են դեղերը դուրս գալիս գրանցումից:

–   Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության համաձայն Առողջապահության նախարարությունը դեղի գրանցումը կարող է անվավեր ճանաչել և դադարեցնել դրա շրջանառությունը հետևյալ դեպքերում`

• եթե դիմում է ստացել արտադրող կազմակերպությունից,
  
  
• դեղի որակի, անվտանգության և արդյունավետության ընդունված չափանիշներին պետական վերահսկողության շրջանակներում հայտնաբերված անհամապատասխանության, այդ թվում` դեղերի նոր բացասական ազդեցության հայտնաբերման դեպքերում,
  
  
• դեղի մասին միջազգային մասնագիտական աղբյուրներից հիմնավորված և հավաստի բացասական տվյալներ ստանալու դեպքում,
  
  
• եթե գրանցման հավաստագրի իրավատերը չի հայտնել դեղի որակին, անվտանգությանը կամ արդյունավետությանը վերաբերող նոր տվյալներ կամ չի կատարել նոր տվյալներին համապատասխան փոփոխություններ գրանցման փաստաթղթերում,
  
  
• գրանցումից հետո շրջանառվող դեղի երեք տարբեր սերիաների որակի ստուգման արդյունքները եղել են բացասական:

Թվածս առաջին դեպքում դա կատարվում է դեղը Հայաստանում գրանցող կազմակերպության պահանջով, որը կարող է լինել տարբեր պատճառներով: Դրանցից մի մասը վերաբերում է դեղի որակին, անվտանգությանն ու արդյունավետությանը, իսկ մյուս մասը` տնտեսագիտական նկատառումներին` դեղի շրջանառության ցածր շահութաբերությանը կամ բացակայությանը, ինչպես խնդրո առարկա դեղի պարագայում է:

–   Ակնհայտ է, որ մարքեթինգային պատճառները, որոնց մասին նշված է ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ընկերության  ռուսական արտադրության ՄԵՐՏԵՆԻԼ-ի գրանցումը անվավեր ճանաչելու հրամանի մեջ, ուղղակիորեն չեն առնչվում դեղի որակական հատկանիշներին, առավել ևս՝  դեղագործական ընկերության աշխատանքին:

–   Այո, խնդրո առարկա դեղը գրանցումից հանելու պատճառները մարքեթինգային են: Սրա տակ կարելի է հասկանալ, օրինակ, որ արտադրողը կարծում է՝ տվյալ երկրում կոնկրետ իր մեկ այլ գործարանի արտադրության դեղաձևի առկայությունը նույն երկրի շուկայում անիմաստ է, կատարվող ծախսերը չեն փոխհատուցվում և հրաժարվում է դեղը տվյալ շուկայում շրջանառելուց, քանի որ շուկան չի արդարացնում իր սպասելիքները:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ