Գիտագործնական սեմինար «Վնասված պերիֆերիկ նյարդերի ժամանակակից դիագնոստիկայի և վիրաբուժական բուժման ակտուալ հարցերը» խորագրով

Փետրվարի 19-ին Իզմիրլյան բժշկական կենտրոնում տեղի ունեցավ գիտագործնական սեմինար «Վնասված պերիֆերիկ նյարդերի ժամանակակից դիագնոստիկայի և վիրաբուժական բուժման ակտուալ հարցերը» խորագրով։ 
Սեմինարի շրջանակում քննարկվեցին վերջույթների նյարդերի վնասվածքների ախտորոշման արդի մեթոդները, վիրաբուժական բուժման եղանակները` բուժառուների օրինակներով։ Սեմինարը նախատեսված էր միկրովիրաբույժների, վնասվածքաբանների, ռադիոլոգների, նյարդաբանների, ռևմատոլոգների, էնդոկրինոլոգների և առաջնային բուժօգնության օղակի բժիշկների համար։

Զեկույցով հանդես եկան ոլորտի առաջատար մասնագետները։ Զրուցեցինք սեմինարի շրջանակում ելույթով հանդես եկած բանախոսների հետ, որոնք ներկայացնում ենք ստորև:

Թեհմինե Ասատրյան, Իզմիրլյան ԲԿ պլաստիկ վիրաբույժ և միկրովիրաբույժ , ԵՊԲՀ դասախոս

«Տարիներ շարունակ վիրաբույժների հետ ախտորոշման ոլորտի մասնագետների համագործակցությունը՛ մինչև պացիենտին վիրահատվելը և վիրահատությունից հետո, հետադարձ կապով գործել է: Էլեկտրամիոգրաֆիկ հետազոտությունը, սոնոգրաֆիան` նյարդերի հետ կապված խնդիրներում մեր կարևոր գործիքներն են, որոշ դեպքերում նաև` ՄՌՏ հետազոտությունը:

Սակայն հաճախ են հանդիպում բարդ կամ բարձիթողի դեպքերի, երբ նյարդաբանն առաջնորդվում է միայն կլինիկայով կամ վիրաբույժը վիրահատում է` միայն գանգատի վրա հիմնվելով, և չի իրականացվում խիստ անհրաժեշտ էլեկտրանեյրոմիոգրաֆիստի խորհրդատվությունը: Սոնոգրաֆիայի արդյունքում բուժառուն հաճախ շրջանցում է անհրաժեշտ մասնագետին, ժամանակ կորցնում` ի վնաս իրեն, հետո գալիս բարդացած ախտաբանությամբ: 

Հենց այդ բացը լրացնելու նպատակն ուներ կազմակերպված սեմինարը, որը նվիրված էր ծայրամասային նյարդերի հիվանդությունների ու վնասվածքների ախտորոշիչ և վիրաբուժական մեթոդներին: 

Այս խնդրի լուծումը պահանջում է թիմային աշխատանք, քանի որ անհրաժեշտ է նախ ախտորոշում, այնուհետև` բուժման կազմակերպում: Իրականացվում են հետազոտություններ՝ ուլտրաձայնային, էլեկտրոնեյրոմիոգրաֆիա, որոշ դեպքերում՝ մագնիտառեզոնանսային տոմոգրաֆիա, հետո միայն պլանավորվում բուժումը:

Սեմինարը նաև ուսուցողական էր ո՛չ միայն միկրովիրաբույժների, այլև ախտորոշման ոլորտում աշխատող տարբեր մասնագետների համար, որոնք առնչվում են նյարդի վնասումով ուղեկցվող վնասվածքներով բուժառուների հետ:
Սա կօգնի բժիշկներին` ճիշտ մոտեցմամբ ախտորոշել բուժառուին և ժամանակին ուղղորդել անհրաժեշտ մասնագետների մոտ»:  

Գայանե Այվազյան, ոսկրահոդային ռադիոլոգ, բ. գ. թ

«Նյարդային սոնոգրաֆիան համեմատաբար նորագույն մեթոդ է, այն վերջին տարիներին է ստացել տարածում ստացել և, հատկապես հետպատերազմյան շրջանում, դարձել է բավականին արդիական: Այս հետազոտությունը, որպես  ախտորոշիչ մեթոդ, լրացնում է նեյրոմիոգրաֆիային, քանի որ, եթե  նախկինում նյարդերի վնասումների ախտաբանությունը հայտնաբերում էին միայն էլեկտրոնեյրոմիոգրաֆիայով, ապա ներկայում հնարավոր է նաև սոնոգրաֆիայի օգնությամբ տեսնել վնասված նյարդը: Սակայն մեկը մյուսին փոխարինող չեն, այլ լրացնող, քանի որ ստանում ենք տարբեր տեղեկատվություն:

Ի տարբերություն այլ մեթոդների, նյարդային սոնոգրաֆիան տեսողական մեթոդ է, թույլ է տալիս տեսնել նյարդի ցողունը ամբողջ երկայնքով, գնահատել ախտահարման աստիճանը, գտնել վնասված կոնկրետ հատվածը: Այս մեթոդը նաև բավականին դյուրին է իրականացման տեսանկյունից՝ և՛ բուժառուի, և հետազոտող բժշկի համար: Այն նաև մեծ կարևորություն ունի նախավիրահատական փուլում ախտորոշելու, և հետվիրահատական փուլում բուժման արդյունքը և արդյունավետությունը կամ բարդությունները գնահատելու համար:

Մեթոդը կիրառվում է 2018 թվականից և դեռևս լայն տարածում չունի, այդ պատճառով ավելի քիչ է նշանակվում, քան անհրաժեշտ է: 

Նյարդային սոնոգրաֆիայի իրականացման որոշ սահմանափակումներ կան, որոնք կապված են բարձր հաճախականության տպիչների անհրաժեշտության հետ, չափազանց կարևոր է նաև մասնագիտական բարձր որակավորումը, նյարդի անատոմիայի իմացությունը և այլն:

Սեմինարին ներկայացրեցի ընդհանուր մեթոդը, քանի որ լսարանաում ներկա էին տարբեր մասնագետներ՝ ռադիոլոգներ, տրավմատոլոգներ, միկրովիրաբույժներ, սոնոգրաֆիստներ: Ընդհանուր գիտելիքները պետք են բոլոր բժիշկներին՝ պատկերացնելու համար, թե մեթոդն ի՞նչ է հայտնաբերում, ե՞րբ կարող են նշանակել, որպեսզի ընտրությունը կատարվի ճիշտ և խուսափեն բացթողումներից կամ անտեղի նշանակումներից:

Արմինե Կտեյան, նյարդաբան, նեյրոֆիզիոլոգ

Սեմինարին ներկայացրած դասախոսությամբ նպատակ ունեի մասնագետներին իրազեկել նեյրոմիոգրաֆիա հետազոտության կարևորության մասին: Բժիշկները, չնայած հաճախ բուժառուներին ուղարկում են հետազոտության, իմ կարծիքով, այնքան էլ քաջատեղյակ չեն հետազոտության բուն էությանը: Փորձեցի մանրամասն բացատրել, թե ի՞նչ է նեյրոմիոգրաֆիան, ո՞ր դեպքերում է տեղեկատվական, ի՞նչ կարելի է ակնկալել, ի՞նչ նշանակություն ունեն ժամկետները, և թե ո՞ր ժամանակահատվածում ի՞նչ կարելի է սպասել հետազոտությունից:

Նյարդաբանները, օրթոպեդները, էնդոկրինոլոգները, ռևմատոլոգները, վնասվածքաբանները, կարճ ասած, ցավի հետ առնչվող բոլոր բժիշկները հետաքրքրված են նյարդամկանային ախտաբանություններով և նման դեպքերում ցուցված հետազոտություններով: Նրանք պետք է տեղեկացված լինեն, թե ինչ կարելի է սպասել, օրինակ, նեյրոմիոգրաֆիա հետազոտությունից: Հետվիրահատական փուլում` նյարդերի վիրաբուժությունից հետո, վերականգնման չափելիությունը հնարավոր է միմիայն էլեկտրանեյրոմիոգրաֆիայով:

Կան հիվանդություններ, որոնց դեպքում այս հետազոտությունը անփոխարինելի է և ոսկե ստանդարտ է համարվում որպես ախտորոշիչ մեթոդ:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ