Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

Հոկտեմբերի16-ին ծնվել է շվեյցարացի անատոմիստ, բուսաբան, ֆիզիոլոգ Ալբրեխտ Հալլերը

Հոկտեմբերի16-ին ծնվել է շվեյցարացի անատոմիստ, բուսաբան, ֆիզիոլոգ Ալբրեխտ Հալլերը

Ալբրեխտ Հալլերը ծնվել է 1708 թ. հոկտեմբերի16-ին Բերնում: Սկզբում սովորել է Տյուբինգենյան, այնուհետև Լոնդոնյան համալսարաններում: 1727 թ.ն Հալլերը դարձավ բժշկական գիտությունների թեկնածու: Բժշկության բնագավառում մեկ տարի կատարելագործվել է Փարիզում և Քեմբրիջում: 1729-1736 թթ. Բերնում աշխատել է որպես մունիցիպալ բժիշկ և քաղաքային գրադարանի պահապան:


Հալլերի առաջին գիտական աշխատանքը նվիրված է Ալպերի ֆլորային, ինչը նա ուսումնասիրել է Շվեյցարիայի կանտոններով ճանապարհորդելու ընթացքում: Աշխատանքը հրապարակվել է 1727 թ.. Հալլերը նաև շարունակեց բույսերի դասակարգումն ըստ դրա արտաքին տեսքի ու պտղի կառուցվածքի: Սակայն նրա գիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունը եղել է մարդու ֆիզիոլոգիան:


Հալլերը ուսումնասիրել է մկանաթելերի հատկությունները՝ դրանց ամրությունը, համապատասխան նյարդի կամ հենց մկանի գրգռման դեպքում կծկման և գրգռումը դադարեցնելու դեպքում ելային վիճակին հասնելու ունակությունը: Նա առաջիններից էր, ով ուսումնասիրեց օրգանիզմի գործունեությունն ամբողջությամբ: Հետազոտել է մարդու գլխուղեղի անատոմիան, նկարագրել, թե ինչպես են միմյանց հետ փոխազդում նյարդային վերջույթները, ինչպես նաև ուսումնասիրել է սրտի աշխատանքը և զարկերակի առանձնահատկությունները:


Հալլերի հետազոտությունների արդյունքները անատոմիայի և բուսաբանության բնագավառներում մինչ օրս չեն կորցրել իրենց նշանակությունը:
Հալլերը հայտնի է դարձել նաև որպես գրող: Նրա «Ալպեր» պոեմը հրատարակվել է 1729 թ.ն: Ավելի ուշ լույս են տեսել նաև նրա մյուս ստեղծագործությունները՝ «Շվեյցարական բանաստեղծություններ» հավաքածուն (1732 թ.), «Ալֆրեդ. անգլո-սաքսերի թագավոր»-ը (1773 թ.), որտեղ հեղինակը պատմում է պետական համակարգի տարբեր ձևերի մասին, և «Չարի ծագման մասին» (1734 թ.) փիլիսոփայական պոեմը, որը թարգմանվել է ռուսերեն Ն. Մ. Կարամզինի կողմից:


Ալբրեխտ Հալլերը մահացել է 1777 թ. դեկտեմբերի 12-ին:

Սկզբնաղբյուր. calend.ru
Լուսանկարը. ru.wikipedia.org
Թարգմանությունը. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Նոյեմբերի 17-ը՝ Թերահաս երեխաների միջազգային օր
Նոյեմբերի 17-ը՝ Թերահաս երեխաների միջազգային օր

Նոյեմբերի 17-ին աշխարհում նշվում է Թերահաս երեխաների միջազգային օրը (World Prematurity Day): Այն հաստատվել է 2009թվականին՝ Նորածին երեխաների խնամքի եվրոպական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ...

Նոյեմբերի 15-ին ծնվել է մանկական հոգեբան, պրոֆեսոր, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ավգուստ Կրոգը
Նոյեմբերի 15-ին  ծնվել է մանկական հոգեբան, պրոֆեսոր, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ավգուստ Կրոգը

Ավգուստ Կրոգը ծնվել է  1874թ. նոյեմբերի 15-ին Գրենայում (Դանիա): Դեռ մանկուց նա հետաքրքություն էր ցուցաբերում գիտության նկատմամբ, շատ ժամանակ էր անց կացնում դրսում՝ հետևելով միջատներին...

Պատմության էջերից
Նոյեմբերի 14-ը Դիաբետի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է
Նոյեմբերի 14-ը Դիաբետի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է

Դիաբետի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը (World Diabetes Day) մտցվել է  1991 թ. Միջազգային դիաբետային դաշնության (International Diabetes Federation) և  Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության...

Հիշարժան տարեթվեր
Նոյեմբերի 13-ը Կույրերի միջազգային օրն է
Նոյեմբերի 13-ը Կույրերի միջազգային օրն է

1745թ. նոյեմբերի 13-ին, Ֆրանսիայում ծնվել է Վալենտին Հայուին (Valentin Haüy), ով հայտնի մանկավարժ էր և Փարիզում և Պետերբուրգում կույրերի համար մի քանի դպրոցներ և ձեռնարկություններ է հիմնել...

Հիշարժան տարեթվեր
Նոյեմբերի 12-ը Թոքաբորբի դեմ պայքարի համաշխարհային օր
Նոյեմբերի 12-ը Թոքաբորբի դեմ պայքարի համաշխարհային օր

Թոքաբորբի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը (World Pneumonia Day) օրացույցում հայտնվել է Մանկական թոքաբորբի դեմ Գլոբալ կոալիցիայի շնորհիվ: Այսպես է անվանվում միջազգային, կառավարական, ոչ կառավարական...

Հիշարժան տարեթվեր
1801 թ. նոյեմբերի 9-ին ծնվել է ամերիկացի գործարար Գեյլ Բորդենը՝ խտացրած կաթի հայտնագործողը
1801 թ. նոյեմբերի 9-ին ծնվել է ամերիկացի գործարար Գեյլ Բորդենը՝ խտացրած կաթի հայտնագործողը

Գեյլ Բորդենը ծնվել է 1801 թ. նոյեմբերի 9-ին Նյու-Յորք նահանգում (ԱՄՆ): Իր աշխատանքային ուղին սկսել է Տեխաս նահանգում հողաչափ աշխատելով՝ ստեղծելով Գալվեստոն քաղաքի քաղաքաշինական պլանը, այնուհետև...

1895-ի նոյեմբերի 8-ին ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը բացահայտել է «ռենտգենյան ճառագայթները»
1895-ի նոյեմբերի 8-ին ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը բացահայտել է «ռենտգենյան ճառագայթները»

118 տարի առաջ գերմանացի ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը՝ Վյուրցբուրգյան համալսարանի (Բավարիա) պրոֆեսորը և ռեկտորը, համալսարանական լաբորատորիայում միայնակ փորձարկումներ իրականացնելիս...

Նոյեմբերի առաջին շաբաթ օրը Տղամարդկանց միջազգային օրն է
Նոյեմբերի առաջին շաբաթ օրը Տղամարդկանց միջազգային օրն է

Այսօր տղամարդկանց միջազգային օրն է։ Այն նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի առաջին շաբաթ օրը։ 2000թ. այս տոնը հիմնել է ԽՍՀՄ նախկին նախագահ Միխայիլ Գորբաչովի առաջարկով՝ ի հակակշիռ անցյալից մնացած փետրվարի 23-ի և անկախ բանակում ծառայել...

Նոյմբերի 1-ը Բուսակերների օրն է
Նոյմբերի 1-ը Բուսակերների օրն է

Բուսակերությունը աշխարհում մեծ տարածում ունի։ Պատահական չէ, որ գոյություն ունի Բուսակերների համաշխարհային օր։ Այն նշվում է հոկտեմբերի 1-ին։ Իսկ ահա այսօր բուսակերության առավել ավանդական տեսակի՝ Վեգանի միջազգային օրն է...

Հոկտեմբերի 31-ը՝ Խուլ ու համրերի թարգմանչի օր
Հոկտեմբերի 31-ը՝ Խուլ ու համրերի թարգմանչի օր

Հոկտեմբերի 31-ը Խուլ ու համրերի թարգմանչի օր հայտարարելու որոշումը հաստատվել է 2003 թ. հունվարին Խուլերի համառուսական ընկերության կենտրոնական խորհրդի նախաձեռնությամբ` խուլերի խնդիրներին...

Հոկտեմբերի 29-ը Գլխուղեղի կաթվածի դեմ պայքարի համաշխարհային օր
Հոկտեմբերի 29-ը Գլխուղեղի  կաթվածի  դեմ  պայքարի  համաշխարհային  օր

Հոկտեմբերի 29-ին նշվող ամսաթվի պատմությունը սկսվել է 2004 թվականից, երբ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը գլխուղեղի կաթվածը հայտարարեց համընդհանուր համաճարակ...

Հոկտեմբերի 24-ին (1493 թ.) ծնվել է Պարացելսը
Հոկտեմբերի 24-ին (1493 թ.) ծնվել է Պարացելսը

1493 թ. հոկտեմբերի 24-ին բժշկի ընտանիքում ծնվել է Պարացելսը (Ֆիլիպ Աուրեոլ Թեոֆրաստ Բոմբաստ ֆոն Գոգենհեյմ): Գոգենհեյմերի ընտանիքը սերում էրհին ազնվական տոհմից: Բայց,ավելի ուշ,գիտնականը կնախընտրի իրեն Պարացելս կոչել, որը լատիներեն նշանակում...

Հոկտեմբերի 22-ը` Կակազողների միջազգային օր
Հոկտեմբերի 22-ը` Կակազողների  միջազգային  օր

Հոկտեմբերի 22-ին աշխարհում նշվում է կակազողների միջազգային օրը (International Stuttering Awareness Day): Այս տոնի գաղափարը ծնվել է` աջակցելու կակազողների միջազգային ասոցիացիային...

20-ը հոկտեմբերի՝ Կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ պայքարի համաուկրաինական օր
20-ը հոկտեմբերի՝ Կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ պայքարի համաուկրաինական օր

Ուկրաինայի նախագահի 2005 թ. հունվարի17-ի 42/2005 որոշման համաձայն հոկտեմբերի 20-ն ընդունված է որպես կաթնագեղձերի քաղցկեղի դեմ պայքարի համաուկրաինական օր...

Հիշարժան տարեթվեր
Հոկտեմբերի 17-ը՝ Աղքատության վերացման համար պայքարի միջազգային օր
Հոկտեմբերի 17-ը՝  Աղքատության  վերացման  համար  պայքարի  միջազգային  օր

«Աղքատության վերացման համար պայքարը, մեր ժամանակների հիմնական բարոյական մարտահրավերներից մեկը, չի կարող մնալ անհատների նպատակ, այն պետք է դառնա շատերի կոչումը: Աղքատության վերացման համար...

Հիշարժան տարեթվեր

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ