Միջազգային փորձի ներդրումը Հայաստանում

Վերջերս կայացավ «Լիմֆոմաների ախտորոշման և բուժման արդի խնդիրները» թեմայով գիտաժողով, որը կազմակերպել էին Հայկական արյունաբանական ասոցիացիան և ՀՀ ԱՆ պրոֆ.Ռ.Հ.Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնը Ռուսաստանի Ն.Բլոխինի անվան ուռուցքաբանական գիտական կենտրոնի համագործակցությամբ, Roch դեղագործական ընկերության աջակցությամբ:  

Հայկական արյունաբանական ասոցիացիան հիմնադրվել է 2012 թվականին, որի նպատակներից է Հայաստանում արյան հիվանդությունների, այդ թվում լիմֆոմաների, ախտորոշման եղանակների կատարելագործման և բուժման արդյունավետության բարձրացումը: 

Վերջին երեք տասնամյակների ընթացքում ինչպես աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում արձանագրվում է լիմֆոմաներով հիվանդացության հարաճուն աճ: Աշխարհում տարեկան արձանագրվում է լիմֆոմաների մոտ 425 000 դեպք, որոնցից 56%-ը տղամարդկանց, 44%-ը կանանց մոտ: Հայտնաբերված դեպքերի 51%-ն արձանագրվում է զարգացած երկրներում: Արյան չարորակ հիվանդությունների շարքում լիմֆոմաներն ունեն մեծ տեսակարար կշիռ: Տարբերակում են լիմֆոմաների շուրջ 30 տարատեսակ, որի ժամանակ ախտահարվում են ավշային հանգույցները, տարբեր օրգան համակարգերը, այդ թվում` մարդու իմուն համակարգը:   

Ամեն տարի Հայաստանում առաջնակի ախտորոշվում է լիմֆոմայի մոտ 100 դեպք: Չնահած այն հիմնականում հանդիպում է մեծահասակների շրջանում, սակայն որոշ տարատեսակներ հանդիպում են նաև մանկական տարիքում: Ներկայումս Հայաստանում դիսպանսեր հսկողության տակ են մոտ 1200 լիմֆոմայով հիվանդ, նրանցից 820 հիվանդ` Արյունաբանական կենտրոնում: 

Լիմֆոմաների ախտորոշման և արդյունավետ բուժման հարցերը ժամանակակից առողջապահության, մասնավորապես արյունաբանության, կարևոր և առանցքային խնդիրներից են: ՀՀ առողջապահության նախարարության ուշադրության կենտրոնում է ժամանակակից ախտորոշիչ և բուժական գործելակարգերի ներդրումը Հայաստանում: Այս տեսակետից կարևորվում է նշված խնդիրներին նվիրված սեմինարների, գիտաժողովների կազմակերպումը:

«Լիմֆոմաների ախտորոշման և բուժման արդի խնդիրները» թեմայով անցկացվող գիտաժողովի կարևոր հարցերից է լիմֆոմաների տարբերակիչ ախտորոշման խնդիրները, քանզի ճշգրիտ ախտորոշումը և լիմֆոմայի տարատեսակի հստակեցումը հնարավորություն է ընձեռում ընտրել բուժման առավել արդյունավետ տարբերակը, բարելավել հիվանդների կյանքի որակը և երկարացնել կյանքի տևողությունը, որոշ դեպքերում նաև լրիվ առողջացումը: 

Ինչպես նշեց պրոֆ.Ռ.Հ.Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն տնօրեն, Հայկական արյունաբանական ասոցիացիայի նախագահ բ.գ.դ.պրոֆեսոր Սմբատ Դաղբաշյանը, Հայաստանում կարողացել են սահմանել հիվանդությունների, մասնավորապես լիմֆոմաների չափորոշիչները, իսկ տվյալ գիտաժողովի նպատակն է քննարկել լիմֆոմաների ժամանակակից բուժման սխեմաները, որոնք հետագայում կներկայացվեն Առողջապահության նախարարության հաստատմանը:

-Այնպես որ, Հայաստանում բուժվող հիվանդների ախտորոշման գործընթացը կազմակերպելու ժամանակ բժիշկները պետք է ուղղորդվեն այդ չափորոշիչներում ներկայացված ցուցումներով: Հետագայում ևս բուժումը, դեղերի նշանակումն ու ընդունումը պետք է կատարվեն ըստ համապատասխան պրոտոկոլների: Հայաստանում ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մեթոդների կիրառման շնորհիվ հնարավոր կլինի մեր հիվամդներին ապահովել միջազգային չափանիշներին համապատասխան բուժօգնությունը, նրանք ստիպված չեն լինի համապատասխան բուժում ստանալու համար դիմել արտերկրյա բուժհաստատություններ: Հայաստանում ամեն տարի ախտորոշում ենք մոտ 100 լիմֆոմաներով առաջնակի դեպքեր և այսօր շուրջ 1200 հիվանդներ գտնվում են դիսպանսեր հսկողության ներքո: Պետք է նշեմ, որ բժշկագիտության ամենազարգացած ուղղություններից է լիմֆոմաների ախտորոշումը և ճիշտ ախտորոշման դեպքում հնարավոր է այն հիմնովին բուժել, իսկ որոշ դեպքերում հնարավոր է կյանքի տևողությունը հասցնել կյանքի միջին տևողությանը: Լիմֆոմաներն ամենածախսատար և թանկարժեք հիվանդություններից են` ախտորոշման և բուժման տեսակետից: Բնական է, այն կապված է նաև   երկրի ունեցած հնարավորությունների հետ և այսօր մեր պետությունը որոշակի միջոցներ է հատկացրել լիմֆոմաների մանրակրկիտ բջջային ախտորոշում կատարելու համար: Այսօրվա մեր գիտաժողովը նվիրված է նրան, որ մենք կարողանանք լիմֆոմաների ախտորոշման և բուժման միջազգային փորձը ներդնեք նաև Հայաստանի Հանրապետությունում,- իր ելույթում ասաց պրոֆեսորը:  

Արդեն շուրջ մեկ տարի է Արյունաբանական կենտրոնում ներդրվել է ախտորոշման ժամանակակից մեթոդը` հոսքային ցիտոֆլյուրոմետրիան, որը նպաստում է առավել ճշգրիտ ախտորոշում կատարել: Գիտաժողովում Ռ.Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի բժշկության գծով տեղեկալ բ.գ.դ.պրոֆեսոր Նատալյա Մելիքյանը  ներկայացրեց Արյունաբանական կենտրոնում հոսքային ցիտոֆլյուրոմետրով կատարված հետազոտությունների տվյալները, հիվանդության համաճարակաբանությունը: Չարորակ լիմֆոմաների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումներին նվիրված ծավալուն զեկուցումով հանդես եկավ Ն.Բլոխինի անվան ուռուցքաբանական գիտական կենտրոնի առաջատար մասնագետ, պրոֆեսոր Գայանե Թումյանը, ով ներկաներին հաղորդեց իրենց գիտական կենտրոնի ձեռքբերումներն ու փորձը:

Գիտաժողովին մասնակցում էին հանրապետության բժիշկ-արյունաբաններ, վիրաբույժներ, հյուսվածքաբաններ և լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներ: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ