Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահության լրատու 16-17.2012

Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)

Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)

«Ճշմարիտ աշխարհը իմաստունին, բարեպաշտին, առաքինուն է հասանելի. նա ապրում է նրա մեջ, նա այդ աշխարհն է»: Գերմանացի մեծագույն փիլիսոփա և մտածող Ֆրիդրիխ Նիցշեի թևավոր դարձած այս ասույթն ամբողջությամբ կարելի է վերագրել XX դարի հայ ականավոր բժիշկ, գիտական վիրաբուժության հիմնադիր, Երևանի պետական համալսարանի բժշկական առաջին վիրաբուժական ամբիոնի և կլինիկայի կազմակերպիչ ու դեկան, Խորհրդային Հայաստանի բժշկական ընկերության հիմնադիր և երկարամյա ղեկավար, գիտության վաստակավոր գործիչ Համբարձում Քեչեկին: Այո, նա իմաստուն էր, երբ խոսքն ընտրած մասնագիտության ու արհեստավարժության մասին էր, բարեպաշտ ու առաքինի էր ընտանիքի, շրջապատի և հասանելի ու սիրելի` իր հարյուրավոր ուսանողների համար, ովքեր դարձան նրա գործի արժանավոր շարունակողները:

 

Քեչեկը ծնվել է 1872-ին Դոնի Նախիջևանում, սկզբնական կրթություն ստացել է տեղի քաղաքային ուսումնարանում, ապա հոգևոր վարժարանում, իսկ արդեն 1890-ին ընդունվում է Դոնի Ռոստովի քաղաքային գիմնազիայի 7-րդ դասարան, 1892-ին փայլուն գնահատականներով ավարտելով` մրցույթով ընդունվում է ռազմաբժշկական ակադեմիա: Երրորդ կուրսից նա ուսումը շարունակում է Մոսկվայի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում:

 

1897-ին երիտասարդ շրջանավարտը կարճ ժամանակով երկմտում էր, թե ինչ մասնագիտական ընտրություն կատարի, չէ որ բժշկությունը չի սահմանափակվում մեկ մասնագիտության շրջանակներում: Ի վերջո, նա գերադասեց վիրաբուժությունը` դառնալով Դոնի Ռոստովի քաղաքային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի օրդինատորը, միաժամանակ երկաթուղայինների հիվանդանոցի թաղային բժիշկը:

 

1900թ. Քեչեկը տեղափոխվում է Սանկտ-Պետերբուրգ` էքստերն հանձնելով քննությունները, ընդունվում ռազմաբժշկական ակադեմիայի վիրաբուժական կլինիկա: Հենց այստեղ նա խորանում է լուսաբուժական վիրաբուժության մեջ` դառնալով այս նորագույն բնագավառի պիոներներից մեկը: Աշխատելով ժամանակի համբավավոր այս կլինիկայում, նա միաժամանակ հրապուրվում է նաև ուրոլոգիայով, այս նպատակով արտասահմանյան գործողումների մեկնում, նախ Փարիզ, ապա Բեռլին:

 

1910-ին նա վերադառնում է հարազատ ծննդավայր, զբաղեցնում քաղաքային հիվանդանոցի գլխավոր բժշկի պաշտոնը` ղեկավարելով նաև վիրաբուժական բաժանմունքը:

 

Մասնագիտական առումով Քեչեկը ծանրաբեռնված և հայրենանվեր աշխատանք էր կատարում Համաշխարհային առաջին պատերազմի տարիներին. մեծ պատասխանատվությամբ ու սիրով նա վիրաբուժական օգնություն էր ցուցաբերում ռուսական բանակի վիրավոր զիվորներին և սպաներին: Այս նպատակով նրա ջանքերով կազմակերպվում է խոշոր լազարեթ, որտեղ հարյուրավոր սպաներ ու զինվորներ երկրորդ կյանք են ստանում Քեչեկի փայլուն վիրահատությունների շնորհիվ: Սա նաև ռազմադաշտային հմուտ վիրաբույժի, վարպետության արգասիքն էր:

 

Այս ամենին զուգահեռ` նա զբաղվում է մանկավարժական գործունեությամբ:

 

1919-ին փորձառու վիրաբույժն ու մանկավարժը տեղափոխվում է Թբիլիսի, աշխատում որպես վիրաբույժ-խորհրդատու:

 

Շատ շուտով նա արձագանքում է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կոչին, ով ավերակների վրա կառուցվող Խորհրդային Հայաստան էր հրավիրում աշխարհասփյուռ հայ գիտնականների, բժիշկների, նկարիչների, գրողների, մարդկանց, ում ջանքերի շնորհիվ ոտքի կկանգներ թուրքական յաթաղանից մազապուրծ հայերի նորոգ հայրենիքը:

 

1923-ին Քեչեկը մասնակցեց Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի վիրաբուժության ամբիոնի թափուր տեղի համար հայտարարված մրցույթին և հաղթելով, ընտրվեց այդ պաշտոնում:

 

Իր նախնիների հայրենիքում Քեչեկի համար սկսվում է նոր, առավել վառ մի էջ: Առաջին վիրաբուժության ամբիոնի կազմավորմանն ու ամրապնդմանը զուգահեռ, Քեչեկն ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերում երիտասարդ համալսարանի, մասնավորապես, նոր ամբիոնների կազմավորման, պրոֆեսորադասախոսական կադրերի ընտրության գործում:

 

Նրա տաղանդավոր սաներից մեկը` պրոֆեսոր Ս.Շարիմանյանն իր հոդվածներից մեկում այսպիսի տողեր է գրում սիրելի ուսուցչի ու կնքահոր հասցեին.«Հրաշալի դասախոս ու եզակի մանկավարժ էր, ով աննկարագրելի սեր ու հարգանք էր վայելում, հատկապես, ուսանողների շրջանում»:

 

Կլինիկայում նա անսահման գորով ու սեր էր տածում իր հիվանդների նկատմամբ, իր ոգևորիչ խոսքով, մասնագիտական հմտությամբ նրանց մեջ ապրելու, ապաքինվելու մեծ հույսեր արթնացնելով:

 

Բազմազբաղ այս գիտնականն ու վիրաբույժը լայն մտահորիզոնականի տեր անհատականություն էր. տիրապետում էր մի քանի լեզուների` հունարեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, լատիներեն, հին հայերենով (գրաբար) էր կարդում Նարեկացու «Մատյանն» ու «Աստվածաշունչը», քաջածանոթ էր համաշխարհային, մասնավորապես, հայոց պատմությանը, գրականությանը:

 

Երբ նրան հարցնում էին.«Եթե բժիշկ չդառնայիք, էլ ի՞նչ մասնագիտություն կընտրեիք», նա առանց վարանելու ֆիզիկոսի, մաթեմատիկոսի, աստղագետի մասնագիտություններն էր թվարկում, որովհետև ազատ ժամանակն ամբողջությամբ տրվում էր այս առարկաների խորհրդավոր աշխարհին ընկղմվելու գայթակղությանը, որն ավելին էր, քան հոբբին:

 

1931-ին Երևանում բացվեց Արյան փոխներարկման կայանը, որի առաջին տնօրենն էր: Չորս տարի անց նրան շնորհվեց գիտության վաստակավոր գործչի կոչում, ինչը նրա հայրենանվեր աշխատանքի գնահատականն էր:

 

Ամբողջ կյանքում Համբարձում Քեչեկը երբեք չդավաճանեց իր սկզբունքներին` մնալով սկզբունքային, երբեք փոխզիջումների չգնացող անհատականություն:

Հեղինակ. Սանդրո Ջուլհակյան
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 16-17.2012
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Առողջապահության ոլորտի 2013թ. բյուջեի քննարկումները

Նոյեմբերի 1-ին ԱԺ առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի ու ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում Արա Բաբլոյանի և Գագիկ Մինասյանի նախագահությամբ շարունակվեցին «ՀՀ  2013թ. պետական բյուջեի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի` առողջապահության ոլորտին վերաբերող քննարկումները...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Դ. Դումանյան. «Կարևոր ծրագրի իրականացման սկիզբն է դրվում»
Դ. Դումանյան. «Կարևոր ծրագրի իրականացման սկիզբն է դրվում»

ՀՀ առողջապահության նախարարին կից կոլեգիայի հերթական նիստում քննարկվեց Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հաստատված «Առողջապահության ոլորտում պետական վերահսկողության...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Դեղերի գովազդին ներկայացվող պահանջներ

ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը հետևողական գործընթաց է սկսել, որը վերաբերում է մեր հանրապետությունում դեղերի, բուժտեխնիկայի և բուժական մեթոդների գովազդի ընթացակարգին...

Դեղագործական շուկա Հրատապ թեմա Հայաստանում
Օրակարգում են մարզային խնդիրները

ՀՀ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանի մոտ մարզպետարանների առողջապահության  բաժինների պետերի մասնակցությամբ այսօր կայացած գործակարգավարական հերթական խորհրդակցության ժամանակ քննարկվեցին ոլորտում առկա թերությունների...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Նախարարը Լոռու մարզում

ՀՀ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանը երեկ աշխատանքային այցով Լոռու մարզում էր։ Մարզպետ Արթուր Նալբանդյանի ուղեկցությամբ նա առաջինը եղավ Ալավերդու բժշկական կենտրոնում...

Ռոտավիրուսային պատվաստումներ
Ռոտավիրուսային  պատվաստումներ

Վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման գործում կարևորելով պատվաստումների դերը` առողջապահության նախարարությունը որդեգրել է նոր ռազմավարություն...

Կանխարգելում Վարակաբանություն Հրատապ թեմա Հայաստանում
Դեղաբուժման հիմնավորումը հղիների ու սնուցող մայրերի ստոմատոլոգիական հիվանդությունների բուժման ժամանակ
Դեղաբուժման հիմնավորումը հղիների ու սնուցող մայրերի ստոմատոլոգիական հիվանդությունների բուժման ժամանակ

Նիտրոիմիդազոլի ածանցյալներ: Մետրոնիդազոլը (մետրոգիլ, տրիխոպոլ, ֆլագիլ) զգալիորեն մեծացնում է մարդու լիմֆոցիտներում պտղի վրա քաղցկեղածին ազդեցություն ունեցող քրոմոսոմային աբերացիաների հաճախությունը...

Հղիություն, ծննդաբերություն Դեղամիջոցներ Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Ստոմատոլոգիա
Նոբելյան մրցանակ
Նոբելյան մրցանակ

Հայտարարվեցին Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրները: Այս տարի մրցանակի գումարը կազմել է մոտ 1,2 մլն դոլար: Իսկ բժշկության ոլորտում  մրցանակակիրները երկուսն են...

Բջջային բացահայտում
Բջջային բացահայտում

Ջոն Գյորդոնը և Սինյա Յամանական ապրում են Եվրասիայի տարբեր ծայրերի կղզիներում: Մեկը` Մեծ Բրիտանիայում, մյուսը` Ճապոնիայում: Նրանց բաժանում է ոչ միայն մոլորակի ամենամեծ մայրցամաքը...

Դեպքեր, բացահայտումներ
Պսորիազի համար պատասխանատու գենը
Պսորիազի համար պատասխանատու գենը

Գիտնականները հաստատում են, որ գտել են այն գենը, որը պատասխանատու է պսորիազի առաջացման և զարգացման համար...

Գենետիկա Մաշկաբանություն
Այսօրվա առողջ երեխան վաղվա քաղաքացին է
Այսօրվա առողջ երեխան վաղվա քաղաքացին է

ՀՀ առողջապահության նախարարության աջակցությամբ «Մանկական բժիշկների հայկական ասոցիացիան» «Մարիոթ» հյուրանոցի կոնֆերենց-սրահում նոյեմբերի 2-3-ը կազմակերպել էր մանկաբուժական ազգային երրորդ գիտաժողովը...

Առողջ երեխա
Ի՞նչ է քիմիաթերապիան
Ի՞նչ է քիմիաթերապիան

Լսել եմ, որ քաղցկեղով հիվանդներին հաճախ նշանակում են քիմիաթերապիայի կուրս: Ի՞նչ է դա և ինչպե՞ս է այն կատարվում: Գ.Գալոյան, ք. Հրազդան...

Բուժում Ուռուցքաբանություն
Քաղաքականությունը բժշկական առաջընթացի աջակից
Քաղաքականությունը բժշկական առաջընթացի աջակից

Բրիտանական Միացյալ թագավորությունը, շնորհիվ վերջին տասնամյակների բարեփոխումների, քարացած կարծրատիպերից հրաժարվելու, նորագույն տեխնոլոգիաները նպատակին ծառայեցնելու ջանքերի...

Հրատապ թեմա Աշխարհում
«H» և «N» վիրուսներ.աշնանային գրոհներ
«H» և «N» վիրուսներ.աշնանային գրոհներ

Սկսվել է այն ժամանակահատվածը, երբ մրսածության պատճառով առաջացող հիվանդությունների հաճախականությունն ավելանում է: Եվ, ինչպես ասում են, սարերի հետևում չէ նաև գրիպը...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Տղամարդիկ սիրո՞ւմ են, արդյոք, կարիերիստ կանանց
Տղամարդիկ սիրո՞ւմ են, արդյոք, կարիերիստ կանանց

Գործարար կնոջ համար դժվար է կյանքի ուղեկից գտնել: Ինչպես համատեղել պրոֆեսիոնալ աշխատանքը և կանացի երջանկությունը: Այս հարցի պատասխանը փորձում են գտնել հոգեբաններն ու փորձագետները...

Սեր, հարաբերություններ, ընտանիք Ես և կարիերան

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ