Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 2.2012

Արթրոզ` հիվանդություն, որը կարելի է կանխել

Արթրոզ` հիվանդություն, որը կարելի է կանխել

Արթրոզը` հոդախտը, հոդերի քրոնիկական հիվանդություն է, որով տառապում է վաթսունն անց մարդկանց գրեթե 80 տոկոսը: Այն առաջանում Է հոդի հաճախակի գերբեռնվածության, վնասման, ներզատական համակարգի, նյութափոխանակության խանգարման, ավելցուկային քաշի, ինչպես նաև հոդաճառի քրոնիկական վնասման դեպքում` հոդերի վրա մշտապես չափից ավելի ֆիզիկական բեռնվածության հետևանքով:

 

Արթրոզի դեպքում ախտահարվում են ինչպես խոշոր` ծնկային, կոնքազդրային, սրունք-թաթային, արմնկային, այնպես էլ մանր, այդ թվում` ողնաշարի հոդերը, ինչպես նաև ոսկրային հյուսվածքն ու հոդի ներքին մակերեսը, ոսկրերը միացնող հոդամակերեսները ծածկող աճառը, որն աստիճանաբար քայքայվում է ու բարակում: Երբեմն հոդի մակերեսին գոյանում է փշաձև ոսկրային գերաճ:

 

Հոդերի ցավն առաջին ախտանշանն է, որ ստիպում է դիմել բժշկի: Այն լինում է սուր` շարժումները սահմանափակող, և չափավոր` միայն տևական ծանրաբեռնվածության դեպքում: Սաստիկ ցավի առաջացման հիմնական պատճառը բորբոքային պրոցեսն է, որը գումարվում է հոդի կամ դրան շրջապատող հյուսվածքների` կապանների, ջլերի, պարկերի մաշվածքին: Արթրոզի սկզբնական փուլերում ցավն աննշան է: Այն առաջանում է միայն հոդերը խիստ ծանրաբեռնելու` անհարմար դիրքով երկար նստելու, քայլելու, վազելու, ծանրություն բարձրացնելու ժամանակ: Խորացած փուլում ցավը մշտական բնույթ է կրում: Հոդերը կարող են ուռչել, շոշափելիս ցավոտ են, ծալումը և տարածումն ուղեկցվում են ճարճատյունով: Հնարավոր է նաև հոդի ձևախախտում: 

 

Սկզբնական շրջանում արթրոզը զարգանում է հիմնականում ծնկի, կոնքազդրային, դաստակների մանր հոդերում: Ավելի հաճախ հաստանում և ձևախախտվում են ձեռքի մատնոսկրային, հարեղունգային, ոտքի մեծ մատների հոդերը: Երբեմն միանգամից ախտահարվում են բազմաթիվ հոդեր: Ոտնաթաթի հոդախտի պատճառ կարող Է դառնալ նաև նեղ կոշիկներ հագնելը:

 

Պետք է սահմանափակել ցավ պատճառող շարժումները 

 

Հիվանդների մեծ մասն արթրոզի առաջին ախտանշանների դրսևորման դեպքում խուճապի է մատնվում, սակայն պետք է գիտենալ, որ հոդերում առաջացած ցավերը ազդանշան են, որոնք հուշում են կենսակերպը փոխելու անհրաժեշտության մասին:

 

Կոնքազդրային և ծնկի հոդերի արթրոզի դեպքում պետք է չափավորել ֆիզիկական ակտիվությունը` վազք, արագ քայլք, ցատկեր, ծանրություն բարձրացնել ու տեղափոխել, կքանստել, զառիթափ բարձրանալ, աստիճաններով վերուվար անել:

 

Ողնաշարի արթրոզի դեպքում առաջանում են նյարդարմատային ցավեր` պայմանավորված ոսկրերի գերաճով և նյարդարմատների վնասմամբ: Դրանք կարող են առաջանալ ողնաշարի ցանկացած հատվածի ախտահարման դեպքում և տեղակայվել ինչպես այդ, այնպես էլ մարմնի այլ հատվածներում` ծոծրակ, կրծքավանդակ, վերջույթներ: Ցավոտ կետեր կարող են ի հայտ գալ նաև սրտի, որովայնի շրջանում:

 

Վերականգնողական բուժում 

 

Ինքնազգացողությունը բարելավելու արդյունավետ միջոց են մերսումն ու ֆիզիկական մեթոդներով բուժումը: Անհրաժեշտ է այնպես անել, որ ակտիվ կենսակերպը կռճիկների վրա բացասաբար չազդի: Այդ առումով լողը կատարյալ միջոց է: Լավ է նաև հեծանվավազքը, սակայն պետք է խուսափել խորդուբորդ տեղանքից` ցնցումներից հոդերը կարող են վնասվել:

 

Առողջարանային բուժումը բավականաչափ արդյունավետ է հիվանդության սկզբնական փուլում և վերականգնողական բուժման շրջանում` բուժական ցեխեր, աղային լոգանքներ, շոգեբաղնիք, լող, բուժական մարմնամարզություն և այլն:

 

Օստեոարթրոզի բուժման և հոդի վրա ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելու նպատակով հաճախ անհրաժեշտ է լինում օրթոպեդիական կոշիկներ հագնել, հարթաթաթության դեպքում` սուպինատորներ, ինչպես նաև ծնկակապեր օգտագործել, որոնք նվազեցնում են ծնկահոդի խախտվածությունն ու կռճիկը զերծ պահում վնասվելուց: Ծնկակապերի փոխարեն կարելի է օգտագործել նաև առաձգական բինտ, սակայն այնպես, որ այն երակներում արյան հոսքը չկասեցնի:

 

Դեղորայքային բուժում

 

Որքան էլ արդյունավետ լինեն վերը թվարկված մեթոդները, այնուամենայնիվ, դեղորայքային բուժումը խիստ անհրաժեշտ է բորբոքումը վերացնելու և հոդի քայքայումը կանխելու համար: Աճառի կառուցվածքը բարելավող դեղամիջոցները` խոնդրոպրոտեկտորները, նախատեսված չեն անմիջականորեն հոդի բորբոքումը վերացնելու համար, այլ նպաստում են արթրոզի ընթացքի դանդաղմանն ու աճառային հյուսվածքի ամրապնդմանը:

 

Դեղամիջոցներն արդյունավետ են, սակայն կարող են ստամոքսը գրգռել, ուստի անհրաժեշտ է դրանք ընդունել միայն ուտելուց հետո: Ավելի անվտանգ են քսուքները:

 

Ցավը մեղմելու համար արդյունավետ են նաև հակաբորբոքային քսուքի և դեղամիջոցի համակցությունը:

 

Վիրահատական միջամտություն 

 

Եթե բոլոր միջոցներն օգտագործվել են, իսկ հոդը շարունակում է քայքայվել, վիրահատական միջամտության` էնդոպրոթեզավորման անհրաժեշտություն է առաջանում:

 

Ծնկահոդն օրգանիզմի ամենածանրաբեռնված հոդերից է, որի մակերեսի վրա առաջացած նույնիսկ փոքր անհարթությունը կարող է հանգեցնել ամբողջ հոդի անդառնալի փոփոխությունների: Ներհոդային կոտրվածքների դեպքում` հատկապես ծնկահոդի, հետվնասվածքային արթրոզն ամենահաճախ հանդիպող մնացորդային բարդություններից է, որի համապարփակ էնդոպրոթեզավորումը բուժման ամենաարդյունավետ եղանակն է:

 

Արթրոզի բուժումը նշանակվում է` ելնելով հոդի ախտահարվածության աստիճանից և հիվանդության փուլից: Բուժման համար անհրաժեշտ է կարգավորել օրգանիզմի նյութափոխանակությունը, խուսափել ախտահարված հոդի շրջանի ծանրաբեռնվածությունից, ազատվել ավելորդ քաշից և կատարել բժշկի նշանակումները:

 

Վարժությունների համալիր` ստորին վերջույթների արթրոզի դեպքում

 

  1. Պառկեք մեջքի վրա, աջ ոտքի ծունկը ծալեք, ապա ուղղեք: Նույնը կատարեք ձախ ոտքով, այնուհետև` երկու ոտքով միաժամանակ:
  2. Պառկեք մեջքի վրա, ոտքերով հեծանվորդի շարժումներ կատարեք:
  3. Պառկեք մեջքի վրա, ոտքերը բարձրացրեք և իջեցրեք, շարժումները նմանեցնելով «ուղղահայաց մկրատ»վարժությանը:
  4. Պառկեք մեջքի վրա, ոտքերը տարածեք կողմ և միացրեք, շարժումները նմանեցնելով «հորիզոնական մկրատ» վարժությանը:
  5. Պառկեք մեջքի վրա, ձգեք կրունկները, բայց ոչ թաթերը:
  6. Պառկեք կողքի վրա, ոտքը բարձրացրեք և իջեցրեք:
  7. Պառկեք փորի վրա, ոտքը ծալեք և ուղղեք:
  8. Պառկեք փորի վրա, ոտքը բարձրացրեք և իջեցրեք:
  9. Նստեք աթոռին, ծալեք և ուղղեք նախ աջ, հետո ձախ ոտքը:

 

Առաջարկվող վարժությունները կատարեք ամեն օր, կրկնելով 5-6 անգամ: Դրանք հոդերի վերականգնման լավագույն միջոցներից են:

Հեղինակ. Օվսաննա Սիմոնյան Երևանի Մխիթար Հերացու անվան ՊԲՀ վերականգնողական բժշկության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 2.2012 (295)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

NARA ISRAYELYAN

11.09.2015

VERJNAKAN BUJVUM EN...

Կարդացեք նաև

Մուտք` հարուստ կենսափորձով. պրոֆեսոր Դերենիկ Դումանյանը` ՀՀ առողջապահության նախարար
Մուտք` հարուստ կենսափորձով. պրոֆեսոր Դերենիկ Դումանյանը` ՀՀ առողջապահության նախարար

Հանրահայտ ճշմարտություն է` մարդն իր գործում առավել հաջողակ է, երբ այս կամ այն հանգրվանին հասնում է աստիճան առ աստիճան, երբ առաջ մղող ուժը նվիրումն ու վստահված գործը պատվախնդրորեն կատարելն է...

ՀՀ օրենսդրությունը բուժօգնություն ստանալու իրավունքի մասին
ՀՀ օրենսդրությունը բուժօգնություն ստանալու իրավունքի մասին

Բժշկագիտության զարգացման ներկայիս փուլում մարդու բուժօգնությունը հնարավոր է կազմակերպել հիմնականում նրան զերծ պահելով ցավից և տառապանքներից...

ՀՀ օրենքներ
Իմ հաջողությունները գործընկերներիս հաջողություններն են. հարցազրույց բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սմբատ Դաբաշյանի
Իմ հաջողությունները գործընկերներիս հաջողություններն են. հարցազրույց բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սմբատ Դաբաշյանի

Հարցազրույց ՀՀ ԱՆ պրոֆեսոր Ռ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սմբատ Դաբաշյանի հետ...

Բժիշկներ
Երեկո` նվիրված առողջության պահպանման նվիրյալներին
Երեկո` նվիրված առողջության պահպանման նվիրյալներին

Հունիսի 21-ին մեր երկրում հերթական անգամ նշվեց բուժաշխատողի օրը, որը կազմակերպել էին ՀՀ առողջապահության նախարարությունն ու Հայաստանի առողջապահության աշխատողների արհեստակցական կազմակերպությունների հանրապետական միությունը...

Իրադարձություններ Հայաստանում
Հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունությունն ու դրա լայն տարածվածությունը` արդի գերխնդիրներից է
Հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունությունն ու դրա լայն տարածվածությունը` արդի գերխնդիրներից է

Շնչառական վիրուսային սուր հիվանդությունների (ՇՎՍՀ) ժամանակ հակաբիոտիկների անհիմն նշանակումը հակաբիոտիկակայունության ձևավորման վտանգավոր գործոններից մեկն է...

Դեղամիջոցներ Վարակաբանություն
Բժշկական ասոցիացիաների Եվրոպական ֆորումի և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ղեկավար կազմի համաժողովը Երևանում
Բժշկական ասոցիացիաների Եվրոպական ֆորումի և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ղեկավար կազմի համաժողովը Երևանում

Սույն թվականի ապրիլի 19-20-ը Երևանի «Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցի« Տիգրան Մեծ» դահլիճում Հայկական բժշկական ասոցիացիան կազմակերպել էր Բժշկական ասոցիացիաների եվրոպական ֆորումի (ԲԱԵՖ) և Առողջապահության...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Համակարգչային կախվածություն
Համակարգչային կախվածություն

Արդյո՞ք համակարգչային կախվածությունը պետք է մտցնել հիվանդությունների միջազգային դասակարգման մեջ: Վերջին տարիներին հոգեկան առողջության ոլորտի մասնագետները քննարկում են...

Հոգեկան առողջություն
Առողջությունն ամեն ինչ է, առանց առողջության ամեն ինչ ոչինչ է. հարցազրույց պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Արթուր Աբրահամի հետ
Առողջությունն ամեն ինչ է, առանց առողջության ամեն ինչ ոչինչ է. հարցազրույց պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Արթուր Աբրահամի հետ

Հարցազրույց պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Արթուր Աբրահամի հետ:

Ասում են սպորտն առողջության գրավականն է, սպորտին այդչափ մոտ կանգնած Արթուր Աբրահամն իրեն առողջ մարդ համարո՞ւմ է...

Մարմնամարզություն և սպորտ
Շուրջդաշտանադադարային շրջանում գտնվող կանանց միզարձակման խանգարումների բուժումը Վեզիկարով

Շուրջդաշտանադադարային շրջանը (պերիմենոպաուզա) կնոջ ֆիզիոլոգիական զարգացման ճգնաժամային փուլերից մեկն է: Այն ընդգրկում է նախադաշտանադադարային, դաշտանադադարի և հետդաշտանադադարային փուլերը` սկսած վերջին ինքնաբեր դաշտանից հետո մեկ և ավելի տարի...

Դեղամիջոցներ Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Միզային համակարգ
Մարմնի հենաշարժական ապարատ
Մարմնի հենաշարժական ապարատ

Մարմնի հենաշարժական ապարատի հենք հանդիսացող կմախքի ոսկրերն իրար միացնող շարակցահյուսվածքային փակեղների և կապանների միջոցով կազմված բազմաթիվ հոդերը բավարար չեն շարժումներ իրականացնելու համար...

Անատոմիա և ֆիզիոլոգիա
Բերանի խոռոչի ալերգիկ դրսևորումներ

Ալերգիա տերմինն ունի հունական ծագում և նշանակում է օտար ներգործություն: Ըստ էության խոսքը վերաբերում է օրգանիզմի իմունային համակարգի ուրույն ռեակցիային...

Ստոմատոլոգիա Ալերգոլոգիա
Արաբական խալիֆայության հայազգի բախտիշու բժիշկների գերդաստան
Արաբական խալիֆայության հայազգի բախտիշու բժիշկների գերդաստան

Արաբական նվաճումների հետևանքով VII-VIII դարերում Արաբական խալիֆայության իշխանության տակ անցան Պարսկաստանը, Սիրիան, Հայաստանը, Եգիպտոսը, Մարոկկոն, Իսպանիան: Մոլեռանդորեն իսլամ դավանելով հանդերձ` այդ...

Պատմության էջերից
Վագինիզմ մարմինը ցանկանում է, հոգին` վախենում...
Վագինիզմ  մարմինը ցանկանում է, հոգին` վախենում...

Յուրաքանչյուր կին վախենում է «դա» անել առաջին անգամ: Իսկ եթե առաջին անգամ չէ՞: Եթե արդեն հազարերորդ անգամ ցավի հանդեպ վախը, անհարմարության զգացումը, լարվածությունը չեն անցնում, ստիպում են կնոջը ներքուստ...

Սեքսոլոգիա ԿԻՆ: Ինտիմ
Եթե մանկիկը հիվանդացել է
Եթե մանկիկը հիվանդացել է

Երբ երեխան հիվանդանում է, հաճախ չգիտենք ինչպես վարվել, ինչ միջոցներով օգնել նրան այդ վիճակից դուրս գալու համար: Այս հարցերի շուրջ է մեր զրույցը Երևանի 2-րդ բուժմիավորման մանկական պոլիկլինիկայի մանկաբույժ Զարինե Կոջոյանի հետ...

Մանկական հիվանդություններ

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ