Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հայաստանի բժշկագիտություն 2.2008

Վաստակաշատ գիտնականն ու կրթության հմուտ կազմակերպիչը (ակադեմիկոս Վիլեն Պարույրի Հակոբյանի ծննդյան 70-ամյակի առթիվ)

Վաստակաշատ գիտնականն ու կրթության հմուտ կազմակերպիչը (ակադեմիկոս Վիլեն Պարույրի Հակոբյանի  ծննդյան 70-ամյակի առթիվ)

Ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանի հոբելյանը լավագույն պատեհությունն է` գնահատելու արժանավոր գիտնականի, բժշկական ծառայության գնդապետի,  Հայ Առաքելական Եկեղեցու Հոգևոր Բարձրագույն խորհրդի անդամի, Հայաստանի գիտական ու կրթական բնագավառների երախտավորի բազմամյա արգասավոր գործունեությունը: 

 

Վ.Պ.Հակոբյանը ծնվել է 1938թ. մայիսի 1-ին, Հայկական ԽՍՀ Թալինի շրջանի Գառնահովիտ գյուղում: 1960թ. ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, աշխատել է Արթիկի շրջանում` որպես գյուղական բժշկական տեղամասի վարիչ: 1962թ. տեղափոխվել է մայր բուհի` գիտամանկավարժական հարուստ ավանդույթներ ունեցող ֆարմակոլոգիայի ամբիոն, որի աշխատանքներն ավելի քան կես դար գլխավորել է հանրապետության դեղաբանության դպրոցի հիմնադիր, ՀՀ ԳԱԱ անդամ, պրոֆեսոր Ս.Հ.Միրզոյանը: 

 

1967թ. պաշտպանել է թեկնածուական, իսկ 1977թ.` դոկտորական թեզերը:

 

Բեղուն է Վ.Պ.Հակոբյանի  հասարակական գործունեության ուղին. 1971թ. մինչև 1987թ. ակտիվորեն մասնակցել և արդյունավետ գործունեություն է դրսևորել բուհի աշխատանքների տարբեր օղակներում` արտասահմանցի  ուսանողների, ապա` բուժական ֆակուլտետի դեկան, կուսկոմիտեի առաջին քարտուղար, ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, 1987-2006թթ. բժշկական համալսարանի (ԵՊԲՀ) ռեկտոր, 1994-2006թթ. ԵՊԲՀ ֆարմակոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 2006թ.-ից առ այսօր` ՀՀ ԳԱԱ բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար և նախագահության անդամ: 

 

1987 թվականին ընտրվելով Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտորի պատասխանատու և պատվավոր պաշտոնում` Վ.Պ.Հակոբյանը 19 տարի շարունակ ցուցաբերել է իրեն բնորոշ կազմակերպչի և նորարարի մեծ հմտություն: Հիշենք թեկուզ անցումային շրջանի 1991-94 թվականները. տնտեսական ու էներգետիկ ճգնաժամը. սակայն այդ պայմաններում անգամ Երևանի պետական բժշկականը հանրապետության այն միակ ԲՈՒՀ-ն էր, որ կարողացավ ունենալ անխափան էլեկտրաէներգիա և ջեռուցում, և ոչ միայն ապահովեց իր աշխատանքի բնականոն գործընթացը, այլև` նկատելիորեն վերընթաց ապրեց:  

 

Հետևողական աշխատանքների շնորհիվ մեծացավ համալսարանի միջազգային ճանաչումը: Անուրանալի են նրա ծառայությունները արտասահմանյան ուսանողների ներգրավման, անգլալեզու ուսուցման համակարգը ստեղծելու, համալսարանական կլինիկական հիվանդանոցներ և հանրակացարաններ ձեռք բերելու գործում:  Վստահորեն կարելի է ասել, որ նաև Վ.Պ.Հակոբյանի ջանքերի շնորհիվ է, որ բժշկական համալսարանը դարձել է աշխարհի բժշկական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից մեկը, որի դիպլոմը ճանաչվում է Եվրոպայի, Ամերիկայի, Մերձավոր Արևելքի, Ասիայի բազմաթիվ երկրներում: 

 

Ուսումնական գործընթացում ուսուցման նորագույն մեթոդների և տեխնոլոգիաների ներդրման համար ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանն արժանացել է դեռևս նախկին ԽՍՀՄ ժողովրդական կրթության պետական կոմիտեի դիպլոմին: 

 

Ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանի հետևողական գործունեության շնորհիվ 1991թ. Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը անվանվեց մեծն բժշկապետ Մխիթար Հերացու անվամբ, իսկ 1995թ. ինստիտուտը վերակազմավորվեց համալսարանի: 

 

Վաստակաշատ բժիշկ-գիտնականի անունը վաղուց է դուրս եկել հանրապետության սահմաններից և ձեռք բերել միջազգային ճանաչում: Նա ընտրվել է  անոթաբանների միջազգային քոլեջի գիտական խորհրդի պատվավոր անդամ (Նյու-Յորք, 1994): Դեղագետների միջազգային ֆեդերացիայի անդամ   (FIP) (Հագյու, Նիդերլանդներ, 1996թ.): Ֆարմակոլոգիայի միջազգային գիտական ընկերության անդամ (IUPH`R) (Բրյուսել, 1998թ.): Ուղեղային արյունահոսքի և նյութափոխանակության միջազգային ընկերության անդամ (ISCBFM) (Բեռլին, 2003թ.): Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության - Բժշկական կրթության փորձագիտական խմբի անկախ փորձագետ  (Բրյուսել, 2001), Լեհաստանի բժշկական գիտությունների ազգային ակադեմիայի (Վարշավա, 1997) և շուրջ 7 միջազգային այլ ակադեմիաների անդամ: 

 

Ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանն անդամակցել է նաև մի շարք հանդեսների խմբագրակազմերին: Հանդիսացել է  ՀՀ ԳԱԱ «Հայաստանի բժշկագիտություն» հանդեսի գլխավոր խմբագիր (1989-2008), Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի «Փորձարարական և կլինիկական ֆարմակոլոգիա» հանդեսի,  Իրանի Իսլամական Հանրապետության «Բժշկական միջազգային ամսագրի» և մի շարք այլ հանդեսների խմբագրությունների խորհրդի անդամ, Բժշկական խմբագրությունների միջազգային ընկերության «Հույս» նախագծի մասնակից (W`ME) (Վիրջինիա. ԱՄՆ, 1996): 

 

Ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանի գիտամանկավարժական գործունեությունն արտացոլված է նրա ավելի քան 270 աշխատություններում (որոնց մեծ մասը` միջազգային գիտական հանդեսներում), այդ թվում` 6 մենագրության (որից 2-ը հրատարակվել է Մոսկվայում, 1-ը` Աթենքում), ուսումնամեթոդական 11 ձեռնարկի, ֆարմակոլոգիայի 3 դասագրքի`  բժշկական բուհերի ուսանողների համար: Իր գործընկերների հետ համատեղ գրած այդ դասագրքերը ֆարմակոլոգիայի հայերեն առաջին դասագրքերն են Հայաստանում: Ստացել է 14 հեղինակային արտոնագիր:

 

Բավական է նշել, որ  նրա աշխատանքները մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել և բազմիցս մեջբերվել համաշխարհային բժշկագիտական գրականության մեջ: Նա բազմիցս հրավիրվել է աշխարհի տարբեր երկրներ և սկսած 1967թ. զեկուցումներով հանդես եկել միջազգային բազմաթիվ գիտաժողովներում (ԱՊՀ երկրներ, ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Իտալիա, Իսպանիա, Կանադա, Գերմանիա, Իսրայել, Իրան, Չինաստան, Սինգապուր, Հնդկաստան և այլն): 

 

Վ.Պ.Հակոբյանը, ով պրոֆ. Ս.Հ.Միրզոյանի ղեկավարությամբ ֆարմակոլոգիայի ամբիոնում իր գիտական աշխատանքները սկսել է դեռևս ուսանողական տարիներին` 3-րդ կուրսից, տասնամյակներ շարունակ զբաղվել է կենտրոնական նյարդային համակարգի արյան շրջանառության ուսումնասիրության հարցերով, մասնավորապես  կենտրոնական նյարդային համակարգի արյան շրջանառության վրա ընդերածին կենսաակտիվ նյութերի ազդեցության և ինքնակարգավորման մեխանիզմների, ինչպես նաև, բնականոն պայմաններում և ախտաբանական վիճակներում ուղեղի արյան հեմոդինամիկայի կարգավորման գործում գամմա-ամինոկարագաթթվի (ԳԱԿԹ) և նրա ընկալիչների դերի բացահայտմամբ: Նա հաջողությամբ զարգացրել է ուղեղային արյան շրջանառության ինքնակարգավորման նյարդաքիմիական տեսությունը:

 

Կենտրոնական նյարդային համակարգի ինտեգրատիվ գործունեության մեջ զանազան նյարդաակտիվ գործոնների դերի նպատակաուղղված հետազոտությունների շնորհիվ Վ.Պ.Հակոբյանը աշխարհում առաջին անգամ բացահայտեց նյարդաակտիվ ամինաթթուների կարգավորիչ դերը ուղեղային արյան շրջանառության գործում: Մասնավորապես, ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանի կողմից բացահայտված է, որ կենդանիների ուղեղային արյունահոսքի ընկճման պայմաններում, շարժողական ակտիվության բարձրացումը նպաստում է ուղեղային արյունահոսքի բարելավմանը, որն ունի գործնական մեծ նշանակություն սակավաշարժ կենսաձևի պայմաններում ուղեղային արյունահոսքի խանգարման կանխարգելման համար: 

 

Ակադեմիկոս Վ.Պ.Հակոբյանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել են 6 դոկտորական և 17 թեկնածուական թեզեր:

 

Վ.Պ.Հակոբյանը իր ողջ աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, բանիմաց, նախաձեռնող, ունակ գիտնական, որի էության մեջ լիովին ներդաշնակում են նվիրյալ քաղաքացին, զգայուն ու հայրենասեր մարդը: 

 

Պատշաճ ձևով գնահատելով մեր անկախ պետականության համար ֆիզիկապես ամուր, առողջ և մարտունակ բանակ ունենալու և բանակը բարձրորակ զինվորական բժիշկներով ապահովելու կարևորությունը` Վ.Պ.Հակոբյանի անմիջական նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ 1994թ. համալսարանում հիմնադրվեց և մինչև օրս հաջողությամբ գործում է ռազմաբժշկական ֆակուլտետը: Տարիներ շարունակ Վ.Պ.Հակոբյանի անձնական նախաձեռնությամբ համալսարանը ստանձնել էր հայկական բանակի զորամասերից մեկի շեֆությունը: Հայրենիքի պաշտպանության և բանակաշինության գործընթացում ներդրած ուրույն ավանդի համար նրան շնորհվեց բժշկական ծառայության գնդապետի կոչում և նա պարգևատրվեց «Դրաստամատ Կանայանի», ինչպես նաև ԼՂՀ-ի «Մայրական երախտագիտություն» մեդալներով, ՀՀ և ԼՂՀ Զինված ուժերի պատվոգրերով, անհատական զենքով: 

 

Վ.Պ.Հակոբյանը ջանք ու եռանդ չի խնայել, որպեսզի բժշկական համալսարանի ուսանողները ստանան մասնագիտական խոր գիտելիքներ, դառնան որակյալ մասնագետներ: Մեծ է Վ.Պ.Հակոբյանի վաստակը` որպես հմուտ ու ինտելեկտուալ մանկավարժի, որպես մեծ հոգեբանի, որն օժտված է դասախոսական մեծ արվեստով: 

 

Որպես բժշկական բարձրագույն կրթության հմուտ կազմակերպիչ ու անվանի գիտնական, ակադեմիկոս Վ.Պ. Հակոբյանը ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Մխիթար Հերացու» մեդալով, «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով, արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի մրցանակին`  Հունաստանում անգլերեն լեզվով հրատարակված «Հիպոկինեզիա և ուղեղային արյան շրջանառություն» մենագրության համար: 

 

Իր բազմաբնույթ գործունեության մեջ Վ.Պ.Հակոբյանը միաժամանակ ծավալում է հասարակական գործունեություն, որի շնորհիվ արժանացել է    «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչմանը, ինչպես նաև` ՀՀ ոստիկանության պետի «Համագործակցության ամրապնդման համար» հուշամեդալին: Առողջապահության ու գիտության բնագավառներում ներդրած ավանդի համար պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի ոսկե հուշամեդալով, ինչպես նաև` ՀՀ Ազգային Ժողովի շնորհակալագրով: 

 

Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը բարձր գնահատելով Վ.Պ.Հակոբյանի ազգանվեր աշխատանքը, նրան պարգևատրեց հոգևոր բարձրագույն պարգևով`«Սուրբ Սահակ – Սուրբ Մեսրոպ»շքանշանով: Նա արժանացել է  նաև«Ամենափրկիչ Քրիստոսի տաճարի» Մոսկվայի կաթողիկոսության երախտավորագրին: 

 

Բժշկագիտության և մարդասիրության բնագավառում, ինչպես նաև`   հասարակական գործունեության մեջ, Վ.Պ.Հակոբյանը իր արժանի ծառայությունների արդյունքում պարգևատրվել է Ալբերտ Շվեյցերի ոսկե մեդալով,  Վերնադսկու անվան þþՈսկե Աստղþþ բարձրագույն պարգևով,  Ֆ.Նանսենի անվան ոսկե հուշամեդալով, Ռուսաստանի Ֆեդերացիայի Բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի 10-ամյակի ոսկե մեդալով և այլն: 

 

ՀՀ ԳԱԱ նախագահությունը, ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը և  ՀՀ ԳԱԱ «Հայաստանի բժշկագիտություն» հանդեսի խմբագրության աշխատակազմը շնորհավորում են սիրելի Վիլեն Պարույրի Հակոբյանին, մաղթելով նրան  քաջառողջություն, երջանկություն և հետագա աշխատանքային հաջողություններ` ի բարօրություն մեր հայրենիքի: 

Սկզբնաղբյուր. Հայաստանի բժշկագիտություն 2.2008
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հրազենային վնասվածքների պաթոգենեզի, բուժման և բարդությունների մասին

Բանալի բառեր. հրազենային վնասվածք, վերքային վարակ, հրազենային վնասվածքների ախտորոշում և կանխարգելում, ռազմադաշտային վիրաբուժություն

Հրազենային վնասվածքների ախտորոշման և բուժման խնդիրները մտահոգել են մարդկությանը դեռ վաղ ժամանակներից...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Ընդհանրացնող հոդվածներ
Սակավաշարժության պայմաններում վիտամին E-ի երկարատև ներմուծումների խթանող ազդեցությունը ճարպերի գերօքսիդացման գործընթացների վրա

Բանալի բառեր. սակավաշարժություն, հիպոթալամուս, ճարպերի գերօքսիդացում, վիտամին E 

Քաղաքակիրթ երկրներում ժամանակակից կենսակերպը բնութագրվում է սթրեսային ազդեցությունների հզոր աճով, որտեղ հատկապես կարևորվում է շարժողական ակտիվության սահմանափակման դերը` պայմանավորված օրգանիզմի վրա ախտաբանական ազդեցության բազմազանությամբ [1, 16, 25]...

Այլ հոդվածներ
Կրծքավանդակի և կրծքաորովայնային հրազենային վնասվածքների բուժումը տեղային պատերազմական գործողությունների ժամանակ (Клиническая медицина)

Բանալի բառեր. հրազենային վնասվածքներ, պատերազմական գործողություններ, վիրավորներ, վիրաբուժական օգնություն

Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ վիրավորների բուժման գործում կուտակված մեծ փորձը հետագայում վերլուծելով ակնհայտ դարձավ, որ կրծքավանդակի հրազենային վնասվածքների բուժման արդյունքները գոհացուցիչ չեն [1]...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ