Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ամեն ինչ տոն օրերի մասին

Հետաքրքիր փաստեր Սուրբ Ծննդյան տոնի և Ամանորի մասին. Սալուտեմ ամսագիր №4

Հետաքրքիր փաստեր Սուրբ Ծննդյան տոնի և Ամանորի մասին. Սալուտեմ ամսագիր №4

Ամանորի տոնածառ


Տոնածառի պատմությունը շատ հին է, սկիզբ է առնում հոների ժամանակներից և առնչվում է Կենաց ծառի պաշտամունքի հետ։ Կյանքի, հավերժության խորհրդանիշ համարվող ծառը սկզբում զարդարում էին հենց անտառներում կամ տնամերձ այգիներում՝ առանց կտրելու:

 

Առաջին անգամ եղևնին որպես տոնածառ տեղադրվել է Ստրասբուրգում՝ ժամանակակից Ֆրանսիայի տարածքում։ Դա տեղի է ունեցել 17-րդ դարում։ Ավելի ուշ մարդիկ սկսեցին ծառերը դնել իրենց տներում։ Սուրբ Ծնունդին և Ամանորին տոնածառ զարդարելն ընդունված է շատ երկրներում։ Տոնի խորհրդանիշ կարող է ծառայել ոչ միայն եղևնին, այլև ցանկացած փշատերև ծառ։ Այս ավանդույթը մինչև հիմա պահպանվել է, սակայն կենդանի ծառերն ավելի ու ավելի հաճախ փոխարինվում են արհեստականով: Արհեստական տոնածառերը պատրաստվում էին զանգվածային անտառահատումները կանխելու նպատակով։ Այդպիսի առաջին տոնածառերը գերմանացիները պատրաստում էին փայտից և փետուրից՝ դրանք ներկելով կանաչ:


Ի դեպ, Ամանորի տոնածառերն իրականում Սուրբ Ծննդյան ծառերն են և պատմականորեն կապված են ձմեռային կրոնական տոնակատարությունների հետ: Մշտադալար ծառերը զարդարելը տարեմուտի հետ կապեցին կոմունիստները, որպեսզի ժողովրդական հիշողությունից ջնջեն «արգելված» տոները, և տոնածառը դարձնեն միայն գալիք տարվա խորհրդանիշ։ Իսկ Բեթղեհեմի աստղը, որը մոգերին ավետեց Հիսուսի ծնունդը, փոխարինվեց խորհրդային հնգաթև կարմիր աստղով։ Այսօր էլ տոնածառի ամենատարածված զարդերը գնդիկներն են։ Եղևնիները զարդարում են նաև կոներով, այլ խաղալիքներով, բազմազան լույսերով, լապտերներով, զարդաշղթաներով, քաղցրավենիքով։

 

Հետաքրքիր փաստեր Սուրբ Ծննդյան տոնի և Ամանորի մասինՇատերը պահպանում են որոշակի գունային գամմա, որը, ըստ Արևելյան օրացույցի, համապատասխանում է գալիք տարվան։


Տոնածառի խաղալիքների ծագումը


Գիտե՞ք, որ տոնածառի գնդիկները խորհրդանշում են դրախտային խնձորները: Նախկինում մարդիկ եղևնին զարդարում էին իսկական մրգերով: Պատկերացրեք, թե խեղճ ծառի ճյուղերն ինչպե՜ս էին դիմանում այդ ծանրությանը:


Անցան տարիներ, և մարդկությունը մտածեց խնձորների և քաղցրավենիքի փոխարեն տոնածառը զարդարել գունավոր գընդերով: Ամանորի ծառի առաջին գնդիկը պատրաստել են ապակի փչողները Սաքսոնիայում ХVІ դարում: Սակայն, տոնածառի զարդարանքների զանգվածային արտադրությունը սկսվել է միայն 150 տարի անց:


Որոշ ժամանակ անց ծնվեց տոնածառը մոմերով զարդարելու ավանդույթը: Սակայն դա այնքան վտանգավոր էր, որ յուրաքանչյուր կանաչ գեղեցկուհու մոտ անհրաժեշտ էր մեկ դույլ ջուր դնել: Բացի այդ, տոնը կարող էր ցանկացած պահի տխուր ավարտ ունենալ:


Տոնածառ զարդարելու ավանդույթը ձևավորվել է դեռևս հեթանոսության ժամանակներում: Օրինակ՝ կելտերը մշտադալար ծառերը զարդարում էին կենդանիների աղիներով: Դա ինքնատիպ հարգանքի տուրք էր՝ անտառային ոգիներին: Այն վատ այլընտրանք չէր ժամանակակից զարդաշղթաներին, այնպես չէ՞:


Ամանորի զվարճանքներ և հետաքրքրություններ


Ամեն անգամ համոզվում ենք՝ Սուրբ Ծնունդը հրաշքների և անհավանական իրադարձությունների տոն է: Այն հաշտեցնում է նույնիսկ ամենաոխերիմ թշնամիներին: Այդպես եղավ նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1914 թվականին: Արևմտյան ռազմաճակատում պատերազմող կողմերը տոնի նախօրեին դադարեցրին մարտերը և միասին սկսեցին երգել Սուրբ Ծննդյան երգեր: Իսկ առավոտյան բրիտանացի ու գերմանացի զինվորները նույնիսկ ձեռքսեղմումներ ու նվերներ փոխանակեցին։


Իսկ գիտե՞ք, թե երբ է ծագել Սանտա Կլաուսին երկընքում՝ հյուսիսային եղջերուներ լծված սահնակով թռչելիս պատկերելու ավանդույթը:

 

Առաջին անգամ Սանտա Կլաուսի թռչող սահնակը նկարագրվել է 1819 թվականին ամերիկացի գրող Վաշինգտոն Իրվինգի կողմից։


1965 թվականի Սուրբ Ծննդյան նախօրեին, ամերիկացի տիեզերագնացները տագնապահար տոնով զեկուցեցին թռիչքի կառավարման կենտրոնին, որ ՉԹՕ են տեսնում: Մի քանի րոպե տևած լարված լռությունից հետո Կենտրոնում լսվեց զանգերի «տիեզերական» ղողանջն ու շրթհարմոնի ձայնը։ Ահա թե ինչպես են կատակում տիեզերագնացները:


Հետաքրքիր փաստեր Սուրբ Ծննդյան տոնի և Ամանորի մասինՍուրբ ծննդյան սովորույթներ


Երբևէ մտածե՞լ եք, թե Արևմուտքում ինչպես է ծագել Սուրբ Ծնունդին բուխարու մոտ գուլպաներ կախելու ավանդույթը: Այս սովորույթը հին է և կապվում է Սուրբ Նիկողայոսի հետ: Ըստ ավանդության՝ նրան հուզում է աղջիկներին օժիտ տալ չկարողացող հոր պատմությունը և նա ծխնելույզով մի քսակ ոսկի է գցում՝ չունևոր ընտանիքին օգնելու նպատակով։ Ոսկիներն ընկնում են բուխարու մոտ չորացող գուլպաների ու ճտքակոշիկների մեջ: Տան անդամներին թվում է, թե գումարն ընկել երկնքից՝ ի պատասխան իրենց աղոթքների։ Այդուհետ բոլորն իրենց բուխարիների մոտ գուլպաներ են կախում՝ «երկնքից» նվեր ստանալու ակնկալիքով։


Անգլիայում Սուրբ Ծննդյան ամենահայտնի զարդերից մեկը մզամուճն է: Այն մակաբույծ բույս է, որը կծիկներով կախվում է տարբեր ծառերից։ Բրիտանացիները հնուց ի վեր մզամուճին վերագրել են գերբնական հատկություններ, քանի որ այն կանաչ է մնում նույնիսկ ամենադաժան ցրտահարությունների ժամանակ:


https://pustunchikշ.ua
https://mir24.tv

 

«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
[email protected]
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

Սկզբնաղբյուր. «Սալուտեմ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր, N4
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Մայիսի 13-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է
Մայիսի 13-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է

Համբարձումը Հայաստանում որպես տոն հաստատվել է IV-V դարերում և տոնվում է Սուրբ Զատիկից քառասուն օր անց: Հարություն առնելուց հետո Քրիստոսը դեռ քառասուն օր երևաց աշակերտներին ու Աստծո Արքայության մասին խոսեց...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մարտի 8-ը` Կանանց միջազգային տոն
Մարտի 8-ը` Կանանց միջազգային տոն

Շնորհավորում ենք կանանց գարնանային տոնը, ցանկանում երազանքների իրականացում և գեղեցիկ կյանք...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Փետրվարի 14` Տրնդեզ
Փետրվարի 14` Տրնդեզ

Իր ժողովրդական տոնակատարութուններով Տրնդեզը ռուսական Բարեկենդանն է հիշեցնում, սակայն կաթոլիկ տոնի` Սուրբ Վալենտինի տարրերով, քանի որ այս օրվա գլխավոր գործող անձիք...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Փետրվարի 14` Սուրբ Վալենտինի օր (Սիրահարների օր)
Փետրվարի 14` Սուրբ Վալենտինի օր (Սիրահարների օր)

Աշխարհի շատ երկրներում փետրվարի 14-ին նշվում է Սուրբ Վալենտինի օրը (կամ Բոլոր սիրահարների օրը): Համարվում է, որ Սուրբ Վալենտինի օրն արդեն 16 դար է, ինչ գոյություն ունի, սակայն սիրո տոները հայտնի էին դեռևս...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հին Նոր տարի
Հին Նոր տարի

Հին Նոր տարին բացառիկ պատմական երևույթ է, լրացուցիչ տոն, որը ստացվել է տարեգրման փոփոխման արդյունքում: Օրացույցների նշյալ բաժանման արդյունքում մենք նշում ենք երկու «Նոր տարի»՝ հին և նոր ոճով...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ
ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ

Ինչո՞ւ են քրիստոնեական եկեղեցիները Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան օրը տարբեր օրերի նշում: Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան տոնը նշում է հունվարի 6-ին: Կաթոլիկ եկեղեցին այդ տոնը նշում է...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հունվարի 6-ը Քրիստոսի Ծննդյան և Աստվածահայտնության տոնն է Հայաստանում
Հունվարի 6-ը  Քրիստոսի Ծննդյան և Աստվածահայտնության տոնն է Հայաստանում

Հունվարի 6-ին Հայկական Առաքելական եկեղեցին նշում է Աստվածահայտնության և  Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան տոները, որոնք սահմանված են ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան և Մկրտության իրադարձությունների...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Ամանոր
Ամանոր

Տարբեր ժամանակներում հայերն ունեցել են երեք նոր տարի, որոնք կոչվել են Նավասարդ, Ամանոր և Կաղանդ: Այս տոները տարբեր ժամանակներում նշվել են տարբեր օրերի. մարտի 21-ին, օգոստոսի 11-ին, հունվարին...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Ինչպե՞ս էին նշում Ամանորը հին աշխարհում
Ինչպե՞ս էին նշում Ամանորը հին աշխարհում

Նոր տարին տոնելու ավանդույթը գալիս է հնագույն ժամանակներից: Այդ ավանդույթների մի մասը փոխառել են տարբեր ժողովուրդներ: Հին Եգիպտոսում Նոր տարին նշում էին Նեղոսի հեղեղումների ժամանակ, երբ դուրս էր գալիս Սիրիուս սրբազան աստղը...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Սուրբ Ծնունդ. աստվածային ճանապարհ դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը
Սուրբ Ծնունդ. աստվածային ճանապարհ դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը

Հայ առաքելական եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան օրը նշում է հունվարի 6-ին, իսկ կաթոլիկ եկեղեցին՝ դեկտեմբերի 25-ին: Մինչև IV դարը բոլոր քրիստոնյաները Սուրբ Ծնունդը նշել են հունվարի 6-ին...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ Սալուտեմ 4.2021
Դեկտեմբերի 25-ը Ուղղափառների Սուրբ Ծնունդն է՝ ըստ Նորյուլիանական օրացույցի
Դեկտեմբերի 25-ը Ուղղափառների Սուրբ Ծնունդն է՝ ըստ Նորյուլիանական օրացույցի

Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան օրը քրիստոնեական ամենակարևոր տոներից է: Այդ օրը՝ դեկտեմբերի 25-ին, Ծնունդը նշում են ոչ միայն արևմտյան, այլև աշխարհի ուղղափառ եկեղեցիների մի ողջ համակարգ, ովքեր XX դարի 20-ականներին ընդունել են Նորյուլիանական օրացույցը...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 25-ը` Լյութերանական Ծնունդ
Դեկտեմբերի 25-ը` Լյութերանական Ծնունդ

Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը ամենակարևոր քրիստոնեական տոներից մեկն է: Տոնի հիմքում  Բեթղեհեմ քաղաքում Մարիամ Աստվածածնի կողմից Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի Ծնունդն է: Տոնը նշում են և՛ կաթոլիկները, և՛ ուղղափառները...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 25-ը Քրիստոսի ծնունդը` արևմտյան քրիստոնյաների մոտ
Դեկտեմբերի 25-ը Քրիստոսի ծնունդը` արևմտյան քրիստոնյաների մոտ

Սուրբ Ծնունդը համարվում է մեծ տոն, որը հաստատվել է ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան` Բեթղեհեմում: Քրիստոսի ծնունդը քրիստոնեական կարևորագույն տոներից է և դարջել է պետական տոն աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում: Դեկտեմբերի 25-ին Քրիստոսի ծնունդը նշում են ոչ...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հուլիսի 16 (2023 թ.). Վարդավառը Հայաստանում Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնն է
Հուլիսի 16 (2023 թ.). Վարդավառը Հայաստանում Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնն է

Հայկական ավանդական տոների շարքում Վարդավառը (Վարդանար կամ Վարդավառ), իհարկե, ամառային ամենամեծ տոնն է, այն նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու ամենակարևոր և ժողովրդի ամառային ամենասիրելի...

Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ