Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն

Ռադիովիրաբուժությունը գլխուղեղի ուռուցքների բուժման գործընթացում լուրջ առաջընթաց է: Նեյրովիրաբուժական վիրահատությունները մշտապես ամենածանր վիրհատությունների շարքին են դասվել: Որովհետև նշտարի «նշանառության» տակ են ուղեղի զգայուն հատվածները, երբ բժշկի գործունեությունից է կախված ոչ միայն հիվանդի կյանքը, այլև նրա մարդ-անհատականության, ինտելեկտի պահպանումը: 

Բարդ նեյրովիրաբուժական վիրահատությունների ոլորտում արդեն արժանի այլընտրանք կա` ստերեոտաքսիկ ռադիովիրաբուժություն, գլխուղեղի պաթոլոգիկ գոյացությունների առանց վիրահատության տեղային ճառագայթում, այն ստացել է պատկերավոր, բայց շատ ճշգրիտ անվանում`«գամմա-դանակ»:

Ասենք միանգամից. «գամմա-դանակը» այս բառի բուն իմաստով դանակ չէ: Դրանով աշխատելիս ոչ մի վիրահատական միջամտություն տեղի չի ունենում: Բժշկական մանիպուլյացիան ընթանում է առանց ցավի, տեղային անզգայացմամբ, առանց կտրվածքների ու գանգի տրեպանացիայի: Նեյրովիրահատական գործիքների դերը տվյալ պարագայում կատարում են ռադիոակտիվ կոբալտի գամմա-ճառագայթման 201 աղբյուրից իոնիզացնող էներգիայի փնջերը, որոնք պացիենտի գլխին ամրացված հատուկ սաղավարտի բացվածքներից  ուղղորդվում են դեպի խորը տեղակայված պաթոլոգիական օջախը: Բուժման գործընթացում ճառագայթային էներգիայի հոսքը ֆոկուսավորվում է անհրաժեշտ կետում մինչև միլիմետրի ճշգրտությամբ: 

Միևնույն ժամանակ, ի տարբերություն ավանդական ճառագայթային թերապիայի, գլխուղեղի պաթոլոգիական օջախի շուրջբոլորի ճառագայթում գրեթե տեղի չի ունենում. ճառագայթներից յուրաքանչյուրն ինքնին շատ թույլ է, որպեսզի վնասի դեպի թիրախը տանող առողջ հյուսվածքը: Իսկ ճառագայթային ծանրաբեռնվածությունը, որն ստանում է պացիենտը ստերեոտաքսիկ բուժման ժամանակ, համադրելի է... սովորական համակարգչային տոմոգրաֆիայի հետ, որը հնարավորություն է տալիս  անհրաժեշտության դեպքում կիրառել ՙգամմա-դանակը՚ նույնիսկ հղի կանանց բուժման   համար: 

Սեանսի տևողությունը, որը կատարվում է ամբուլատոր պայմաններում, տատանվում է մի քանի րոպեից մինչև մի քանի ժամի սահմաններում, որը կախված է ներգանգային ախտահարման ձևից և չափերից, որից հետո մարդը գնում է տուն` վերադառնալով առօրյա կյանքին: 

Շատ պացիենտների համար եզակի մեթոդը իսկական փրկություն է: Հատկապես այնպիսի դեպքերում, երբ խոսքը գլխուղեղի դժվարհասանելի պաթոլոգիական գոյացությունների մասին է (բարորակ և չարորակ ուռուցքներ), որոնց սովորական վիրահատական մեթոդով հասնել հնարավոր չէ: Գամմա-ճառագայթման ազդեցությամբ ուռուցքը դադարում է աճել, իսկ ժամանակի ընթացքում փոքրանում են չափերը: 

Ստերեոտաքսիկ բուժումը փրկության միակ հույսն է դեպի գլխուղեղ քաղցկեղի մետաստազներով (այդ թվում` բազմաթիվ) պացիենտների համար, որը նախկինում անվիրահատելի էր համարվում:

Բացի ուռուցքի և մետաստազների հեռացումից, «գամմա-դանակը» կատարյալ  հարմար է եռվորյակ նյարդի բորբոքման բուժման, ինչպես նաև անոթների բնածին անոմալիաների համար, որոնց պատճառով կարող է գլխուղեղի արյունազեղում տեղի ունենալ: Որպես կանոն, ստերեոտաքսիկ վիրահատության մեկ բուժգործողությունը բավարար է իրավիճակը շտկելու համար. ճառագայթային էներգիայի փունջը, որն ուղղված է միահյուսված  պաթոլոգիական զարկերակների և երակների վրա, խցանում է դրանք և անջատում ընդհանուր արյան հոսքից, իսկ արյունը սկսում է հոսել առողջ անոթներով: Ճիշտ է, ստերեոտաքսիկ վիրաբուժությունը հարմար է ոչ մեծ` մինչև 3,5 սմ դիամետրով, ներգանգային նորագոյացությունների վրա ազդելու համար:  Գլխուղեղի առավել խոշոր ախտահարումների ճառագայթահարումը ՙգամմա-դանակով՚ արդեն անվտանգ չէ:  Նման դեպքերում մասնագետները խորհուրդ են տալիս պացիենտներին ավանդական նեյրովիրաբուժական վիրահատություն անցկացնել կամ էլ այն զուգակցել ստերեոտաքսիկ ճառագայթման հետ:

Բժշկական եզակի մեթոդիկան, որն ստեղծել է շվեդ պրոֆեսոր Լեքսելն անցյալ դարի 60-ական թվականներին, լայնորեն և հաջողությամբ կիրառվում է Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի կլինիկաներում: Անցած տարվա նոյեմբերին համանման կենտրոն բացվեց նաև Ռուսաստանում, Սանկտ Պետերբուրգում: Բժիշկներն հանգել են արդիական, հրատապ եզրակացության` ստերեոտաքսիկ ռադիովիրաբուժությունը ոչ թե շքեղությոն է, այլ` անհրաժեշտություն: Իսկ երբեմն էլ նաև շատ ծանր հիվանդների առողջացման միակ հույսը: 

Կարևոր է այն փաստը, որ ինչպես և բուժման այլ մեթոդների դեպքում, ռադիովիրաբուժությունն էլ հնարավոր կողմնակի արդյունքներ կարող է ունենալ: Որպես կանոն, դրանք կապված են ճառագայթային ազդեցության նկատմամբ պացիենտի հյուսվածքների անհատական զգայունության հետ: Նման դեպքերում պացիենտին նշանակվում է հատուկ պահպանողական բուժում: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ