Տղամարդկանց անպտղության ժամանակ սեքսուալ ֆունկցիայի խանգարումները

Բանալի բառեր. էրեկցիա, օրգազմ, սերմնահեղուկ, սեքսուալ դիսֆունկցիա, ֆերտիլություն,  ինֆերտիլություն

Տղամարդկանց անպտղության խնդիրը դարձել է ավելի արդիական, որի հետ կապված բազմաթիվ հետազոտություններ են կատարվում: Հաճախ զույգի անպտղության բուժման ժամանակ բավարար ուշադրություն չի դարձվում ընտանիքում սեքսուալ ներդաշնակությանը, տղամարդու սեքսուալ առոողջությանը: Ընդհանուր անպտղության կառուցվածքում տղամարդու գործոնը կազմում է 50%, որպես ինքնուրույն գործոնч  35% : 

Այն դեպքերում, երբ զույգի անպտղության վիճակը պայմանավորված է միայն տղամարդու գործոնով, սեքսուալ համակարգը դառնում է ավելի խոցելի պաթոգեն գործոնների համար, դիտվում է արտահայտված դեպրեսիա: Ենթադրվում է, որ ֆերտիլության խնդիրներով տղամարդիկ այս կամ այն չափով գնահատում են իրենց սեքսուալ ֆունկցիան որպես ոչ ադեքվատ և ունենում են էրեկցիայի և օրգազմի հետ կապված խնդիրներ:

Մինչև այժմ, տղամարդու անպտղության բուժման ժամանակ հիմնականում անտեսվում կամ բավարար չափով ուշադրություն չի դարձվում անպտղության` որպես հոգեբանական սթրեսոգեն գործոնի ազդեցությանը տղամարդու սեքսուալ ֆունկցիայի վրա, այդ իսկ պատճառով զույգերի միջև ի հայտ եկած միջանձնային դիսհարմոնիան իջեցնում է անպղության բուժման արդյունավետությունը և հաճախ հանգեցնում է շարունակական բուժումից հրաժարվելուն: 

Մենք մեր առաջ խնդիր ենք դրել պարզաբանել տղամարդու անպտղության ժամանակ ի հայտ եկած սեքսուալ դիսֆունկցիաների ախտաբանությունը, կատարել այդպիսի դիսֆունկցիաների համակարգային և կառուցվածքային վերլուծություն, առաջարկել համապատասխան արդյունավետ բուժական մեթոդիկա, որը կբարձրացնի բուժման արդյունավետությունը:

Հետազոտման օբյեկտ են հանդիսանւմ այն տղամարդիկ, որոնց մոտ  ախտորոշվել է տղամարդու անպտղություն և առկա են սեքսուալ խանգարումներ, ընդ որում, սեքսուալ խանգարումները զարգանում են այն բանից հետո, երբ ունենում են սեռական դժվարություններ և երբ ախտորոշվում են սերմնահեղուկի ֆերտիլության հետ կապված խնդիրներ:

Նյութը և մեթոդները

Հետազոտությունը կատարվել է Սեքսապաթոլոգիայի համալսարանական կենտրոնում: (ԵՊԲՀ սեքսապաթոլոգիայի և ռեպրոդուկտոլոգիայի ամբիոն):

 Հետազոտման մեջ ընդգրկվել են այն  տղամարդիկ, որոնց մոտ  հայտնաբերվել է սերմնահեղուկի  ֆերտիլության հետ կապված խնդիրներ: Ուսումնասիրության տևողությունը եղել է շուրջ 6 ամիս, որի ընթացքում ուսունմասիրվել են 70 անպտուղ ամուսնական զույգեր, որոնք դիմել են առաջնային  անպղության  գանգատուվ: Տղամարդկանց տարիքը եղել է 22–35տ:  Ուսումնասիրության ընթացքում օգտագործվել են սեքսուալ ֆունկցիայի ուսունմասիրման միջազգային ինդեքսը` International Index of Erectile Function (IIEF-5), դեպրեսիայի գնահատման Հեմիլտոնի սանդղակը և սերմնահեղուկի ուսումնասիրման ստանդարտ հետազոտությունը` ԱՀԿ-ի հանձնարարականներով (The World Health Organization guidelines to determine sperm concentration and motility): Որպես սերմնաբջիջների ստանդարտ կոնցենտրացիա ընդունվում է  ≥20*106/մլ , շարժունակությունը` ≥50%, նորմալ սերմնաբջիջների թիվը` ≥30%: Հետազոտությունը ընդգրկում է այն տղամարդկանց, որոնց մոտ առկա է որևէ չափանիշի խանգարում սերմնահեղուկի ուսումնասիրման ստանդարտ հետազոտությունում:

Մինչև անպտղության ախտորոշումը և բուժումը այդ տղամարդիկ սեքսուալ ոլորտին վերաբերվող գանգատներ չեն ունեցել: Ուսումնասիրության ժամանակ հիվանդները խմբավորվեցին ըստ առկա սեքսոլոգիական նոզոլոգիայի` 1-ին խումբ` գենիտալ ռեակցիայի անբավարարություն, 2-րդ խումբ` օրգազմի ֆունկցիայի խանգարում, 3-րդ խումբ` վաղաժամ սերմնաժայթքում: Ուսումնասիրման ընթացքից դուրս հանվեցին այն տղամարդիկ` թվով 5, որոնք մինչև հետազոտությունը արդեն ունենին սեքսուալ դիսֆունկցիա (IIEF-5-20): 

Գենիտալ ռեակցիայի անբավարարություն, կամ էրեկտիլ դիսֆունկցիա ախտորոշովեց 38 հիվանդի մոտ (54.3%), օրգազմի ֆունկցիայի խանգարում`18-ի մոտ (25.7%) և վաղաժամ սերմնաժայթքում`14 հիվանդի մոտ (20%):

Ստացված արդյունքները խմբավորվել են և որոշվել է դրանց հավաստիությունը համապատասխան վիճակագրական մեթոդներով:

Արդյունքները և դրանց քննարկումը

Հետազոտության ժամանակ հայտնաբերված սեռական առողջության խանգարումների համակարգային կառուցվածքային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ անպտղությունը` հանդես գալով որպես սթրեսոգեն հոգեախտաբանական գործոն, առաջ է բերում անձի սեքսուալ համակարգի արտահայտված խանգարումներ, ազդելով սեքսուալ ակտիվության գրեթե բոլոր դրսևորումների վրա: 

Որպես առաջնային ախտահարման թիրախ, վնասելով հոգեբանական բաղադրիչը, աստիճանաբար ընդգրկում է էրէկցիոն և էյակուլյատոր բաղադրիչը, միաժամանակ ախտահարելով հոգեբանական և սոցիալ-հոգեբանական կոմպոնենտները: Էմոցիոնալ և հոգեբանական ծանրաբեռնվածությունը կրիզիսային փոփոխություններ է մտցնում  տղամարդու շատ ֆունկցիոնալ ակտիվությունների մեջ: Կյանքի շատ սթրեսային գործոնների շարքում ինֆերտիլությունը  զբաղեցնում է նեգատիվ առումով բավականին բարձր տեղ:  Մեր հետազոտության մեջ տղամարդկանց  54.3%- ի մոտ ի հայտ եկան էրեկցիայի հետ կապված խնդիրներ,  25.7 % դեպքերում` օրգազմի հետ կապված խնդիրներ և  20%-ի մոտ` վաղաժամ սերմնաժայթքում:  Վերոհիշյալ սեքսուալ  դիսֆունկցիաները հոգեբանական բնույթի են  և պայմանավորված  են  նաև ինֆերտիլության  տևողությամբ ու տղամարդու սեռական կոնստիտուցիայիով   (թույլ, միջին, ուժեղ):

Այսպիսով` հետազոտության արդյունքները  թույլ են տալիս եզրակացնելու, որ տղամարդկանց անպտղության  բուժման  ժամանակ  հարկավոր է հատուկ ուշադրություն դարձնել անձի մոտ ի հայտ եկած սեքսուալ առողջության խանգարումներին, քանզի դրանք մեծ թիվ են կազմում և չախտորոշվելու ու համապատասխան մասնագիտական բուժում չիրականացնելու պարագայում մեծապես տուժում է անպտղության բուժման արդյունավետությունը և  ամուսնական զույգերը հիասթափություն ապրելով ընդհատում են բուժումը կամ ամուսնալուծվում են: Մենք առաջարկում ենք անպտղության ժամանակ բուժական ծրագիրն իրականացնել մուլտիդիսցիպլինար թիմով, որում ընդգրկված կլինի նաև  սեքսապաթոլոգ, ինչը կբարձրացնի անպտղության բուժման արդյունավետությունը:

Поступила 04.05.07

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ