Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հիշարժան տարեթվեր

Հոկտեմբերի 16-ը Անեսթեզիայի համաշխարհային օրն է (World Anaesthesia Day)

Հոկտեմբերի 16-ը Անեսթեզիայի համաշխարհային օրն է (World Anaesthesia Day)

Անեսթեզիան նյարդերի զգայունության կրուստն է: Արհեստական անեսթեզիան կիրառվում է վիրահատությունների ժամանակ անզգայացման նպատակով:

 

Բժշկության այս նոր բնագավառի պատմությունը իր սկիզբն է առել 19-րդ դարի կեսերին, երբ 1846 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ատամնաբույժ Թոմաս Մորտոնը եթերային անզգայացմամբ վիրահատություն կատարեց: Հենց այդ օրն էլ ողջ աշխարհում հայտնի է որպես Անեսթեզիայի համաշխարհային օր (World Anaesthesia Day):  Բնական է, որ անեսթեզիոլոգիան առաջին հերթին տարածվեց այն հիվանդների վրա, ովքեր ենթարկվում էին վիրահատական միջամտության: Պետք է սակայն նշել նաև, որ հոգեբուժությունը (իսկ ավելի ու նաև նարկոլոգիան) արդեն 19-րդ դարում սերտ կապեր ուներ անեսթեզիայի հետ:

 

***

Այնպիսի հայտագործությունները ինչպիսին, օրինակ,  անեսթեզիան է, որոնք բարձր են գնահատվել մարդկության կողմից և նրա գոյության պայմաններում խորը փոփոխություններ են առաջացրել, ընդամենը մի քանիսն են: Պարզապես սարսափելի է պատկերացնել վաղեմի ժամանակներում վիրաբուժությունը, երբ հիվանդը` մնալով գիտակից վիճակում, բժիշկը սղոցում էր ոսկրը: Նմանատիպ ահարկու ցավերից մարդկանց ազատելն այն կարևորագույն պարգևներից է, որ մարդը նվիրել է ինքն իրեն:

 Հնարավոր է Ուիլիամ Թոմաս Գրին Մորտոնի անունն այնքան էլ հայտնի չէ մարդկությանը, սակայն անջնջելի է պատմության տեսակետից ավելի, քան բազմաթիվ հայտնի անձինք, քանզի նրան է պատկանում վիրաբուժության մեջ անեսթեզիայի կիրառման վաստակը:

Սկզբնաղբյուր. calend.ru
Լուսանկարը. boston.com
Թարգմանությունը. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հուլիսի 28-ը՝ Հեպատիտի դեմ պայքարի համաշխարհային օր
Հուլիսի 28-ը՝ Հեպատիտի դեմ պայքարի համաշխարհային օր

Ամեն տարի հուլիսի 28-ին շատ երկրներում անց է կացվում Հեպատիտի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը (World Hepatitis Day): Այս տոնի հաստատման ամսաթիվը ամերիկացի բժիշկ, հեպատիտ B վիրուսի բացահայտող...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հունիսի 20-ը՝ Փախստականների համաշխարհային օր
Հունիսի 20-ը՝ Փախստականների համաշխարհային օր

Ամեն տարի հունիսի 20-ին փախստականները և հարկադրված փախստականները նշում են իրենց տխուր օրը՝ Փախստականների համաշխարհային օրը  (World Refugee Day), որը հաստատվել էր...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հունիսի 4-ը Ագրեսիայի զոհ անմեղ երեխաների միջազգային օրն է
Հունիսի 4-ը Ագրեսիայի զոհ անմեղ երեխաների միջազգային օրն է

«Իսրաելի ագրեսիայի ակտերի զոհեր հանդիսացող պաղեստինցի և լիվիացի անմեղ երեխաների մեծ քանակից ցնցված» ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեան 1982 թ. օգոստոսի 19-ին Պաղեստինի մասին իր արտակարգ...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հունիսի 2-ը Առողջ սնվելու օրն է. սկսեք ձեր կատարելության ուղին
Հունիսի 2-ը Առողջ սնվելու օրն է. սկսեք ձեր կատարելության ուղին

Այսօր` հունիսի 2-ին, Առողջ սնվելու օրն է: Այս տոնը դեռ պաշտոնական չէ, այն նախաձեռնել են նիհարողների համար սոցիալական ցանցի մասնակիցների մի խումբ...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 31-ը` Առանց ծխախոտի միջազգային օր
Մայիսի 31-ը`  Առանց ծխախոտի միջազգային օր

1988 թվականին Առողջապահութհան միջազգային կազմակերպությունը մայիսի 31-ը հայտատարեց առանց ծխախոտի միջազգայի օր: Միջազգային հանրության առաջ խնդիր էր դրվել հասնել այն բանին, որ XXI դարում ծխախոտի...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 29-ը Առողջ մարսողության համաշխարհային օրն է. med.news.am
Մայիսի 29-ը Առողջ մարսողության համաշխարհային օրն է. med.news.am

Մայիսի 29-ը առողջ մարսողության համաշխարհային օրն է (World Digestive Health Day), որը սահմանվել է համաշխարհային աղեստամոքսային կազմակերպության նախաձեռնությամբ (World Gastroenterology Organisation, WGO)...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 28-ը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության օրն է
Մայիսի 28-ը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության օրն է

Ամեն տարի մայիսի 28-ին Հայաստանի բնակիչները Առաջին Հանրապետության օրն են նշում: Այս տոնի երկրորդ անունը Ինքնիշխանության վերականգնման օր է: 1918 թ. մայիսի 28-ին ավելի քան վեց դար տարբեր նվաճողների...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 27-ը Ցրված սկլերոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է. med.news.am
Մայիսի 27-ը  Ցրված սկլերոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է. med.news.am

Մայիսի 27-ը Ցրված սկլերոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է, որը նշվում է ցրված սկլերոզի ընկերությունների Միջազգային ֆեդերացիայի նախաձեռնությամբ...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
22 մայիսի` Կենսաբանական բազմազանության միջազգային օր
22 մայիսի`  Կենսաբանական բազմազանության միջազգային օր

2001 թվականից սկսած մայիսի 22-ը նշվում է, որպես կենսաբանական բազմազանության միջազգային օր: Այս օրը հռչակվել է ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեյի կոմից 1995 թվականին`1994թ. տեղի ունեցած Կենսաբանական բազմազանության Կոնվեցիայի...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 21-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է
Մայիսի 21-ը Հայաստանում Համբարձման օրն է

Համբարձումը Հայաստանում որպես տոն հաստատվել է IV-V դարերում և տոնվում է Սուրբ Զատիկից քառասուն օր անց: Հարություն առնելուց հետո Քրիստոսը դեռ քառասուն օր երևաց աշակերտներին ու Աստծո Արքայության մասին խոսեց...

Ամեն ինչ տոն օրերի մասին Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 17-ը` Հոմոֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օր:
Մայիսի 17-ը` Հոմոֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օր:

Հոմոֆոբիա տերմինն առաջացել է հունարեն homо- միանման և  phоbos- վախ բառերից: Այս տերմինը շրջանառության մեջ է դրվել 1972 թ.: Մինչ այդ երևույթը, որն այսօր կոչվում է հոմոֆոբիա, հասարակական նորմա էր...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 15-ը` Կլիմայի միջազգային օր
Մայիսի 15-ը` Կլիմայի միջազգային օր

Ժամանակակից աշխարհում կլիմայի պահպանումը կարևորագույն հիմնախնդիրներից է: Մայիսի 15-ը նշվում է որպես կլիմայի պահպանման միջազգային օր: Այս տոնը հաստատվեց ի պատասխան օդերևութաբանների` կիմայի, որպես հետագա սերունդների...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 15-ը` Ընտանիքի միջազգային օր
Մայիսի 15-ը`  Ընտանիքի միջազգային օր

Ընտանիքի բարեկեցության աստիճանը երկրի զարգացման և առաջընթացի ցուցիչն է: Ընտանիքի միջազգային օրը (International Day of Families) հաստատվել է ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեայի կողմից...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 15-ը` ՁԻԱՀ-ից մահացած մարդկանց հիշատակի համաշխարհային օր
Մայիսի 15-ը` ՁԻԱՀ-ից մահացած մարդկանց հիշատակի համաշխարհային օր

ՄԻԱՎ վարակի համաճարակն իր ներգործությամբ և կործանարար չափերով աշխարհում արտակարգ իրավիճակ է ստեղծել: Առաջին անգամ արձանագրվելով 1981թ.-ին ԱՄՆ-ում, այսօր ՄԻԱՎ վարակը տարածվել է բոլոր մայրցամաքներում...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մայիսի 14-ը` ՁԻԱՀ զոհերի հիշատակի համաշխարհային օր
Մայիսի 14-ը` ՁԻԱՀ զոհերի հիշատակի համաշխարհային օր

Յուրաքանչյուր տարի, մայիս ամսվա երրորդ կիրակի օրն ընդունված է հիշել այն մարդկանց, որոնք մահացել են ՁԻԱՀ-ից: Սա արվում է ՁԻԱՀ-ով հիվանդ և ՄԻԱՎ վարակակիր մարդկանց խնդիրների վրա միջազգային հանրության ուշադրությունը գրավելու և այս հիվանդության հետագա...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ