Հոկտեմբերի 13-ը՝ Աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային օր

Աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային օրն ամեն տարի նշվում է հոկտեմբերի 13-ին: Առաջին անգամ այն նշվել է 1989թ. սեպտեմբերի 22-ին՝ ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեայի որոշման համաձայն, որպես աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային օր՝ աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային տասնամյակի շրջանակներում (1990-1999 թթ.):

1999թ. ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեան որոշում ընդունեց ամեն տարի շարունակել նշել աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային օրը հոկտեմբերի երկրորդ չորեքշաբթի օրը՝ որպես աղետների վտանգավորության նվազեցման համաշխարհային մշակույթի ձևավորմանը նպաստող գործիքներից մեկը, ներառյալ՝ աղետների կանխումը, դրանց հետևանքների մեղմումը և դրանց պատրաստ լինելը: 

2009թ. դեկտեմբերի 21-ին Գլխավոր Ասամբլեան 64/200 որոշմամբ հաստատեց հոկտեմբերի 13-ը հայտարարել աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային օր: Օրվա նպատակը իրազեկության մակարդակի բարձրացումն է այն բնագավառում, թե մարդիկ ինչ միջոցառումներ են ձեռնարկում աղետների ռիսկի նվազեցման նպատակով:

Աղետների վտանգավորության նվազեցման միջազգային ռազմավարությունը նպատակ է հետապնդում, առաջին հերթին, հասարակության ուշադրությունը դարձնել կանխման խնդիրների և աղետների զոհ դառնալուն առավել շատ ենթակա բնակչության ու համայնքների հետ բացատրական աշխատանքներ տանելու կարևորությանը:

Երկրաշարժերից, ցիկլոններից, ջրհեղեղներից և երաշտներից զոհերի թիվն արագորեն աճում է: ՄԱԿ տվյալների համաձայն՝ 2004 թ. մոտավորապես 250 հազ. մարդ աղետների զոհ է հարձել: Դա երեք անգամ ավելին է 2003 թ. ցուցանիշից և 10 անգամ ավելի՝ 2002 թ. ցուցանիշից:

Բացի այդ, ըստ Կարմիր Խաչի միջազգային ֆեդերացիայի, այդ ցուցանիշը երեք անգամ գերազանցում է 1994-2003 թթ. միջին տարեկան ցուցանիշը:

Սեյսմիկ ակտիվությամբ տարածքները քիչ չեն, որոնք կանոնավոր կերպով ենթարկվում են երկրաշարժերի. այդ տարածքներից են՝ Կովկասը, Միջին Ասիան, Չինաստանի որոշ շրջաններ, Ճապոնիան:

Միջինում աղետների հետևանքով մահանում է օրական 184 մարդ: Ըստ կանխատեսումների, քաղաքաշինության և մոլորակի կլիմայի փոփոխության հետևանքով տուժածների թիվը գնալով կմեծանա: Միլիոնավոր կյանքեր կարելի է փրկել, եթե պետություններն ավելի շատ աշխատեն աղետների կանխման և ռիսկի կրճատման համար:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ