Հեղուկ կալորիաներ. ո՞ր հեղուկներն են հրահրում ավելորդ քաշ

Նույնիսկ ամենախիստ սննդակարգի վրա նստած մարդը, որպես կանոն, մոռանում է, որ էներգետիկ արժեք ունեն ոչ միայն սննդամթերքը, այլև ըմպելիքները: Չնայած պիտակի վրա մեկ հպանցիկ հայացքն էլ է բավարար, հասկանալու համար, կալորիա չի պարունակում միայն ջուրը, մնացած ըմպելիքները լիովին «նյութական» են:

Ընդ որում, ՙհեղուկ՚ կալորիաները ավելի նենգ են, քան «պինդերը»: 

Թխվածքներն անվտա՞նգ են

Ամերիկացի դիետոլոգները հետաքրքիր հետազոտություն են անցկացրել: Կամավորների մի խմբի սննդակարգին, մեկ ամսվա ընթացքում, ավելացրել են 450 կկալ քաղցր ըմպելիքների ձևով, մյուս խմբին` այդ նույն 450 կկալ-ն, բայց կոնֆետի ու թխվածքի ձևով: Հետազոտության ավարտին  առաջին խմբում քաշի ավելացումը նշանակալիորեն բարձր է եղել, քան երկրորդ խմբում:

Այս փաստի բացատրությունը շատ պարզ է: Պինդ սնունդը, որը մարսելու համար օրգանիզմը ծախսում է ստացած էներգիայի 10%-ը , դանդաղ է յուրացվում, ստամոքսում ավելի երկար ժամանակ է մնում և երկար ժամանակ էլ հագեցածության զգացում է ապահովում: Հեղուկ կալորիաները ակնթարթորեն յուրացվում են, գրեթե առանց էներգիայի ծախսի: Այդ պատճառով էլ մարդը, իր համար էլ աննկատ, ավելի շատ է խմում, քան պլանավորել էր: Դրա հետ մեկտեղ, ուտելիքի քանակն էլ է ավելանում, որի հետ միաժամանակ ըմպելիքը խմվում է: Զգուշություն պետք է պահպանել ոչ միայն գազավորված ըմպելիքների հարցում, այլև այլ ըմպելիքների, որոնք ընդունված է անվնաս համարել: Պետք չէ ծարավը հագեցնել մրգահյութերով, հատկապես փաթեթավորված: Դրանց մեջ պարունակվող շաքարը քիչ է, քան գազավորված ըմպելիքներում, այդ պատճառով էլ ցանկությունէ առաջանում ավելի շատ խմել: Իսկ այդ հյութերի մեջ ածխաջրատները թխվածքների մեջ պարունակվող ածխաջրատներից քիչ չեն: Օրինակ, մեկ բաժակ խաղողի հյութը կալորիականությամբ հավասար է մեկ կտոր շոկոլադե տորթին: Կաթնային և ալկոհոլային կոկտեյլներն էլ են բավարար քանակությամբ շաքար ու կալորիաներ պարունակում:   

Բոլոր նիհարել ցանկացողների սիրելի ընպելիքն են թեյն ու սուրճը: Դրանք, իրոք, առանց խառնուրդների գրեթե կալորիա չեն պարունակում: Բայց եթե այդ ըմպելիքների մեջ ավելացվում են ամեն տեսակ հավելումներ, ապա կալորիականությունն ավելանում է: Օրինակ, մեկ բաժակ սուրճը ընդամենը 2 կկալ է պարունակում, բայց շաքարով ու կաթով սուրճն արդեն 75 կկալ  ունի, իսկ սերուցքով ու շոկոլադով սուրճն արդեն 275 կկալ է պարունակում (այնքան, որքան լիարժեք տաք ճաշատեսակը):

 Զգալ տարբերությունը

Բնականաբար հարց է առաջանում, կարելի± է հանգիստ խմել շշով, գազավորված ըմպելիքը, որի վրա գրված է 0 կալորիա:

Այդ մակագրությունը սովորաբար նշանակում է, որ սովորական շաքարի փոխարեն ըմպելիքի մեջ օգտագործված է շաքարի փոխարինիչներ: Բայց նման գազավորված ջրով հնարավոր չէ ծարավը հագեցնել: Առաջինը, արհեստական քաղցրացնող նյութը կարող է պաշարել ծարավի ռեցեպտորները, որոնք տեղակայված են բերանի խոռոչի լորձաթաղանթում, և վատ է «մաքրվում», այդ պատճառով էլ մշտապես ցանկություն է առաջանուն այն «մաքրել» գազավորված ջրի նոր չափաբաժնով: Երկրորդը, սովորական շաքարի փոխարեն սովորաբար օգտագործվող ասպարտամը, 37 աստիճան C –ից բարձր ջերմաստիճանի դեպքում մեթանոլի ձևավորում է հրահրում (փայտի սպիրտ), որը նույնիսկ փոքր չափաքանակի դեպքում կարող է նյարդաբանական հիվանդությունների զարգացում հրահրել:  

Ըմպելիքների կալորիականությունը 

(կկալ` 100 մլ)

• Ջուր` 0

• Թեյ` 1

• Թեյ շաքարով (1 գդալ)` 28

• Սուրճ` 1

• Սուրճ շաքարով (1 գդալ) և կաթով` 75

• Քաղցր գազավորված ջուր` 42

• Կաթնային կոկտեյլ` 96

• Տաք շոկոլադ` 110

• Կվաս` 27

• Հյութ` (թուրինջի` 35, խաղողի` 75):

Ալկոհոլային և թույլալկոհոլային ըմպելիքներից առաջատար դիրքերում են

• Գարեջուր (բաց գույն)` 43, (մուգ գույն)` 48

• Շամպայն (չոր)`64, (քաղցր)` 100

• Օղի` 235

• Կոնյակ` 239:      

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ