Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 4.2011

Մենեջերի համախտանիշ կամ պատասխանատու վարչարարի հիվանդություն

Մենեջերի համախտանիշ կամ պատասխանատու վարչարարի հիվանդություն

Հոգեբանի անկյունն անդրադարձել էր սթրեսին և նրա հետևանքներին: Այժմ կփորձենք ներկայացնել 21-րդ դարում առավել հաճախ հանդիպող աշխատանքային սթրեսի տարբերակներից մեկը, այսպես կոչված` մենեջերի համախտանիշը: 

 

Մենեջերի համախտանիշը կարող է խոցել ցանկացած մարդու. բավական է լինել գերպատասխանատու, հավակնոտ, նպատակասլաց, և դուք արդեն ռիսկի խմբում եք: Այս «գերպատասխանատու» հիվանդությունն ավելի հաճախ հանդիպում է 30-45 տարեկան տղամարդկանց շրջանում: Համախտանիշից ապահովագրված չեն նաև այն կանայք, որոնք շատ լուրջ են վերաբերվում կարիերային: Ցավոք, այս տվյալները շատ հարաբերական են. չէ± որ մենեջերի համախտանիշը մինչև օրս ներառված չէ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) հիվանդությունների դասակարգման ցանկում: Այս հիվանդությունն առավել հաճախ ախտորոշվում է որպես քրոնիկական հոգնածություն կամ ընկճախտ` դեպրեսիա, թեպետ սրանք մենեջերի համախտանիշի միայն որոշ բաղկացուցիչներն են: Քրոնիկական հոգնածություն է ախտորոշվում այն մարդկանց մոտ, որոնք աշխատավայրում շատ ժամանակ են անցկացնում, քան անհրաժեշտ է` շաբաթական գրեթե 50-60 ժամ: Շուտով հոգնածությունը սկսում է դրսևորվել անտարբերությամբ. մարդը կորցնում է ոչ միայն աշխատանքից, այլև կյանքից հաճույք ստանալու ցանկությունը: 

 

Հոգնածության երկրորդ ուղեկիցը ցրվածությունն է, երբ անհնար է դառնում կենտրոնանալ մեկ աշխատանքի վրա: Մարդիկ սկսում են իրենց ծանրաբեռնել տարբեր գործերով, նրանց թվում է, թե նոր նախագիծն իրենց կազատի արդեն գոյություն ունեցող խնդիրներից: Ու գալիս է մի պահ, երբ մարդն արդեն ի վիճակի չի լինում ավարտել կուտակված, չավարտված գործերը, առաջանում է փակուղում գտնվելու զգացողություն: Կտրուկ ընկնում է աշխատունակությունը, առաջանում է թուլություն, պակասում  կենսուրախությունը: Այս ամենն էլ կարող է հանգեցնել հուզական պայթյունների: Այսպիսի մարդկանց մոտ հաճախ դիտվում են ֆիզիոլոգիական խնդիրներ` գլխացավ, նյութափոխանակության խանգարում, անքնություն, իմունային համակարգի թուլացում: Մենեջերի համախտանիշով տառապող մարդիկ մշտապես սթրես են ապրում, քանի որ անընդհատ ստիպված են ձեռքը պահել զարկերակին, անձամբ կայացնել բոլոր կարևոր որոշումները: Նրանք շղթայվում են ծառայողական խնդիրներին և կորցնում կյանքի այլ կողմերն ընկալելու ունակությունը: Աստիճանաբար դա կարող է հանգեցնել նրան, որ մարդու ողջ գործունեությունը թելադրվի աշխատանքային շահերով: Նրան թվում է, որ եթե աշխատավայրում բոլոր գործերը կարգավորվեն, ապա անձնական կյանքում ամեն ինչ ինքնին կկարգավորվի: Սակայն նրանք խորապես սխալվում են: Կարիերայի վազքում հաճախ նվազում է հետաքրքրությունն ընտանիքի նկատմամբ, տնային գործերի համար ժամանակ չի մնում և արդյունքում ընտանիքը կարող է հայտնվել փլուզման եզրին:

 

Դա սակայն բնավ միակ հետևանքը չէ: Մենեջերի համախտանիշը դրսևորվում է դեմքի անառողջ գույնով, աչքերի տակ զգալի պարկերով: Կան նաև այլ, առաջին հայացքից աննկատ, սակայն շատ վտանգավոր հետևանքներ: Չէ± որ մարդու հոգեկան աշխարհն ու մարմինն անքակտելիորեն կապված են միմյանց: Հոգեբանական ծանրաբեռնվածությունն ու սթրեսները շատ հաճախ սոմատիկ` մարմնական հիվանդությունների են բերում: Առաջին հարվածի տակ է հայտնվում սրտանոթային համակարգը: Հաճախ գերծանրաբեռնվածությունը հանգեցնում է նաև շնչառական համակարգի տարբեր հիվանդությունների, այդ թվում և ասթմայի: Եվ, ի վերջո, տուժում է միզասեռական համակարգը. մենեջերի համախտանիշով հիվանդների 95-97%-ը նման խնդիրներ ունի: 

 

Այնուամենայնիվ, բարձր պաշտոնը դեռևս չի նշանակում, որ մարդը դատապարտված է հիվանդանալու մենեջերի համախտանիշով: Դրանից կարելի է խուսափել` հրաժարվելով կառավարման կենտրոնացված համակարգից: Բոլոր հարցերն անձամբ լուծելու հարկ չկա, դրանցից շատերը կարելի է վստահել ենթականերին, որոնք պատասխանատու են իրենց ստորաբաժանման համար: Բացի այդ, անհրաժեշտ է հիշել, որ աշխատանքի արդյունավետությունը բնավ համարժեք չէ աշխատավայրում անցկացրած ժամանակին: Հոգեբանության մեջ գոյություն ունի ՙթայմ-մենեջմենթ՚ հասկացություն, այսինքն` ժամանակի կառավարում: Լավ վարչարարը նա է, ով կարողանում է ճիշտ բաշխել ինչպես իր, այնպես էլ աշխատակիցների ժամանակը: 

 

Ի դեպ, մենեջերի համախտանիշով մարդուն շատ հեշտ է բացահայտել, դատելով նրանից, թե ինչպես է նա ժողովներ անցկացնում: Հաճախ նա շեղվում է հիմնական մտքից, հեռանում բուն թեմայից ու սկսում երկրորդական խնդիրներ քննարկել: Դրա համար շատ կարևոր է առանձնացնել առաջնայինը: Բացի այդ, պետք չէ անձնական խնդիրներից փրկություն որոնել աշխատանքում, հարկ չկա կենտրոնանալ գործնական խնդիրների վրա: Մի մոռացեք, որ գրասենյակի պատերից այն կողմ էլ կյանք կա: Եվ իհարկե, ոչ մի դեպքում չի կարելի աշխատանքի մասին տանը խոսել, որը աշխատանքային հարցերի լուծման ու քննարկման վայր չէ: Կարևոր է մշակել հանգստանալու ավանդույթ: Հանգստյան օրերին մենք աշխատում ենք տանը, իսկ եթե ստացվում է բնության գրկում հայտնվել, ապա զբոսնելու, թարմ օդ շնչելու և շփվելու փոխարեն զբաղվում ենք խորոված պատրաստելով. կամ ողջ ժամանակն անցկացնում սեղանի շուրջ: Հարկավոր է կինո, թատրոն, համերգներ այցելել, օրվա ընթացքում նվազագույնը 30 րոպե զբոսնել: Կարելի է նաև յուրացնել թուլացման ու աուտոթրենինգի պարզ միջոցները: Այս ամենը կօգնի խուսափել մենեջերի համախտանիշից: Բացի այդ, պետք է սովորել «ոչ» ասել: Չի կարելի ձեռնարկել առաջարկվող ցանկացած գործ, այլապես հնարավոր է, որ ոչ իրազեկ անձի տպավորություն թողնեք: Եթե գիտեք, թե երբ և ում «ոչ» ասել, ապա դուք լավ մենեջեր եք: Շաբաթվա ընթացքում պարտադիր ինքներդ ձեզ համար գոնե մեկ հանգստյան օր ունեցեք: Այդ օրն ավելի լավ կլինի անջատել հեռախոսը, որպեսզի ոչ ոք չկարողանա ձեզ գտնել: Չէ որ, ի վերջո, դուք ոչ միայն մենեջեր եք, այլև սովորական մարդ, որը նաև հանգստի իրավունք ունի:

Հեղինակ. Խաչատուր Գասպարյան Մխիթար Հերացու անվան ԵՊԲՀ բժշկական հոգեբանության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2011 (293)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

2012 թ. հունվարից սկսած «Առողջապահությունն» ունենալու է տեղեկատվական, վերլուծական, հանրամատչելի ուղղվածություն
2012 թ. հունվարից սկսած «Առողջապահությունն» ունենալու է տեղեկատվական, վերլուծական, հանրամատչելի ուղղվածություն

Աշխարհն այսօր հեղեղված է հազարավոր լրատվամիջոցների տարաբնույթ հաղորդագրություններով: Ժամանակակից մարդն իր առօրյա կյանքում գրեթե միշտ հաղորդակից է դառնում օրվա նորություններին...

«Առողջապահությունը» 55 Տարեկան է
«Առողջապահությունը» 55 Տարեկան է

«Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցի «Տիգրան Մեծ» սրահում նոյեմբերի 1-ին տեղի ունեցավ «Առողջապահություն» հանդեսի 55-ամյա հոբելյանին նվիրված հանդիսավոր արարողությունը...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Շրջայց Շիրակի մարզ
Շրջայց Շիրակի մարզ

ՀՀ Առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանը վերջերս աշխատանքային այցով եղել է Շիրակի մարզում, այցելել Համաշխարհային բանկի կողմից ֆինանսավորվող վարկային ծրագրի...

Իրադարձություններ Հայաստանում
Բացվեց Գավառի բժշկական կենտրոնը
Բացվեց Գավառի բժշկական կենտրոնը

Վերջերս Գավառում բացվեց նորագույն սարքավորումներով հագեցված բժշկական կենտրոն: Բացման արարողությանը ներկա էին աշխատանքային այցով Գեղարքունիքի մարզում գտնվող ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը և ՀՀ առողջապահության...

Իրադարձություններ Հայաստանում
Բժշկական նոր կենտրոն Ապարանում
Բժշկական նոր կենտրոն Ապարանում

Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունը հավատարիմ մնալով մարզային բուժհաստատությունները վերանորոգելու...

Իրադարձություններ Հայաստանում
Կստեղծվի նոր կենտրոն
Կստեղծվի նոր կենտրոն

«Նվիրիր կյանք» բարեգործական հիմնադրամը ՀՀ առաջին տիկին Ռիտա Սարգսյանի հովանավորությամբ դիմել է ՀՀ Կառավարությանը և առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանին` օնկոլոգիական հիվանդություններով...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Աճուկային ճողվածքների բուժումը «Ռեպերեն-2» սինթետիկ էնդոպրոթեզի կիրառմամբ

Բանալի բառեր. «Ռեպերեն-2», աճուկային ճողվածքներ, սինթետիկ էնդոպրոթեզ

Ճողվածքների վիրահատական բուժումն ինչպես բժշկական, այնպես էլ սոցիալ-տնտեսական նշանակություն ունի: Դա պայմանավորված է ճողվածքների լայն տարածվածությամբ, հատկապես աճուկային կրկնվող մեծ...

Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ
Բժշկասոցիալական շիզոֆրենիան` քաղաքական-տնտեսական բարեփոխումների հետևանք

Սոցիալական հանրությունն ունի բանականություն և ենթակա է ինչպես մարմնական, այնպես էլ հոգեկան հիվանդությունների: Անցյալ դարի 90-ականներին սոցիալիստական երկրների քաղաքական հասարակարգի աննախադեպ փոփոխությունների շեմին ԽՍՀՄ փլուզման...

Հոգեկան և վարքի խանգարումներ
Հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունությունն ու դրա լայն տարածվածությունն արդի գերխնդիրներից է (I մաս)

Մենք ապրում ենք հակաբիոտիկներից և հակամանրէային այլ դեղերից կախյալության դարաշրջանում, քանի որ դրանք լայնորեն կիրառվում են տարբեր ախտաբանական վիճակների բուժման համար...

Դեղամիջոցներ Վարակաբանություն
PASI-Ն որպես մաշկի` պսորիազով ախտահարվածության թվային ցուցանիշ

Պսորիազը հայտնի է որպես հիմնականում մաշկի ախտահարումով ընթացող և պարբերաբար կրկնվող քրոնիկական հիվանդություն: Երբեմն, հատկապես ոչ ռացիոնալ բուժման դեպքում...

Մաշկաբանություն
Բժշկական գաղտնիք չպահպանելն օրինազանցություն է
Բժշկական գաղտնիք չպահպանելն օրինազանցություն է

«Բուժման ընթացքում, նաև առանց բուժման ես չեմ տեսնի կամ չեմ լսի մարդկային կյանքին վերաբերող տեղեկություններ, որոնք չի կարելի երբևիցե հրապարակել, ես կլռեմ այդ մասին` համարելով դա գաղտնիք»...

Միջազգային իրավունք
Արվեստն ինքնարտահայտման կարևոր միջոցներից է
Արվեստն ինքնարտահայտման կարևոր միջոցներից է

–   Ինչպե՞ս ստեղծվեց Ձեր կապը Հայաստանի հետ:

–   Դիանա Կացուրիս. - 2000 թ. մի քանի լոնդոնաբնակ ընտանիքներով Հայաստան եկանք և նույն տարին ստեղծեցինք «Հայաստանի բարեկամներ» բարեգործական...

Բժիշկներ
Շաքարային դիաբետի բուժման ժամանակակից մոտեցումները

Այսօր գաղտնիք չէ, որ շաքարային դիաբետը (ՇԴ) համարվում է դարի աղետ և աշխարհի բնակչության առողջության ամենահիմնական սպառնալիքներից մեկը: Վերլուծական տվյալները փաստում են, որ ՇԴ II տիպով հիվանդների ընդհանուր թիվն ամբողջ աշխարհում...

Բուժում Ներզատաբանություն
Մարդու կմախքը
Մարդու կմախքը

Մարդու յուրաքանչյուր ոսկր բարդ օրգան է: Այն ունի իր ուրույն ձևը, կազմությունը, զբաղեցրած տեղը և որոշակի դերը օրգանիզմում: Ոսկրի կազմության մեջ կան բոլոր հյուսվածքները, սակայն գլխավորը ոսկրային հյուսվածքն է...

Անատոմիա և ֆիզիոլոգիա

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ