ԵՊԲՀ. Ամենօրյա հրաշքների ականատես պրոֆեսոր Կարինե Առուստամյանը

Կանանց առողջությանը և մայրությանը վերաբերող հարցերը բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԵՊԲՀ   մասնագիտական և շարունակական կրթության կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր Կարինե Առուստամյանի երկար տարիների բժշկական գործունեության առանցքային մասն են:

Համալսարանական մասնագետը գիտամանկավարժական աշխատանքին զուգահեռ արդեն ավելի քան երկու տասնամյակ է Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի  գիտության գծով փոխտնօրենն է, ոչ վիրաբուժական գինեկոլոգիայի բաժանմունքի վարիչը:

Կարինե Առուստամյանի բժիշկ դառնալու որոշման վրա ազդեցություն են թողել ծնողների ընկերները:

«Ծնողներիս աշխատանքի բերումով այդ ժամանակ ապրում էինք գյուղում, որտեղ չունեինք հարազատներ, սակայն շատ ընկերներ ու մտերիմներ ունեինք: Հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկը` գինեկոլոգ տիկին Թերեզան, ում շատ լավ եմ հիշում առ այսօր որոշակի հետք թողեց իմ բժիշկ դառնալու որոշման վրա: Հարազատներիս շրջանում միայն մեծ մորաքույրս էր ակնաբույժ, այլ բժիշկներ չկային: Այդպես որոշվեց, այդպես որոշեցինք և ես դեմ չէի: Բայց ասել, որ մանկուց եմ երազել, այդպես չէ, կամաց-կամաց է ձևավորվել»- մասնագիտության ընտրության մասին խոսելիս պատմում է պրոֆեսոր Առուստամյանը:

Մանկաբարձ-գինեկոլոգի նեղ մասնագիտացումն ընտրելը կապված էր նրա հետ, որ   մայրանալու, երեխայի ծնվելու գործընթացն իրեն, որպես իգական սեռի ներկայացուցիչ  այլ աշխարհ էր թվում, որը տարբերվում էր բժշկագիտության մյուս ճյուղերից:

Առհասարակ, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ոլորտն ընտրելիս նա խորհուրդ է տալիս առաջնորդվել այն գաղափարով, թե որքանով են սիրում կյանքի արարումը, որովհետև ամեն օր տվյալ ոլորտի բուժաշխատողներն առնչվում են նոր կյանքի ստեղծման հետ, երբ տեսնում են մոր և երեխայի առաջին հանդիպումը, երբ օգնում են կնոջը հղիանալ.

«Այս գործընթացներն, իրոք, հրաշքներ են, որովհետև ամեն օր «շնորհակալություն բժիշկ» արտահայտությունը լսելու հնարավորություն ունենք:  Կարծում եմ,  դա բավականին գրավիչ է և մոտիվացնող»:

Երկար տարիների փորձ ունեցող մասնագետն ընդգծում է՝ բժշկագիտության նոր նվաճումներին,  զարգացմանը զուգահեռ մանկաբարձագինեկոլոգիական բժշկագիտությունը, պրակտիկան նույնպես հսկայական քայլերով է առաջ գնում և ավելի հսկայական քայլեր և ջանքեր պետք է գործադրել ետ չմնալու համար:

«Ամենակարևորը սովորելն է՝ անկախ տարիքից, անկախ նրանից, թե ինչ պաշտոն, դիրք, ազդեցություն ունենք, եթե մեկ օր անգամ չենք կարդում նոր հայտնագործությունների,   հիվանդությունների կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման մոտեցումների մասին, եթե չենք թարմացնում գիտելիքները՝ մենք հետ կմնանք նոր զարգացումներից»,- շեշտում է մանկաբարձ-գինեկոլոգը՝ կրթությունը և ինքնակրթությունը, նոր հմտությունների ձեռքբերումը առաջընթացի կարևոր նախապայման  համարելով:

Նա հավելում է, որ իրենց բնագավառում պետք է չզլանալ, սովորել վիրահատական, բուժական նոր մոտեցումներ, նոր մեթոդներ:

Կենսագրական տվյալներ

Կարինե Առուստամյանն ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը գերազանցության դիպլոմով:  

1990թ.  պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան:

2007թ.  պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան: Մասնագիտական գործունեությունը Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում սկսվել է 1979 թվականից որպես կրտսեր գիտաշխատող, մանկաբարձ-գինեկոլոգ: 2011թ. առ այսօր  Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հետբուհական ամբիոնի պրոֆեսոր է: Պարգևատրվել է ՀՀ ԱՆ պատվոգրով,  2008թ.  ՀՀ նախագահի պարգևով:

Ի՞նչ զգացողություն է առաջանում ամեն անգամ ծնունդի ականատես լինելիս:

Հրաշքի իրականացում է համարում բժիշկն այն պահը, երբ երեխան ծնվում է, երբ ամեն անգամ երեխային մոտեցնում են մորը.

«Աշխարհի ամենահուզիչ, ամենագրավիչ, ամենա-ամենա պահն է, երբ մայրը ծննդաբերական ցավերից հետո գրկում է երեխային, կամ դնում են կրծքին»:

Հրաշքի երկրորդ պահը` նրա գնահատմամբ, այն է, երբ կնոջը, որը երկար տարիներ չի մայրացել, հայտնում են հղի լինելու մասին բաղձալի լուրը: Կարող է պարադոքսալ թվալ, սակայն բժիշկները, Կարինե Առուստամյանի հավաստմամբ, այդ պահին շատ ավելի  ուրախ են ու երջանիկ, բուժառուն այդ պահին չի հավատում, չի հասկանում, ինչ է կատարվում, շփոթվում է:

Կանանց առողջության և մայրության մասին խոսելիս, բժիշկը հորդորում է չզլանալ դիմել բժշկի, քանի որ գրագետ բուժումը առողջության գրավականն է:

«Չպետք է սպասել, որ հիվանդությունն այնքան զարգանա, որ բուժման հնարավորությունները փոքրանան և արդյունավետությունը նվազի: Կանխարգելելով  հիվանդությունը, պլանավորելով հղիությունը, հղիության վաղ փուլերում դիմելով  մասնագետի, կնպաստեք առողջության պահպանմանը: Անպտղության դեպքում, տարիներ շարունակ իրականացնելով անտեղի բուժումներ, նվազեցվում է հաջողության հասնելու հավանականությունը»,- ավելացնում է ԵՊԲՀ դասախոսը` հիշեցնելով նաև առողջ ապրելակերպի,  ֆիզիկական ակտիվություն և վատ սովորույթներից հրաժարվելու մասին:

Գաղտնիք չէ, որ բոլոր ժամանակներում բժիշկներն աչքի են ընկել իրենց բազմակողմանի զարգացվածությամբ, կրթվածությամբ և լուսավորչական գաղափարներ տարածելով:

Գիտակլինիկական ակտիվ աշխատանքին զուգահեռ կարճ ժամանակ առաջ սոցիալական հարթակներց մեկում պրոֆեսոր Առուստամյանը նաև իրազեկման աշխատանք է իրականացնում:

Տարբեր տարիներին հեղինակած իր մասնագիտական դիտարկումները, արդի թեմաների շուրջ տեսակետները, մեմուարները, դիպվածները, բժշկական միֆերը նա հումորի որոշակի չափաբաժնով ներկայացնում է հանրությանը` տարածելով ու բարձրաձայնելով կարևորի`  առողջության մասին:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ