Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Բժիշկներ

«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Խոստովանում է՝ եթե նորից վիճակվեր ընտրություն կատարել, ապա կրկին բժշկի մասնագիտությունը կընտրեր։ Իր հաջողությունների ու ձեռքբերումների, հաղթահարած դժվարությունների մասին վաստակաշատ վիրաբույժ Հովհաննես Սարուխանյանը խոսել չի սիրում։


- Ինչպե՞ս, ե՞րբ որոշեցիք բժիշկ դառնալ:


- Բժիշկ դառնալու որոշումը դեռ դպրոցում եմ կայացրել, թեև սկզբնական շրջանում ուզում էի ճարտարապետ դառնալ։ Կարծում եմ՝ դեր խաղաց այն, որ ծնվել եմ վաստակավոր բժիշկների ընտանիքում.հայրս վիրաբույժ էր, մայրս՝ թերապևտ։ Մասնագիտական դժվարություններին ծանոթ էի: Ծնողներս էլ դեմ չէին, որ գնամ իրենց ճանապարհով։Եվ ես երբեք չեմ զղջացել, հիմա էլ կրկին կընտրեի բժշկի մասնագիտությունը։


- Հիշո՞ւմ եք Ձեր առաջին վիրահատությունը:


- Իհարկե հիշում եմ։ Երկրորդ կուրսի ուսանող էի։ Առաջին հիվանդանոցում Զարեհ անունով բժիշկ կար, խնդրեց, որ օգնեմ իրեն վիրահատության ժամանակ. որդանման ելունի բորբոքում էր։ Վիրահատության ամբողջ ընթացքում ընդամենը պետք է լայնիչները պահեի։ Վիրահատությունից հետո ինձ շարունակ մի միտք էր տանջում՝ ինչո՞ւ մի սարք չեն հնարել, որ լայնիչները պահի։ Հաջորդ օրը փայլուն մտահղացման մասին պատմեցի ավագ գործընկերներիս, ժպտացին ու ասացին, որ հազար ու մի տեսակի լայնիչ կա, և այդ մասին վաղուց մտածել են։ Այդպես էլ սկսվեց իմ վիրաբուժական կարիերան՝ հերթապահություններով, վիրահատած հիվանդների մոտ արթուն գիշերներ անցկացնելով, պատգարակի վրա քնելով…


- Վիրաբուժության մեջ ո՞ւմ եք համարում Ձեր ուսուցիչը:


- Դժվար հարց եք տալիս։ Արդեն ասացի, որ ուսանողական տարիներիս Առաջին հիվանդանոցում էի՝ օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնում, Միքայել Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ։ Գրեթե ամեն օր մասնակցում էի տարբեր վիրահատությունների, կենդանիների վրա փորձեր էի դնում և, կարելի է ասել, հեշտությամբ ընդգրկվեցի կլինիկայի վիրահատական թիմում։ 1961-1963 թվականներին կլինիկական օրդինատուրա եմ անցել Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի վիրաբուժական բաժնում` այժմյան Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտում։ Ղեկավարս Ալեքսանդր Միքայելյանն էր՝ երիտասարդ վիրաբույժ, որ նոր էր Հայաստան տեղափոխվել Նովոսիբիրսկից։ 1963-1988 թվականներին աշխատանքի անցա ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի կրծքային վիրաբուժության և անեսթեզիոլոգիայի ամբիոնում, որի ղեկավարը պրոֆեսոր Սուրեն Ավդալբեկյանն էր։ Նադարձավ նաև դոկտորական թեզիս ղեկավարը։ Ի դեպ, և՛ Միքայելյանը, և՛ Ավդալբեկյանը հետագայում դարձան ակադեմիկոսներ։ Չեմ կարող չհիշել ակադեմիկոս Էմիլ Գաբրիելյանին, որը մեծ դեր է ունեցել իմ մասնագիտական կայացման ճանապարհին: Նրա առողջապահության նախարար լինելու տարիներին ԱՆ գլխավոր վիրաբույժն էի, իսկ 1988-ին ստանձնեցի Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի վիրաբուժության թիվ 3 ամբիոնի վարիչի պարտականությունները։


- Դեպքեր, որ Ձեր կյանքում բեկումնային եղան:


- Կյանքում ամեն պահ կարող է բեկումնային լինել։ Ինձ համար բեկումնային էր իմ թոռների ծնվելը։ Երկու թոռ ունեմ։ Տղաս մանկական վիրաբույժ է, բժշկական գիտությունների դոկտոր։ Այժմ աշխատում է Մոսկվայում՝ մեծ մարդասեր բժիշկ Լեոնիդ Ռոշալի մոտ։ Իսկ թոռներս չցանկացան բժիշկ դառնալ…


Հովհաննես Սարուխանյան- Կա՞ն դեռ չիրականացված երազանքներ:


- Այս պահին շատ կուզեի մայրս, կինս, որ մասնագիտությամբ ընտանեկան բժիշկ էր, կողքիս լինեին… Այս տարիքում մենակ լինելը, հավատացեք, հեշտ չէ, թեպետ հնարավորություն է տալիս երկար մտածել անցած կյանքի, ապրած տարիների մասին։ Իսկ տարիքս արդեն 83+ է։ Պատկերացնում եք, չէ՞, ինչե՜ր եմ տեսել, ինչերի միջով եմ անցել, ինչ գնահատականներ կարող եմ տալ, ինչեր կարող եմ պատմել անցած ամեն տասնամյա փուլի, գործընկերներիս, ընկերներիս և ընտանիքիս անդամների մասին։ Հենց այս տարիքում կարղ ես իրապես գնահատել դիմացինիդ, հիմա կարող ես ասել, թե որքան ճիշտ ու սխալ ես ապրել։ Առանց սխալի կյանք չկա։ Պիտի սխալվես, որ հետո սխալդ ուղղես ու քայլես առաջ, հետո նորից ու նորից ուղղես սխալներդ, և այդպես շարունակ։ Անցածի համար ափսոսալ չեմ սիրում։ Կցանկանայի երկար ապրել, քանի որ զգում եմ` իմ կարիքը կա։ Առաջին հերթին, ընտանիքիս անդամների համար է դա կարևոր։ Իսկ աշխատանքի գալն ինձ համար մեծագույն խթան է։ Ուզում եմ, որ կյանքս ավարտեմ հենց հիվանդանոցում, բայց ոչ որպես հիվանդ։


- Եկեք տխուր բաներից չխոսենք։


- Ինչո՞ւ է տխուր, դա էլ կյանքի շարունակությունն է։ Իսկ եթե մարդուն իր կյանքից հետո հիշում են, ուրեմն, նա ապրում է։


- Խոսենք Ձեր մեկ օրվա մասին, այն ամենակարևոր պահի մասին, որ հիշարժան կամ հաղթական եք համարել:


- Այս պահը։ Կարևոր է այն առումով, որ լրագրողի համար ես հետաքրքիր զրուցակից եմ, և նա ինձանից հարցազրույց է վերցնում։


- Ինչի՞ դեմ եք պայքարել ամբողջ կյանքում:


- Երբեք չեմ սիրել դատարկ սրտով, ինքնավստահ, նախանձ, բարոյական օրենքներից դուրս մարդկանց:


- Ինչո՞վ եք սիրում զբաղվել հանգստի ժամին:


- Մտածում եմ աշխատանքի, կյանքի, մեր երկրում, կատարված տարբեր փոփոխությունների ու դրանց հետևանքների մասին, բայց հիմա չեմ ուզում այդ ամեն մասին խոսել ։ Մի բան կասեմ՝ ես լավատես եմ։


Սիրում եմ հիվանդերին խորհուրդներ տալ։ Հիվանդը բժշկից է փրկություն է ուզում, մինչդեռ փրկությունը հենց նրա մտածողության մեջ է։ Եթե ճիշտ մտածի, հիվանդ չի լինի։ Կարևորը միտքն է։ Պլացեբոյի բուժական ազդեցությունը ևսշատ մեծ է։ Մարդը լավատեսորեն է տրամադրվում, ինչը ինքնին շատ կարևոր է, և դա դրականորեն է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, մարդու ինքնազգացողությունը լավանում է։ Երբ նա տեսնում է, թե որքան կարևոր է իր ընտանիքիանդամների համար, ավելի ուժեղ է դառնում։


Հովհաննես Սարուխանյան- Ձեր կյանքում կատարված դեպք, որի մասին ցանկացել եք պատմել բոլորին` որպես դաս:


- Չեմ սիրում պատմել ինքս իմ մասին։ Եթե հիշեմ որևէ առանձնահատուկ դեպք, պատմեմ որևէ իրավիճակի մասին, որը հաջողությամբ հաղթահարել եմ, ինքնագովեստ կլինի, իսկ դա ինձ բնորոշ չէ։ Մարդ կա՝ ինքն իրեն շատ է գովում։ Անլուրջ է։ Հատկապես ինձ դուր չի գալիս, երբ հազիվ 5-10 տարվա փորձ ունեցող բժիշկը հեռուստատեսությամբ կամ ինքն է իրեն գովում, կամ նրան են գովում։ Պետք է չմոռանալ, որ նա ընդամենն իր մասնագիտական պարտքն է կատարել։


-Ի՞նչ կցանկանաք երիտասարդ բժիշկներին:


- Հարգեն ավագներին, իրենց ծնողի պես հարգեն, սովորեն, սովորեցնեն, հետո միայն ղեկավարեն։ Շուտով ռոբոտներն են փոխարինելու բժիշկներին, բայց նրանք ո՛չ հոգի ունեն, ո՛չ զգացմունք։ Իսկ մարդը նուրբ հոգի ունի, շփման, ջերմության ու խորհրդի կարիք ունի։ Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի։


Հովհաննես Սարուխանյան

 

  • Գիտությունների վաստակավոր գործիչ,
  • ՀՀ բժշկական ակադեմիայի իսկական անդամ, բ.գ.դ., պրոֆեսոր
  • Վիրաբույժների հայկական միության պատվավոր նախագահ
  • Հայկական վիրաբուժություն XXI պրոֆեսիոնալների միության նախագահ,
  • արժանացել է «Առողջապահության գերազանցիկ» և «Գյուտարար ռացիոնալիզատոր» կոչումներին,
  • պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշանով, «Մխիթար Հերացի», «Մարշալ Բաղրամյան», «Անդրանիկ Օզանյան» շքանշաններով, ՀՀ առողջապահության նախարարության «Ոսկե շքանշան»-ով,
  • արժանացել է ՀՀ կառավարության շնորհակալագրի ու պատվոգրի, 2007-2008-ին` ՀՀ գիտությունների վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման,
  • Վեհափառի կոնդակով նրան շնորհվել է «Սուրբ Սահակ, Սուրբ Մեսրոպ» հուշամեդալ,
  • 2013-ին վիրաբուժության զարգացման և կադրերի պատրաստման, ՀՀ բժշկագիտության մեջ ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է ԵՊԲՀ «Ոսկե հուշամեդալով», հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար` ՀՀ նախագահի կողմից` 1-ին աստիճանի շքանշանով,
  • 2020-ին արժանացել է «Վիրաբուժության ռահվիրա - 2020» մրցանակին,
  • 2021-ին առողջապահական համակարգում ներդրած նշանակալի ավանդի, բժշկագիտության ոլորտում երկարամյա գիտամանկավարժական գործունեության և ձեռքբերումների համար արժանացել է «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչմանը:
 
Հովհաննես Սարուխանյան
 

«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
magazinesalutem@gmail.com
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

Սկզբնաղբյուր. «Սալուտեմ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր, N3
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ. Արեգ Սեփյան
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ. Արեգ Սեփյան

«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...

Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը
Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը

Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հայաստանում բժշկական ապահովագրության ներդրումը` արդի պահանջ. հարցազրույց ՀԲԱ նախագահ Արմեն Սողոյանի հետ
Հայաստանում բժշկական ապահովագրության ներդրումը` արդի պահանջ. հարցազրույց ՀԲԱ նախագահ Արմեն Սողոյանի հետ

Դեռևս 2019 թ. դեկտեմբերին կայացած Հայկական բժշկական ասոցիացիայի և առողջապահության ոլորտի մասնագիտական ասոցիացիաների համատեղ կազմակերպված խորհրդաժողովի ընթացքում քննարկվեց...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Հայրենի Բազմավաստակ Բժիշկ Հոգեբոյժ՝ Յարութիւն Մինասեան. hairenikweekly.com
Հայրենի Բազմավաստակ Բժիշկ Հոգեբոյժ՝ Յարութիւն Մինասեան. hairenikweekly.com

Առաջին հանդիպումս բժիշկ հոգեբոյժ Յարութիւն Մինասեանին հետ եղաւ 2017-ի վերջաւորութեան դիմատետրի բարիքներուն շնորհիւ, երբ «Հայ բժիշկներուն, ատամնաբուժներուն եւ դեղագործներուն ոդիսականը հայկական ցեղասպանութեան ընթացքին»...

Գիրք բժիշկ-գրողների մասին կամ ինչ է բժշկական տրուենտիզմը
Գիրք բժիշկ-գրողների մասին կամ ինչ է բժշկական տրուենտիզմը

Որպես հասարակության մշակույթի և զարգացման կարևոր երևույթ «տրուենտիզմ» հասկացությունը ի հայտ է եկել 1936 թ., երբ բրիտանացի անվանի վիրաբույժ լորդ Բյորկլի Մոյնիգանը (1865-1936) Քեմբրիջի համալսարանում կարդացած...

Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության  կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան

Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...

Հանրահռչակ բժիշկերի կյանքից Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
«Մասնագիտությունը՝ բժիշկ» շարքից. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ վիրաբույժ Գևորգ Սիմոնյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
«Մասնագիտությունը՝ բժիշկ» շարքից. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ վիրաբույժ Գևորգ Սիմոնյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Մանկության երազանքին` հավատարիմ

«…սա իմ կոչումն է, ես չեմ նայել գնահատված-չգնահատված լինելուն, աշխատել եմ բժշկի երդմանը հավատարիմ»...

Բժշկի ընդունարանում
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Մեր հայրենակից Սարգիս Կիրամիջյանը, որ բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում, իր մասնագիտական ուղին մանուկ հասակում է ընտրել։ Փոքրիկ Սարգսի վրա խոր ազդեցություն էր թողել սիրելի պապիկը, որ երկար տարիներ տառապում էր...

Բժշկի ընդունարանում Սալուտեմ 3.2021
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ

«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...

Բժշկի ընդունարանում
Իմ պացիենտներն իմ հարազատներն են. Հայկ Բալայան. «Արամյանց» ԲԿ
Իմ պացիենտներն իմ հարազատներն են. Հայկ Բալայան. «Արամյանց» ԲԿ

Վիրաբուժությունը երկար ու դժվար ուղի է: Բժշկական գիտելիքներից ու վիրաբուժական ունակություններից բացի այստեղ պահանջվում են ուժեղ կամային հատկություններ, համբերություն ու սեր մասնագիտության հանդեպ...

Սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com
Սրտաբանի մոտ խորհրդատվության ժամանակ. nairimed.com

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնի սրտաբանների կողմից մշտապես հսկվում են ամենատարբեր սրտաբանական խնդիրներ ունեցող պացիենտներ (առիթմիաներ, զարկերակային գերճնշման խնդիրներ, սրտամկանի կաթված...

Սրտանոթաբանություն Բժշկի ընդունարանում
«Մի՛ վնասիր» սկզբունքը բժշկի համար պետք է լինի առաջնային». Միքայել Նարիմանյան. Սալուտեմ ամսագիր №2
«Մի՛ վնասիր» սկզբունքը բժշկի համար պետք է լինի առաջնային». Միքայել Նարիմանյան. Սալուտեմ ամսագիր №2

Մեր զրուցակիցն է ԵՊԲՀ Ընտանեկան բժշկության ամբիոնի վարիչ, բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Միքայել Նարիմանյանը...

Բժշկի ընդունարանում Սալուտեմ 2.2021
«Բժշկի ուղին սրտի կանչով եմ ընտրել». Սամսոն Խաչատրյան. Սալուտեմ ամսագիր №2
«Բժշկի ուղին սրտի կանչով եմ ընտրել». Սամսոն Խաչատրյան. Սալուտեմ ամսագիր №2

Մեր զրուցակիցն է ՀՀ ԱՆ նյարդաբանության գծով խորհրդատու, Առողջապահության ազգային ինստիտուտի Նյարդաբանության և նեյրովիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, նյարդաբան, սոմնոլոգ Սամսոն Խաչատրյանը.:...

Բժշկի ընդունարանում Սալուտեմ 2.2021
Աշխատանքային գործընկերներից՝ մարտական ընկերներ. Սալուտեմ ամսագիր №2
Աշխատանքային գործընկերներից՝ մարտական ընկերներ. Սալուտեմ ամսագիր №2

«Ավագյան» բժշկական կենտրոնի 4 բժիշկ պատահաբար գործընկերներ դարձան նաև հոսպիտալում:
Արցախյան 44-օրյա պատերազմի ընթացքում գրեթե բոլոր բուժհաստատությունները և բուժաշխատողների...

Բժշկի ընդունարանում Սալուտեմ 2.2021

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ