Հայ բժիշկը Կանադայից Ամերիկյան Նեյրոիմիջինգի Ասոցիացիայի մրցանակի է արժանացել. news.am

Կանադայում բնակվող մեր հայրենակից, նյարդաբան Հայրապետ Քալաշյանի քնային զարկերակի հիվանդության վերաբերյալ հոդվածn արժանացել է Ամերիկյան Նեյրոիմիջինգի Ասոցիացիայի (ԱՆԱ-ASN) 2015թ. ՄըքՔիննի մրցանակին՝ որպես նեյրոսոնոլոգիայի ոլորտի լավագույն հոդված: Բժշկին հրավիրել են զեկույցով հանդես գալու 2015թ. հունվարի 15-18-ը Արիզոնայի Քեյրֆրի հանգստավայրում կայանալիք գիտաժողովում:

Հ. Քալաշյանը NEWS.am Medicine-ի թղթակցի հետ զրույցում նշել է, որ Ալբերտայի Համալսարանական Կլինիկայում աթերոսկլերոտիկ վահանիկի ծավալի չափման նոր մեթոդը, որի մասին մենք արդեն գրել ենք, կիրառելիս հայտնաբերել է մի հետաքրքիր հանգամանք. բավականին հաճախ տարբեր հիվանդներ, ովքեր ունեին վահանիկի նույն կամ գրեթե նույն ծավալը, քնային զարկերակի հիվանդության ծանրության խիստ տարբեր փուլերում էին գտնվում: Ավելին, երբեմն ավելի փոքր ծավալով հիվանդն ուներ հիվանդության ծանրության ավելի մեծ աստիճան: Ծանրության աստիճանն էլ որոշվում է այլ մեթոդներով (համակարգչային տոմոգրաֆիա-անգիոգրաֆիա, ՄՌՏ-անգիոգրաֆիա եւ այլն) եւ կախված է քնային զարկերակի նեղացման աստիճանից:

«Այստեղից էլ միտք ծագեց, որ պետք է տվյալ հիվանդին հատուկ մեկ այլ չափում էլ կատարել, նույն մեր մեթոդով, եւ վահանիկի ծավալի ու այդ չափման համադրման արդյունքում ստանալ գործակից (ինդեքս), որը հստակ կապ կունենա զարկերակի նեղացման աստիճանի հետ: Սկսեցի չափել քնային զարկերակի այն մասի ծավալը, որը զբաղեցված է աթերոսկլերոտիկ վահանիկով», – պատմել է նա։

Այս միտքը նյարդաբանը կիսել է նաեւ խմբի պրոֆեսորներից մեկի հետ, ով համարվում է կոնտրաստով էխոսրտագրության հիմնադիրներից մեկը: Նա ընդունել է, որ գաղափարը լավն է, եւ առաջարկել է այն հրապարակել իբրեւ հիպոթեզ, այսինքն նոր միտք, քանի որ կլինիկական երկարատեւ փորձարկումներ կպահանջվեն դրա կարեւորությունը ապացուցելու համար։

«Առաջարկը լավն էր, բայց որ իմ հղացած նոր չափումը հետագայում կարող էր ուրիշների կողմից ապացուցել իր կարեւորությունը, ինձ հանգիստ չէր տալիս...

Այդ օրից բոլոր հետազոտվողների աթերոսկլերոտիկ վահանիկը չափելուն զուգընթաց՝ չափում էի նաեւ զարկերակի սեգմենտի ծավալները, արդեն իմ ունեցած արխիվի հետազոտություններն էլ վերհանեցի, որպեսզի թիվը լինի վիճակագրորեն նշանակալի (statistically significant): Արդյունքում ստացվեց 214 զարկերակ, իսկ արդեն սեպտեմբերն էր ու պետք էր մինչեւ Սեպտեմբերի 25-ը հոդվածն ուղարկել, քանի որ դա Ամերիկյան նեյրոիմիջինգի ասոցիացիայի սահմանած վերջնաժամկետն էր: Տվյալներն ի մի բերելուց հետո, վիճակագրական հետազոտություն կատարեցի եւ պարզվեց... նոր չափումը հստակ վիճակագրորեն նշանակալի կապ ունի քնային զարկերակի նեղացման հետ, այն դեպքում, երբ վահանիկի ծավալը ոչ մի կապ չի ցույց տալիս: Սա արդեն հաղթանակ էր, կամ՝ դրա սկիզբը:

Դա սեպտեմբերի 17-ն էր, իսկ 19-ին ծնվեց իմ տղան՝ Րաֆֆին: Սեպտեմբերի 24-ին էլ հոդվածն ուղարկեցի», – պատմել է Հ. Քալաշյանը։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ