Ուռուցքաբանության ոլորտում Հայաստանը տարածաշրջանի առաջատարը դառնալու իրական հնարավորություն ունի. Գևորգ Յաղջյան

Ավարտին է մոտենում ռադիոիզոտոպների արտադրության և մոլեկուլյար ախտորոշման կենտրոնի շենքի կառուցման աշխատանքները: Արդեն Բելգիայից Հայաստան է տեղափոխվել IBA ընկերության կողմից արտադրված 18/18 արագացուցիչը, ինչպես նաև Պոզիտրոն էմիսիոն համակարգչային տոմոգրաֆը (ՊԷՏ) և Սցինտիգրաֆիա-ՀՏ (համակարգչային տոմոգրաֆ):

Մեր ընթերցողին ավելի մանրամասն տեղեկություններ տրամադրելու համար զրույց ունեցանք Մրցունակության հիմնադրամի ծրագրերի ղեկավար, Ռադիոիզոտոպների արտադրության կենտրոնի ժամանակավոր պաշտոնակատար Գևորգ Յաղջյանի հետ, որը ներկայացնում ենք ստորև: 

«Հայաստանի Հանրապետությունում 2002-2012 թվականների ժամանակահատվածում բնակչության շրջանում քաղցկեղով հիվանդացությունն աճել է մոտավորապես 36.9%-ով: Նույն ժամանակահատվածում մոտավորապես 31.0%-ով աճել է տարեվերջին դիսպանսեր հսկողության տակ գտնվող հիվանդների թիվը՝ հասնելով 32,580, և մոտավորապես 35.0%-ով աճել է քաղցկեղից մահացությունը:

Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամը թիրախային է համարել ուռուցքային հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման բնագավառները` ելնելով դրանց՝ հասարակության համար սպառնալիքի աճի տեպմերից: Ըստ այդմ՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության և առողջապահության նախարարության հետ համատեղ ՀԱՄՀ-ն մշակել է Ուռուցքաբանության գերազանցության հայկական կենտրոնի ստեղծման երկարաժամկետ ծրագիրը, որն իրականացվում է պետական-մասնավոր համագործակցության սկզբունքով:

Ուռուցքաբանության գերազանցության հայկական կենտրոնը կունենա հետևյալ գործառույթները.

• ուռուցքաբանական հիվանդությունների կանխարգելում և վաղ հայտնաբերում,
• ուռուցքաբանական հիվանդությունների լաբորատոր ախտորոշում,
• ուռուցքաբանական հիվանդությունների գործիքային ախտորոշում,
• ուռուցքաբանական հիվանդությունների ախտորոշում ռադիոլոգիական սարքավորումներով` ռենտգեն, համակարգչային շերտագրություն, մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն, պոզիտրոն-էմիսիոն համակարգչային տոմոգրաֆիա, սցինտիգրաֆիա և այլն,
• ուռուցքաբանական հիվանդությունների բուժում. վիրաբուժական, քիմիաթերապևտիկ, այդ թվում` բարձր դեղաչափային, ճառագայթային, իմունաթերապևտիկ, հորմոնային, ռադիոիզոտոպային, պրոտոնային թերապիայի մեթոդներով և այլն,
• ռադիոիզոտոպների արտադրություն:

Նախատեսվում է ծրագիրն իրականացնել երեք փուլով: Առաջին փուլի իրականացման ժամկետն (2012-2014թթ.) իր մեջ ներառում  է ռադիոիզոտոպների արտադրության և մոլեկուլյար ախտորոշման կենտրոնի ստեղծումը:

Կենտրոնը հագեցված կլինի ռադիոլոգիական և ռադիոիզոտոպային ախտորոշման ժամանակակից սարքավորումներով, որոնց միջոցով, ըստ ցուցումների, իրականացվելու են ուռուցքի հայտնաբերման, դրանց տեղակայման և ծավալային չափերի, շրջակա հյուսվածքների ախտահարման աստիճանի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ: Ռադիոզոտոպների արտադրության կենտրոնը կունենա ռադիոլոգիական ախտորոշման (հագեցված համակարգչային և մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆներով, մամոգրաֆներով, ռենտգեն ստացիոնար և շարժական սարքերով) և ռադիոիզոտոպային ախտորոշման բաժանմունքներ (Պոզիտրոն էմիսիոն համակարգչային տոմոգրաֆ (ՊԷՏ),  սցինտիգրաֆիա-համակարգչային տոմոգրաֆ) և այլն:

Ուռուցքաբանության ոլորտում Հայաստանը տարածաշրջանի առաջատարը դառնալու իրական հնարավորություն ունի:

Կենտրոնը եզակի է լինելու ինչպես ձևի, այնպես էլ բովանդակության տեսանկյունից: Նախատեսվում է, որ Կենտրոնը կապահովի ո՛չ միայն ՀՀ ազգաբնակչության, այլև նախադրյալներ կստեղծի տարածաշրջանի այլ երկրներից կարիքները բուժման նպատակով հիվանդների ներհոսքի համար՝ խթանելով բժշկական զբոսաշրջության զարգացումը Հայաստանում:

Ուռուցքային հիվանդությունների ախտորոշումը և բուժումը կիրականացվեն միջազգայնորեն լայն տարածում գտած և Հայաստանի Հանրապետության կողմից ընդունված չափանիշների, բուժման ընթացակարգերի, բուժման մեթոդների հիման վրա:

Որակյալ ծառայությունների ապահովման նպատակով արդեն իրականացվում է բժիշկների և մասնագետների վերապատրաստման գործընթաց: Միևնույն ժամանակ, Ա. Ալիխանյանի անվան Ազգային գիտական լաբորատորիայի հետ համագործակցության շրջանակներում աշխատանքներ կիրականացվեն գիտահետազոտական ներուժի կիրառման, զարգացման, նորարարական ունակությունների խթանման ուղղություններով»:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ