Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Բժիշկներ

Սիրտը կյանք է. Կառլեն Գրիգորի Ադամյան

Սիրտը կյանք է. Կառլեն Գրիգորի Ադամյան

Սիրտը հոգու, հույզերի, զգացմունքների, տրամադրության խորհրդանիշ է: Հաճախ ենք օգտագործում փուխր սիրտ, բարի սիրտ, բաց սիրտ, քարե սիրտ, դաժան սիրտ և այլ արտահայտություններ: Սիրտն է ամբողջ օրգանիզմից արյունն ընդունում, մաքրում և թարմացված, նորացված ուղարկում մարմնի բոլոր հատվածները:

 

Սիրտը կյանք է, պահպանենք այն, որը պահանջում է առավելագույն խնամք: Եվ պատահական չէր, որ Սրտաբանների համաշխարհային ֆեդերացիան 1999 թվականից սեպտեմբերի ամեն վերջին կիրակի օրը նշում է որպես Սրտի համաշխարհային օր:

 

Ըստ վիճակագրական տվյալների, սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդություններից մահացությունն աշխարհում տարեց տարի ավելանում է: Պատճառների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դրանցից շատերը կապված են ինֆեկցիաների, մյուսները ժառանգական կամ բնածին բնույթի են: Սակայն հիվանդության ամենամեծ խումբը վնասակար սովորությունների և ոչ ճիշտ կենսակերպի հետևանք են: Ինչպես մասնագետներն են նշում, դրանք որոշ չափով կարելի է կանխել:

 

Սրտի միջազգային օրվա կապակցությամբ զրուցեցինք ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ, Սրտաբանության գհի բազային թեմայի և ինֆարկտային բաժանմունքի գիտական ղեկավար, Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հետդիպլոմային շարունակական կրթության սրտաբանության ամբիոնի վարիչ, մանկավարժ, Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիայի նախագահ, ՀՀ գլխավոր սրտաբան Կառլեն Գրիգորի Ադամյանի հետ:

 

–   Ինչո՞ւ սրտի միջազգային օր, ոչ թե սրտի հիվանդությունների:

 

–   Սա պատկերավոր, գեղարվեստորեն է ասված, այլ կերպ չէր հնչի, սիրտը մշտապես ուշադրության կենտրոնում է, սրտի տրոփյունը, հնչյունները, սրտի նկատմամբ ավելի սազական է գեղարվեստական մոտեցումը: Շառլ Գունոն ասում էր.«Արվեստը սիրտն է, որն ունակ է մտածելու»:

 

–   Սիրտ-անոթային հիվանդությունները աշխարհում մահացության գլխավոր պատճառներից են: Ամեն տարի այն խլում է 17 միլիոնից ավելի մարդկային կյանք:

 

–   Բոլոր հիվանդություններից մահացության կառուցվածքում 50 % -ից ավելին սիրտ-անոթային հիվանդություններից է:

 

–   Եվ դա ինչո՞վ է պայմանավորված …

 

–   Ռիսկի գործոններով: Դեռևս 1870 թվականին, երբ սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջին գրոհը, այսպես կոչված, կորոնար գրոհ եղավ, Եվրոպայում և Ամերիկայում դա բժշկական «կուրյոզ» համարվեց: ժամանակակից սրտաբանության հիմնադիր ամերիկացի Պոլ Ուոլթի բնորոշմամբ, սիրտ-անոթային հիվանդություններից հիվանդացությունը հասավ աստղաբաշխական թվերի: Բնական է, հարկ էր գտնել պատճառները: Անշուշտ պատճառները հիմնականում ռիսկի գործոնների ավելացումն ու ծանրացումն էր: Իսկ ինչն է փոխվել մեր կյանքում. հիմնականում` կյանքի ռիթմը, լարվածությունը: 

 

Սիրտ-անոթային հիվանդությունների ռիսկի գործոններն են զարկերակային բարձր ճնշումը, արյան մեջ խոլեստերինի և գլյուկոզայի բարձր մակարդակը, դիաբետը, ծխելը, սնունդը, մարմնի քաշի ավելացումը, գիրանալը, ֆիզիկական անգործունությունը: Ներկայումս առաջին պլան է մղվել սթրեսը, որը նախկինում ռիսկի գործոն չէր համարվում: Չնայած հենց սթրեսի ժամանակ են ռիսկի գործոնները փոխվում` ավելանում է խոլեստերինը, ավելի շատ են սկսում ծխել, զարկերակային ճնշման մակարդակն է բարձրանում: Ներկայումս առկա գործոններին հարկ է ավելացնել սնուցումը, սթրեսը և կյանքի լարվածությունը: Լարվածությունն այնքան է մեծացել, որ մարդը չի հասցնում վերականգնվել: Ըստ Աստվածաշնչի էլ, Աստված 6 օր արարեց, իսկ 7-րդ օրը հանգստացավ: Հանգստյան օրը գալիս է Աստվածաշնչից, որ մարդ շաբաթվա մեկ օրը հանգստանա, բայց մեր կյանքի ռիթմն այնքան լարված դարձավ, որ շաբաթվա մեկ օրը բավարար չէր և, նաև բժիշկների խորհրդով, այժմ հանգստանում ենք երկու օր: Առկա են օրվա, շաբաթական, ամսական, սեզոնային, տարեկան ռիթմեր: Ես շատ եմ զբաղվել ռիթմերով և,իմ խորին համոզմամբ, ամենակիրառելին շաբաթական ռիթմն է, որն հնարավորություն է տալիս նորմալ կազմակերպել հանգիստը: 

 

–   Սիրտ-անոթային հիվանդությունների շարքում առկա է նաև ժառանգականության գործոնը:

 

–   Ժառանգականության գործոնը կա, բայց շատ փոքր դեր է խաղում:

 

–   Իսկ բնածին արատնե՞րը:

 

–   Դա այլ հարց է: Ես Հայաստանում բնածին արատների բաժանմունքի առաջին ղեկավարն եմ եղել և իմ դոկտորական թեզը, որ պաշտպանեցի Մոսկվայում, բնածին արատների ախտորոշման և բուժման մի շարք կարևորագույն խնդիրների լուծմանն էր վերաբերում: Բնածին արատներով հիվանդները նույնպես շատացել են, դա ևս կապված է ռիսկի գործոնների հետ: Առողջ մարդն առողջ սերունդ կպարգևի…

 

Բնական է, բժիշկները հետևում են, թե որ գործոնը որքան է ազդում հիվանդացության ու մահացության վրա և կանխարգելման աշխատանքը հիմնականում գործոնների հետ է: 

 

Շվեդ գիտնականների դասական հետազոտության շնորհիվ հաջողվեց սրտի իշեմիկ հիվանդությունից մահացությունը նվազեցնել 55%-ով: Ֆանտաստիկ բան է դա: Եվ հիմնականում կանխարգելիչ միջոցառումներով: Ըստ նրանց եզրակացության, մահացության հիմնական ռիսկի գործոնների վրա ազդելով, իսկ այդ գործոնները 55%-ում կազմում են 39% -ը, հետո մնացածները: Եթե թվենք` ծխելը 10%, բարձր ճնշումը` 7%, ֆիզիկական ակտիվության ավելացումը` 6%, բայց այդ ռիսկի գործոններում առյուծի բաժինը հիպերխոլեստերինինն է: Նրանց փորձագետները դա հիմնականում կապում են ոչ այնքան դեղի օգտագործման, որքան սննդի հետ: Ներկայումս շատ երկրներում գործում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների պետական համազգային կանխարգելիչ ծրագրեր, որը բավական թանկ հաճույք է:

 

–   Մենք ունե՞նք նման ծրագիր:

 

–   Ոչ միայն չունենք, այլև ոչ մի լումա չի տրամադրվում նման կանխարգելիչ ծրագրի համար: Ինքս բազմիցս դիմել եմ, ի դեպ, մեր սրտաբանական գիտահետազոտական ինստիտուտը միայն կարող է իրականացնել նման ծրագրեր:

 

–   Մենք խոսեցինք սննդի, մարմնի քաշի ավելացման մասին: Հիմա ամբողջ աշխարհում պայքար է գնում գիրացման դեմ: Մեզ մոտ էլ առկա է գիրանալու միտումը …

 

–   Ճիշտ սնվելը շատ դեպքերում կարող է փրկել մարդուն սիրտ-անոթային հիվանդություններից: Ներկայումս բոլոր պետություններում կատարվում է մահացության նվազեցման մոդելավորում: Վերջին տարիներին մեզ մոտ զարգացավ վիրաբուժությունը, սակայն դա չի կարող նվազեցնել մահացության մակարդակը: Մենք շեշտը դնում ենք բժշկի գիտելիքների, հմտությունների, կարողությունների վրա: Այդ նպատակով Սրտաբանների ընկերությունը գիտաժողովների, համագումարների ընթացքում տեղեկացնում է մեր սրտաբաններին նոր մշակումների, մոտեցումների, ձեռքբերումների մասին: Առաջնային օղակի մասնագետներին օգնելու նպատակով, իմ մտահղացմամբ, հիմնեցինք և հրատարակում ենք ապացուցողական սրտաբանության քառահատոր մատենաշար, որի 3 գիրքն արդեն տպագրվել է մեր ֆիրմաների աջակցությամբ և անվճար բաժանվել առաջնային օղակի  սրտաբաններին: Ես գտնում եմ, որ յուրաքանչյուր տարիքում էլ մասնագետը պետք է սովորի, տեղեկացված լինի աշխարհում կատարված մասնագիտական մշակումներին, մոտեցումներին, զբաղվի իրենով և մեր ընկերությունը դրան է կոչված: Բժիշկն արհեստավոր չէ, այլ արվեստագետ, նա պետք է ձգտի արվեստի մակարդակի հասցնել իր արած գործը: 

 

–   Ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեր ընթերցողներին:

 

–   Այսօրվա լարված կյանքում հարկ է խուսափել սթրեսներից, չափավոր սնվել, ֆիզիկապես ակտիվ կյանք վարել, ապրել ճիշտ կենսակերպով: Առողջ եղեք և բարին ընդ ձեզ:

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 12-13.2012
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«Մասնագիտությունը` բժիշկ» շարքից` Ռաֆայել Բաղդասարյան. armeniamedicalcenter.am
«Մասնագիտությունը` բժիշկ» շարքից` Ռաֆայել Բաղդասարյան. armeniamedicalcenter.am

Հեմոդիալիզի բաժանմունքը 1988 թ. երկրաշարժից հետո հիմնադրել են Հոլանդիայի և Բելգիայի մասնագետները՝ «Բժիշկներ առանց սահմանի» կազմակերպության անմիջական աջակցությամբ...

Բժշկի ընդունարանում
«Ձեռք մեկնիր ընկածին». armeniamedicalcenter.am
«Ձեռք մեկնիր ընկածին». armeniamedicalcenter.am

«Արմենիա» բժշկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ, բ.գ.թ., դոցենտ Դավիթ Պատրիկյանը պարգևատրվել է ՊՆ «Ռազմական համագործակցության համար» մեդալով...

ԵՊԲՀ. Նյարդավիրաբուժությունը մեծ ջանքեր է պահանջում ուսման և մասնագիտական գործունեության ընթացքում. Սևակ Բադալյան
ԵՊԲՀ. Նյարդավիրաբուժությունը մեծ ջանքեր է պահանջում ուսման և մասնագիտական գործունեության ընթացքում. Սևակ Բադալյան

«Հերացի» թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցի Նյարդավիրաբուժության և գլխուղեղի կաթվածների բուժման մասնագիտացված կենտրոնի նյարդավիրաբույժ Սևակ Բադալյանը շատերին է հայտնի որպես երիտասարդ և փորձառու բժիշկ...

Մասնագիտությունը՝ բժիշկ, շարքից. Արթուր Սոխակյան. armeniamedicalcenter.am
Մասնագիտությունը՝ բժիշկ, շարքից. Արթուր Սոխակյան. armeniamedicalcenter.am

Արթուր Ռոբերտի Սոխակյան, բժշկական գիտությունների թեկնածու, «Արմենիա» ՀԲԿ վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի բաժանմունքի վարիչ...

Մասնագիտությունը՝ բժիշկ, շարքից. Խաչատուր Տիգրանի Էյրամջյան. armeniamedicalcenter.am
Մասնագիտությունը՝ բժիշկ, շարքից. Խաչատուր Տիգրանի Էյրամջյան. armeniamedicalcenter.am

Խաչատուր Տիգրանի Էյրամջյան, «Արմենիա» ՀԲԿ վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ

Խաչատուր Էյրամջյանը ծնվել է 1969թ. մարտի 7-ին, ք. Երևանում: Նախնական կրթությունը ստացել է...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ. Մեզանից յուրաքանչյուրը ԵՊԲՀ-ի պատմության լույսի մի ճառագայթն է. Սուրեն Ստեփանյան
ԵՊԲՀ. Մեզանից յուրաքանչյուրը ԵՊԲՀ-ի պատմության լույսի մի ճառագայթն է. Սուրեն Ստեփանյան

Վիրաբուժության բնագավառը ինչ-որ չափով խորհրդավոր է, նրա մասին հաճախ հնչում են իրարամերժ կարծիքներ, նույն վիրաբույժի մասին կարող են գրվել գովերգող գրական ստեղծագործություններ և լսվել խիստ քննադատություններ...

Հայաստանում մասնագիտական վերապատրաստման տեսլականը. զրույց Րաֆֆի Ավետիսյանի հետ
Հայաստանում մասնագիտական վերապատրաստման տեսլականը. զրույց Րաֆֆի Ավետիսյանի հետ

Մեր զրուցակիցն է ԱՄՆ-ի հայտնի «Քլիվլենդ» կլինիկայի պրոֆեսոր, անեսթեզիոլոգ Րաֆֆի Ավետիսյանը, ում հետ խոսեցինք նեյրոանեսթեզիոլոգիայի, դրա հրատապության, պրոֆեսորի կողմից իրականացված մի շարք ծրագրերի և հետագա պլանների մասին...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ. Ֆանարջյանների ընտանիքում պահպանվում է բժիշկ դառնալու ավանդույթը
ԵՊԲՀ. Ֆանարջյանների ընտանիքում պահպանվում է բժիշկ դառնալու ավանդույթը

«Ֆանարջյան» ազգանունը մեր երկրում նույնացվում  է բժշկագիտության  հետ։ Ֆանարջյանների ընտանիքը Հայաստանի բժշկական ամենամեծ գերդաստաններից է, որի վառ ներկայացուցիչ՝ «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի...

ՀՀ ԱՆ. Պատվոգիր է շնորհվել անմնացորդ աշխատանքի համար
ՀՀ ԱՆ. Պատվոգիր է շնորհվել անմնացորդ աշխատանքի համար

Առողջապահության նախարարի տեղակալ Անահիտ Ավանեսյանն ընդունել է Իտալիայի Սուրբ Կամիլլո Միաբանության Հայր Մարիո Կուկարոլլոյին: Վերջինս Շիրակի մարզի Աշոցքի «Տիրամայր Նարեկ» հիվանդանոցում երկարատև...

ԵՊԲՀ. «Եղնիկների» բժշկուհին
ԵՊԲՀ. «Եղնիկների» բժշկուհին

Արցախյան պատերազմին իր մասնակցության մասին Արմինա Նալբանդյանը խոսել չի սիրում: Հարցերի միջոցով փորձում ենք «գաղտնազերծել» բժշկուհու կյանքի կարևոր այդ փուլի մանրամասները: Աշխատում է «Արմենիա» բժշկական կենտրոնում, վիրաբույժ է...

Մի պացիենտի հետքերով. Թիվ 1 համալսարանական կլինկիա, Հմայակ Սոսի Սիսակյան
Մի պացիենտի հետքերով. Թիվ 1 համալսարանական կլինկիա, Հմայակ Սոսի Սիսակյան

Մեդ-Պրակտիկ թիմը` լսելով թիմի անդամներից մեկի դրվատանքի խոսքերն` ուղղված Թիվ 1 համալսարանական կլինիկայի սրտաբանության բաժանմունքի ամբողջ անձնակազմին, որտեղ վերջին օրերին բուժվում էր իր ծեր մայրը, որոշեց պարզել` ո՞րն էր...

Բժշկի ընդունարանում
Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը
Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը

Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...

Պատմության էջերից Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հարցազրույց վիրաբույժ-պրոկտոլոգ Արարատ Սահակյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Հարցազրույց վիրաբույժ-պրոկտոլոգ Արարատ Սահակյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

«Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի պրոկտոլոգիայի բաժանմունքի գործունեության, առաջընթացների մասին զրուցեցինք վիրաբույժ- պրոկտոլոգ, Երևանի Մ. Հերացու անվան բժշկական համալսարանի պրոկտոլոգիայի...

Բժշկի ընդունարանում Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Հարցազրույց Ռ.Օ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Սամվել Դանիելյանի հետ
Հարցազրույց Ռ.Օ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Սամվել Դանիելյանի հետ

–   Ինչպիսի՞ն է արյունաբանության ոլորտն այսօր Հայաստանում:


–   Արյունաբանության ոլորտը Հայաստանում հետևում է միջազգային փորձին և ձեռքբերումներին: Մենք ունենք...

Բժշկի ընդունարանում
Հարցազրույց պրոկտոլոգ Անահիտ Գևորգյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Հարցազրույց պրոկտոլոգ Անահիտ Գևորգյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

Գևորգյան Անահիտ Գեղամի - բժշկակական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, բժիշկ կոլոպրոկտոլոգ

Ինչպե՞ս որոշեցիք դառնալ բժիշկ-պրոկտոլոգ...

Բժշկի ընդունարանում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ