Իմ հաջողությունները գործընկերներիս հաջողություններն են. հարցազրույց բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սմբատ Դաբաշյանի

Հարցազրույց ՀՀ ԱՆ պրոֆեսոր Ռ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սմբատ Դաբաշյանի հետ

Ինչո՞ւ ընտրեցիք բժշկի մասնագիտությունը:

- Մասնագիտությանս ընտրության հարցում էական դեր է ունեցել տատիկս: 

Եղեռնի տարիներին նա գաղթել էր Արևմտյան Հայաստանից և առողջական լուրջ խնդիրներ ուներ: Նրան անընդհատ բժշկի օգնություն էր հարկավոր: Ականատես լինելով այս ամենին, դեռ մանկուց սկսեցի հասկանալ, որ բժշկությունն ամենաանհրաժեշտ, պիտանի, մարդասիրական ու կարևոր մասնագիտությունն է: 

Ի վերջո, դպրոցական տարիքում վերջնականապես որոշեցի բժիշկ դառնալ, օգնել բոլոր նրանց, ովքեր տատիկիս նման մասնագիտական օգնության կարիք ունեն. ընդունվեցի Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը:

Մասնագիտությունը սովորաբար փոխում է մարդու բնավորությունը: Ինչպե՞ս է դա արտահայտվում Ձեզ մոտ առօրյայում և ընտանեկան կյանքում:

- Մասնագիտությունս տարիների ընթացքում ապրելակերպ է դարձել:«Սպիտակ խալաթավորին» հատուկ հատկանիշները կամա թե ակամա արտահայտվում են նաև առօրյայում: Կինս հաճախ հիշեցնում է գործնական միջավայրում չլինելուս մասին: Բժիշկներիս հատուկ է մտերիմների առողջության հանդեպ երբեմն խուճապի աստիճանի հասնող հետևողականությունը: 

Պարոն Դաղբաշյան, աշխատավայրում այդքան զբաղված լինելով հանդերձ, որքա՞ն ժամանակ եք տանը լինում և ինչպե՞ս եք հանգստանում:

- Աշխատանքի բերումով բավական ուշ եմ տուն գալիս, հետևաբար քիչ ժամանակ եմ ընտանիքիս հետ լինում: Իրականում տանը, ընտանիքի հետ լինելն իրոք երջանկություն է, սիրում եմ կնոջս ու զավակներիս հետ զբոսնել, տղաներիս հետ շախմատ խաղալ, հեռուստացույց դիտել, համակարգչով զբաղվել, դասական երաժշտություն լսել: Երբեմն ընկերներս են երեկոյան հյուընկալվում մեր տանը, մանավանդ, երբ հայրիկս գյուղից տնական գինի է ուղարկում: 

Շատ եմ սիրում բնության գրկում լինել, հատկապես հայրենի Բերդավանի անտառներում: Սիրում եմ հանգստանալ ծովափին: Վերջերս, մասնագիտականից բացի, սկսել եմ գեղարվեստական գրականություն կարդալ: 

Ըստ իս, ամենամեծ հանգստությունը մարմնի և հոգու ներդաշնակությունն է: Ընտանիքով հաճախ ենք եկեղեցի գնում: Վերջերս ուխտագնցության էինք մեկնել Երուսաղեմ, այցելեցինք Քրիստոսի գերեզմանին, կարող եմ ասել, դա էր երկրային ամենամեծ հանգստությունը: 

Ձեզ կարելի՞ է հանդիպել խոհանոցում` պատրաստելիս:

- Ո´չ: Խոհանոցում լինում եմ միայն համտեսողի դերում: Հիմնականում ընթրիքից հետո եմ տանը լինում, կինս ստիպված է ինձ առանձին կերակրել: Ասեմ ավելին, սիրում եմ համեղ ուտեստներ, նախընտրում եմ ֆրանսիական խոհանոցը, քիմքիս հաճելի են նաև արաբական խոհանոցի կերակուրները: Հայկական ուտեստներից տոլմա եմ սիրում, հաճույք եմ ստանում կնոջս պատրաստած աղցանները համտեսելիս: Ի դեպ նշեմ, որ նա շատ համեղ է պատրաստում:

Ձեր կինը բժշկուհի է: Արդյո՞ք դա օգնում է, որ միմյանց ավելի լավ հասկանաք: 

- Իմ կարծիքով, առողջ ընտանիքի համար էական չէ, թե որ բնագավառից են ամուսինները, կարևորը նրանց ինտելեկտուալ մակարդակն է: Կինը պետք է լինի լավ մայր ու լավ ընկեր: Երեխաների խնամքի, դաստիարակության դժվարին գործն ընկած է կնոջս ուսերին:

Որպես հայր և բժշկի դժվարին ճանապարհն անցած անհատ, Ձեր զավակներին տեսնո՞ւմ եք Ձեր բնագավառում:

- Իրականում կցանկանայի, որ տղաներս էլ բժիշկ դառնային, այս մասնագիտությունը բոլոր ժամանակների համար պահանջված է: Նախընտրելի է նաև կենսաբանի աշխատանքը, այն այսօր բավական մեծ պահանջարկ ունի: Բայց մասնագիտության հարցում զավակներս նախընտրում են մոր կարծիքը: Մեծ տղաս` Սարգիսը, 12 տարեկան է, նախապատվությունը տալիս է տեխնիկական, տնտեսագիտական ոլորտներին, գերազանց տիրապետում է գերմաներենին, անգլերենին և ռուսերենին` աչքաթող չանելով մայրենի լեզուն: Իսկ ահա փոքր տղաս, որը 7 տարեկան է, դեռևս չի կողմնորոշվել այս հարցում, իրեն հիմա ավելի շատ գրավում են խաղերն ու սպորտը: Դեռ ժամանակ կունենանք Տիգրանին ուղղորդելու: Ամեն դեպքում ինչ մասնագիտություն էլ որ ընտրեն, կարևոր է, որ լավ մարդ, լավ մասնագետ դառնան: 

Աշխատանքային հոգնածությունն ու լարված օրը բերո՞ւմ եք տուն և, հակառակը, ընտանեկան խնդիրները աշխատավայր հասնո՞ւմ են:

- Ծանր աշխատանքային օրը կարող է տուն «հասնել», բայց ընտանեկան ջերմ մթնոլորտը մոռացնել է տալիս ամեն ինչ և ստիպում խառնվել ընտանեկան աշխուժությանը: 

Փոքր տղաս սիրում է, երբ քնելուց առաջ իր համար հեքիաթ եմ կարդում կամ հորինում, բայց, անկեղծ ասած, վերջերս նախընտրում է կարդալու տարբերակը, գուցե հորինելն ինձ մոտ այդքան էլ լավ չի ստացվում: 

Ցավոք, ընտանեկան խնդիրները ևս աշխատավայր են «հասնում», որոնք հանգեցնում են տրամադրության անկման, որն էլ իր հերթին կարող է ազդել աշխատակիցների կամ հիվանդների հետ հարաբերությունների վրա: Բայց ամեն դեպքում փորձում եմ իրար չխառնել անձնականն ու գործնականը, ամենակարևորն այն է, որ հիվանդները դրանից չտուժեն: 

Ուզում եմ հիշեք Ձեր գործնական առաջին հաջողությունը, ասել է թե առաջին բուժված հիվանդին: 

- Երկրորդ կուրսում էի, երբ զորակոչվեցի բանակ և ծառայեցի որպես բուժակ: Այստեղ դրվեց պատասխանատու աշխատանքիս սկզբնաքարը: Եվ այսպես սկսվեց իմ` որպես վիրաբույժի կարիերան: Բանակում համոզվեցի, որ ճիշտ մասնագիտություն եմ ընտրել: 

Լինելով բժիշկ, հարկ եղած դեպքում դիմո՞ւմ եք համապատասխան մասնագետի, թե՞ Դուք էլ բժշկի դիմելու բարդույթ ունեք:

- Ես ու ընտանիքիս անդամները միշտ ճիշտ ժամանակին ենք դիմում բժշկի: Չեմ ընդունում ինքնաբուժման սկզբունքը, որը շատ բժիշկների մոտ բնավորություն է դարձել: 

Խնդրում եմ ասեք, թե որո՞նք են այն սկզբունքային բարեփոխումները, որ Ձեր ղեկավարման տարիներին կատարվել են արյունաբանական կենտրոնում և կան արդյո՞ք բացթողումներ: 

- Արյունաբանությունը բժշկության կարևոր օղակներից է: 2001 թ. նշանակվելով ՀՀ ԱՆ պրոֆեսոր Ռ.Հ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն, իմ առջև դրեցի կենտրոնի վերակառուցման հարցը: Դժվար Ժամանակներ էին. ինստիտուտը կուտակված պարտքեր ուներ, կար լուծարման խնդիր: Անհրաժեշտ էր առաջին հերթին ճիշտ կողմնորոշվել: Ժամանակ չկորցնելով` հանդիպեցի երջանկահիշատակ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանին: Լինելով իր գործի գիտակ մարդ, զրույցից հետո կարևորեց կենտրոնի նշանակությունը, հանձնարարեց հանել լուծարման որոշումը, որին հաջորդեցին վերակառուցման աշխատանքները: Սկզբում արյան բաղադրիչների պակաս կար: Այդ խնդիրն այսօր լուծվել է: Մշակվեց մի քաղաքականություն, ըստ որի յուրաքանչյուր հիվանդանոցի արյան բաժանմունք սկսեց ավելի շատ արյուն հավաքագրել: Ուրախությամբ կարող եմ փաստել, որ այսօր այնքան շատ արյան բաղադրիչներ ունենք, որ երբեմն բաժանմունքների բժիշկները բողոքում են դրանց ավելցուկից: Այժմ գոյություն ունեն դոնորների ռեգիստրը համակարգող ծրագրեր, որոնք բժշկին կօգնեն արյան անհրաժեշտ բաղադրիչներ ձեռք բերելու գործում:

Բարեփոխվում է նաև արյան դոնորության մասին ընդունված ՀՀ օրենքը: Այսօր ՀՀ նախագահի հանձնարարականով և ՀՀ առողջապահության նախարարության միջնորդությամբ կենտրոնը հիմնովին վերակառուցվում է: Նախատեսված է բացել մանկական օնկոհեմատոլոգիական կենտրոն և ոսկրածուծի փոխպատվաստման բաժանմունք: Սա առաջիկա հինգ տարիներին իրականացվելիք ծրագիր է: Մեր բուժհիմնարկը դառնալու է տարածաշրջանային կարևորություն ունեցող կենտրոն: Ծրագրին աջակցում է «Նվիրիր կյանք» բարեգործական կազմակերպությունը` հանրապետության առաջին տիկին Ռիտա Սարգսյանի ղեկավարությամբ: 

Ցավում եմ, որ շատերն առողջական խնդիրներից ելնելով` մեկնում են արտասահման: Սա լուրջ խնդիր է, որի լուծման միակ ճանապարհը միջազգային չափանիշներին համապատասխան բուժման նորագույն մեթոդների ներդրումն է:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ