Դուք ազատ երկրի ազատ քաղաքացիներ եք. «Բժիշկներ առանց սահմանի» բարեգործական կազմակերպության տարածքային տնտեսական համակարգող Ջուզեպպե Մուֆֆոլետտո

– Պարոն Մուֆֆոլետտո, վաղու՞ց եք Հայաստանում:

– Երկու ամիս է, բայց մինչև այդ, տասը տարի առաջ, մասնակցել եմ Ստեփանակերտի տուբդիսպանսերի մուլտիռեզիստենտ բաժնի կառուցման աշխատանքներին: Դրանից հետո Երևանում աշխատել եմ երեխաների հետ: Մեքենայով շրջում էինք քաղաքում, գտնում անապահով ընտանիքների երեխաներին, մուրացիկների, նրանց հոգեբանական և բժշկական օգնություն ցուցաբերում: Աշխատել եմ Վարդաշենի մանկատան հոգեբանական խնդիր ունեցող երեխաների հետ: Օգնել ենք նրանց ոչ միայն հաղթահարելու առողջական խնդիրները, այլև մասնագիտություն ձեռք բերելուն, նույնիսկ բնակարան ստանալուց հետո էլ նրանց կողքին ենք եղել:

– Ձեր փայլուն հայերենը որտեղի՞ց է գալիս:

– Կինս հայ է. մի քանի տարի ապրեցինք նրա հետ Եվրոպայում, հետո որոշեցինք վերադառնալ Հայաստան, որովհետև այստեղ և´ջերմություն կա, և´ լավ ընկերներ, ինքը` երկիրն էլ է ջերմ: Եվրոպան մի քանի հիմնական բաներ կորցրել է` ընկերություն չկա, հարազատություն չկա: Վերջին տասը տարիներին Ֆրանսիայում էի, ու այնպես էի ինձ զգում, ասես բանտում լինեի: Նույնիսկ վարսավիրանոցում, սուպերմարկետում շփման եզր չկար: Ես Սիցիլիայից եմ, այնտեղ դեռ ջերմ հարաբերությունները պահպանվում են, իսկ Եվրոպայում առաջին քայլը` եթե դու ինքդ չանես, ոչ ոք այն չի անի: Հիմա, երբ եկել եմ Երևան, նոր են զանգում, հարցնում` «Ու՞ր ես»:

***

– Տասը տարի առաջ ես այստեղ էի եկել տարբեր ազգերի ներկայացուցիչների հետ` բրազիլացիներ, ավստրիացիներ, հնդիկներ: Ուս-ուսի էինք աշխատում, բայց ոչ մեկի մոտ ձեր ջերմությունը չեմ զգացել: Դրա համար էլ ամուսնացել եմ Նառայի հետ: Այստեղ մարդիկ ճիշտ բնազդներով են ապրում: Սիցիլիայի իմ հարազատները ևս բաց սիրտ են, բայց այստեղի մարդիկ ավելի հարազատ են: Դուք չեք գնահատում մարդկային հարաբերությունների ձեր ազատությունը: Ես գնացել էի Ֆրանսիա, որ մասնակցեմ թարգմանչիս, որը հայ է, հարսանիքին: Նկատեցի, որ հյուրերը միայն ուտել-խմելով են զբաղված: Հյուրերի 90%-ը ֆրանսիացիներ էին: Ոչ մեկը, բացի ինձանից, ոչ մի կենաց, ոչ մի մաղթանք չհղեց նորապսակներին: Փեսացուն շատ տխուր էր: Նման դեպքերի շատ եմ հանդիպել:

– Սակայն վերադառնանք Ձեր գործունեությանը Հայաստանում:

– Այս անգամ եկել եմ 2011 թ.-ին, և պետք է ասեմ, որ սկիզբը շատ դժվար էր, որովհետև նոր կյանք եմ սկսել, արդեն որերորդ անգամ:

– Երևի թե նկատած կլինեք, որ բժշկական ասպարեզում, նույնիսկ Ձեր «պաշտելի» Հայաստանում խնդիրներ կան:

– Կան-կան, շատ կան, բայց եթե ժողովուրդը լավն է, ամեն բան հաղթահարելի է: Ոչ ոք ինչքան էլ վատ ապրի այստեղ, սովից չի մեռնի, որովհետև, եթե պետությունը չի օգնում, մերձավորները գոնե օգնում են: Նման բան ոչ մի տեղ չես տեսնի: Ես շատ եմ սիրում հայրենիքս, բայց այնտեղի ժողովուրդն ավելի նյութապաշտ է, ավելի ագրեսիվ: Առհասարակ, արտասահմանում վախենում ես երեկոյան փողոց դուրս գալ, իսկ այստեղ գիշերվա 2-ին, 3-ին հանգիստ կարող ես փողոցով քայլել: Արտասահմանում ծնողիդ դեմ ոստիկանատուն մատնագիր ուղարկելը նորմալ է համարվում, կամ դատական գործ հարուցելը: Դա ինձ համար չէ: Կարող է սխալվում եմ, ո՞վ գիտե:

– Այնուամենայնիվ, խոսենք առողջապահության մասին: Փոփոխություններ կա՞ն:

– Շատ բան է փոխվել, բայց դժվարանում եմ հիմնովին պատասխանել, որովհետև դեռ նոր եմ վերադարձել:

– «Բժիշկներ առանց սահմանի» կազմակերպությունն այժմ, երբ Հայաստանում, փառք Աստծո, ոչ աղետներ են տեղի ունենում, ոչ արտակարգ իրավիճակ է, ի՞նչ առաքելություն ունի մեր երկրում:

– Զբաղվում ենք բոլոր մարզերի տուբդիսպանսերներով:

– Ի՞նչ է, տուբերկուլոզը նորի՞ց է գլուխ բարձրացրել, հիվանդները շա՞տ են:

– Գրեթե 300 մարդ կա, բայց վարակի տեսակետից վտանգավոր չեն: Հայաստանում այդ կարգի հիվանդների համար դեղամիջոցներ չկան, պատվիրում ենք Ֆրանսիայում: Մեր կազմակերպությունը սոցիալական աշխատողներ ունի, որոնք զբաղվում են այդ հարցով, իհարկե, ձեր պետությունը ևս մեծ գործ է անում: Մենք ընդամենը համաձայնեցնում ենք մեր աշխատանքը: Բայց վերջին խոսքը պետությանն է: Բոլոր դեպքերում այստեղ իրավիճակն ավելի բարվոք է: Միայն մեկ կազմակերպություն չէ, որ օգնում է Հայաստանին հակատուբերկուլոզային պայքարում, միջազգային այլ կազմակերպություններ ևս աջակցում են այդ հարցում, ինչպես, օրինակ, Global Fund-ը, որը աշխարհի բոլոր երկրներում պայքար է մղում ոչ միայն տուբերկուլոզի, այլև մալարիայի, ՁԻԱՀ-ի դեմ:

– Եթե մեր երկրի անկախությունը չլիներ, համոզված եմ, որ դժվար թե ոչ միայն ապրեիք Հայաստանում, այլև այցելեիք: Ի՞նչ կասեք երկրի մասին, առավել ևս, որ համեմատելու հնարավորություն ունեք:

– Երկիրը` դա մարդիկ են: Դուք ազատ երկրի ազատ քաղաքացիներ եք, և երևի թե ըստ արժանվույն չեք գնահատում ձեր ունեցածը, համարում եք, որ այդպես էլ պետք է լինի: Ես, օրինակ, եթե արտասահմանում կիթառ էի նվագում իմ տանը, հարևանները բողոքում էին, գալիս, ինձ տուգանում էին: Այստեղ հարևաններին հարցնում եմ. «Չ՞եմ խանգարում», ուրախ ժպտում են և ասում. «Չէ, նվագիր ինչքան ուզում ես, շատ հաճելի է»: Արտասահմանյան շատ երկրներում մարդիկ հեռանում են իրարից, ոչ ոք չի ուզում պատասխանատվություն կրել ուրիշի համար: Մարդն ընկնում է փողոցում, ոչ ոք չի մոտենում, վախենում են, զանգում են ոստիկանություն, հրշեջ ծառայություն, բայց իրենք երբեք օգնություն չեն ցուցաբերի: Հայաստանն ուրիշ է:

– «Առողջապահություն» հանդեսին ծանո՞թ եք: Հոբելյանն է նշում` 55-ամյակը:

– Ես, ցավոք, հայերեն միայն մեծ տառերով գրված գովազդը կարող եմ կարդալ, մեկ էլ տաքսիների վրա գրվածը: Բայց անծանոթ լինելով` «Առողջապահությանը» ցանկանում եմ, որ իր երկրի, Հայաստանի հետ ընթանա առաջ առանց խնդիրների, մնա ժողովրդի պես անաղարտ:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ