Ամենադժվարին պայմաններում անգամ բժիշկները կատարում էին իրենց սուրբ պարտքը. ԵՊԲՀ պլաստիկ վիրաբուժության և միկրովիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԱՆ գլխավոր մասնագետ, բ.գ.թ., դոցենտ Արտավազդ Սահակյան

– Պարոն Սահակյան, 1995-1999 թթ. եղել եք Երևանի քաղաքապետարանի առողջապահության վարչության պետ, Ազգային Ժողովի պատգամավոր: Ինչպ՞ես կբնութագրեք այդ տարիներն իբրև պաշտոնյա:

– Դրանք տարիներ էին, երբ Հայաստանն ուներ քայքայված տնտեսություն, շատ ձեռնարկություններ դադարել էին աշխատել, մեծ դժվարություններ կային առողջապահական համակարգի, հատկապես մայրաքաղաքի հիվանդանոցների և պոլիկլինիկաների ֆինանսավորման գործում: Անհրաժեշտ էին համակարգային մեծ ներդրումներ: Աշխատավարձի ֆոնդը 6-7 ամիս ուշացումով էր հնարավոր հայթայթել:

– Կարծեմ բժիշկների աշխատավարձը հինգ-տասը հազար էր կազմում:

– Այո, գրեթե անելանելի վիճակ էր: Ի պատիվ բժիշկների, պետք է ասեմ, որ ամենադժվարին պայմաններում անգամ նրանք կատարում էին իրենց պարտքը: Մեծ դժվարություններ ունեինք «Շտապ օգնության» համակարգում` վառելիքի պակաս կար, բայց ապահովում էինք կանչերը: Այսօր այդ ամենը կարծես մոռացվել է, սակայն այդպես էր:

1998 թ. ես վերադարձա իմ հիմնական զբաղմունքին, նշանակվեցի թիվ 1 հիվանդանոցի տնօրեն, պլաստիկ վիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար և ամբիոնի վարիչ, ինչով զբաղված եմ մինչև այսօր:

– Այն տարիներին վիրահատու՞մ էիք:

– Իհարկե, ավելի քիչ` ժամանակի սղության պատճառով, վիրահատում էի շաբաթ և կիրակի օրերին, իմ ազատ ժամանակի հաշվին:

– Ե՞րբ զգացվեց շոշափելի առաջընթաց առողջապահության ոլորտում:

– Սկսած 2000 թ.-ից, թե' տնտեսական առաջընթացը, թե' վճարովի ծառայությունը և թե' պետպատվերը նպաստեցին առողջապահության ոլորտի աշխատողների կենսամակարդակի որոշակի բարելավմանը: Ցավոք, այն շարունակում է ցածր մնալ եվրոպական երկրների համեմատությամբ:

– Այժմ բժշկության բոլոր ճյուղերում ներդրվել է նորագույն տեխնիկա, արդյո՞ք չի խանգարում, որ բժիշկն առավելագույնս վստահի տեխնիկային, քան սեփական գիտելիքներին:

– Եթե հմուտ և փորձառու բժիշկ է, պետք է լինի և´ լավ կլինիցիստ, և´ գործիքային, և´ տեխնիկական մեթոդներին տեղեկացված: Բժշկական համալսարանի ախտորոշիչ կենտրոնն այդ առումով ունի բոլոր հնարավորությունները:

– Որո՞նք են, ըստ Ձեզ, առողջապահության զարգացման հետագա փուլերը:

– Եթե խոսքը վերաբերում է կազմակերպչական հարցերին, ապա անցնելու ենք ապահովագրական բժշկության, այդ թվում` ոչ միայն քաղաքացիների, այլև բժիշկների մասնագիտական ապահովագրության: Ինչ վերաբերում է մասնագիտական հարցերին, ապա անցած տասնամյակների ամենախոշոր առաջընթաց են ապրել սրտային վիրաբուժությունը, նեյրովիրաբուժությունը, ինչպես նաև լապարոսկոպիկ և ներանոթային վիրաբուժությունը: Մեծ վերելք է ապրում արթրոսկոպիկ վիրաբուժությունը, ինչպես նաև արհեստական իմպլանտների կիրառումը: Այս ամենն ուղղակիորեն կապված է երկրի տնտեսության զարգացման մակարդակի հետ:

– Պարոն Սահակյան, խորհրդային առողջապահական համակարգը շատ մեծ առավելություններ ուներ, ինչն անհնար է անտեսել: Այսօր այդ առավելություններից ո՞րն է հատկապես պակասում մեր առողջապահական համակարգում:

– Դժվարություններ առկա են ֆթիզիատրիայի, ինչպես նաև նեֆրոլոգիայի ոլորտում: Մարդիկ չեն ցանկանում ցածր աշխատավարձով զբաղվել նման գործունեությամբ: Կարծում եմ` այս ուղղությամբ անելիքներ կան:

Ինչ վերաբերում է իմ մասնագիտությանը, ապա այն կարելի է պայմանականորեն բաժանել երկու մասի` պլաստիկ վերականգնողական և գեղագիտական (էսթետիկական) վիրաբուժության: Առաջին դեպքում գործ ունենք հիվանդի կորցրած օրգանը պատվաստելու հետ:

– Ձեզ համար ի՞նչ է անկախությունը:

– Առողջապահության ոլորտի աշխատողներն անկախության կայացման տարիներին կրեցին այն բոլոր զրկանքները, ինչը` հայ զինվորը և սահմանամերձ շրջանների բնակչությունը:

Ես ազատագրական պայքարի մասնակից եմ, ինչի մասին վկայում են իմ պարգևները: Բայց ազատ ապրելու իրավունքն ամենամեծ պարգևն է, որ տվել է մեզ անկախությունը: Լավ է, որ նախորդ տարիների հետ համեմատած որոշ ոլորտներում վերադառնում ենք նախկին պաշտպանվածությանը, որն է անվճար ծննդօգնությունը, մինչև 7 տարեկան երեխաների անվճար բուժսպասարկումը, նույն անվճար բուժման իրավունքը սոցիալապես անապահով խավերի համար:

– Մեր հոբելյարին` «Առողջապահություն» հանդեսին ի՞նչ կմաղթեիք:

– Որքան հնարավոր է լավ լուրեր տպագրել առողջապահության ոլորտի վերաբերյալ:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ